30. maí 2023
Vikan framundan
- Á miðvikudaginn birtir Hagstofan þjóðhagsreikninga á 1. ársfjórðungi, Sjóva birtir árshlutauppgjör fyrir 1. ársfjórðung og HMS birtir fasteignamat fyrir næsta ár.
- Á fimmtudaginn birtir Seðlabanki Íslands tölur um greiðslujöfnuð við útlönd fyrir 1. ársfjórðung þessa árs.
- Á föstudag lýkur hlutafjárútboði Hampiðjunnar.
Mynd vikunnar
Í ritinu Peningamálum, sem Seðlabankinn birti í síðustu viku, eru verðbólguvæntingar hér á landi settar í alþjóðlegt samhengi. Á Íslandi hefur kjölfesta verðbólguvæntinga gefið nokkuð eftir, en í öðrum þróuðum ríkjum virðast verðbólguvæntingar ekki hafa versnað að ráði þrátt fyrir mikla verðbólgu. Að mati Seðlabankans er aukin hætta á því að „verðbólga reynist þrálátari hér á landi en í öðrum þróuðum ríkjum og að lengri tíma taki að ná henni í markmið“ af þessum völdum.
Það helsta frá vikunni sem leið
- Peningastefnunefnd hækkaði vexti bankans um 1,25 prósentustig. Við höfðum spáð 1,0 prósentustiga hækkun. Meginvextir bankans, vextir á 7 daga bundnum innlánum, eru eftir ákvörðunina 8,75%. Tónninn í yfirlýsingu peningastefnunefndar var ansi harður í þetta sinn og sérstaklega tekið fram að horfur væru á því að hækka þyrfti vexti enn meira „til að tryggja betra jafnvægi í þjóðarbúskapnum og koma verðbólgu í markmið“. Samhliða hækkuninni ákvað peningastefnunefnd að hækka fasta bindiskyldu innlánastofnana úr 1% í 2%. Hækkunin er eins konar stuðningsaðgerð meðfram vaxtahækkuninni og ættu að hafa þau áhrif að vextir innlánastofnana hækki meira en ella.
- Samhliða vaxtaákvörðuninni gaf Seðlabankinn út Peningamál með nýrri þjóðhags- og verðbólguspá. Bankinn hækkaði hagvaxtarspána fyrir árið í ár í 4,8%, en í febrúarhefti Peningamála spáði bankinn 2,6% hagvexti í ár. „Þar vega horfur á meiri vexti innlendrar eftirspurnar þungt en einnig betri horfur í ferðaþjónustu,“ segir í Peningamálum. Að mati bankans hafa verðbólguhorfur versnað verulega frá því í febrúar, en bankinn gerir nú ráð fyrir að verðbólga verði yfir 8% út þetta ár, en í febrúar var því spáð að verðbólgan yrði komin niður í 5,8% á fjórða ársfjórðungi þessa árs.
- Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% milli mánaða í maí og við það lækkaði ársverðbólgan úr 9,9% í 9,5%. Talan var aðeins lægri en við áttum von á, en við höfðum spáð því að ársverðbólgan myndi lækka í 9,6%. Mestu munar um að reiknuð húsaleiga hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir, en bæði hækkaði markaðsverð íbúðarhúsnæðis minna en við bjuggumst við og framlag vaxtabreytinga var minna en við höfðum spáð. Við eigum enn von á að verðbólgan hjaðni hægt næstu mánuði og verði komin niður í 8,2% í ágúst. Þetta er aðeins minni verðbólga en í síðustu spá okkar, sem skýrist nær eingöngu af því að maímælingin var lægri en við bjuggumst við.
- Halli mældist á vöru- og þjónustujöfnuði á fyrsta ársfjórðungi. Útflutningsverðmæti jókst á fyrsta fjórðungi borið saman við sama fjórðung í fyrra. Útflutningsverðmæti sjávarafurða jókst og það sama gildir um ferðaþjónustu en útflutningsverðmæti áls dróst örlítið saman. Þetta skýrist af fjölgun ferðamanna, hærra verði sjávarafurða og lækkun á álverði. Þrátt fyrir þetta jókst hallinn milli ára.
- Síldarvinnslan birti uppgjör fyrir 1. ársfjórðung.
- Fjögur skuldabréfaútboð voru í síðustu viku. Síminn hélt útboð á víxlum, Reginn hélt útboð á nýjum grænum skuldabréfum, Lánamál ríkisins héldu útboð á ríkisbréfum og Útgerðarfélag Reykjavíkur hélt útboð á víxlum. S&P staðfesti lánshæfismat sértryggðra skuldabréfa Arion banka og Landsbankans. Reykjavíkurborg birt útgáfuáætlun fyrir seinni hluta 2023.
Hagtölur og markaðsupplýsingar
Fyrirvari
Þessi umfjöllun og/eða samantekt er markaðsefni sem er ætlað til upplýsinga en felur hvorki í sér fjárfestingarráðgjöf né óháða fjárfestingargreiningu. Lagakröfur sem gilda um fjárfestingarráðgjöf og fjárfestingargreiningar eiga því ekki við, þar með talið bann við viðskiptum fyrir dreifingu. Umfjöllunin er unnin út frá opinberum upplýsingum frá aðilum sem Landsbankinn telur áreiðanlega, en bankinn getur ekki ábyrgst réttmæti upplýsinganna. Landsbankinn tekur enga ábyrgð á tjóni sem gæti hlotist af notkun upplýsinganna sem hér eru settar fram.Upplýsingar um fyrri árangur fjármálagerninga eða -vísitalna sýna nafnávöxtun, nema annað sé tekið fram. Ef árangur byggir á erlendum gjaldmiðli getur ávöxtun aukist eða minnkað vegna gengissveiflna. Árangur í fortíð gefur ekki áreiðanlega vísbendingu um framtíðarárangur. Nánari upplýsingar um fyrri árangur fjármálagerninga og -vísitalna má finna á vef Landsbankans, þ.m.t. um ávöxtun síðastliðinna 5 ára.Verðbréfaviðskipti fela í sér áhættu og eru lesendur hvattir til að kynna sér áhættulýsingu vegna viðskipta með fjármálagerninga og stefnu Landsbankans um hagsmunaárekstra á vef Landsbankans. Landsbankinn er viðskiptabanki sem starfar samkvæmt lögum nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, og starfar undir leyfi og eftirliti fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands (www.fme.is).Þú gætir einnig haft áhuga á
22. apríl 2026
Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum dróst saman um 5% að raunvirði í janúar og febrúar, samkvæmt nýbirtum gögnum Hagstofunnar. Þá sýna nýleg gögn um fjölda starfandi að verulega hefur dregið úr fjölgun starfa sem stóð í stað á milli ára í febrúar.
20. apríl 2026
Kortavelta jókst um 0,8% á milli ára í mars að raunvirði. Eins og síðustu mánuði jókst kortavelta erlendis talsvert en þetta var annar mánuðurinn í röð þar sem kortavelta innanlands dregst saman. Við spáum hægari vexti í einkaneyslu ásamt hóflegum launahækkunum á næstu árum.
20. apríl 2026
Horfur eru á að sú kólnun sem hefur verið í hagkerfinu undanfarið muni vara lengur en áður var spáð, samkvæmt hagspá sem við birtum fyrir helgi. Við eigum von á hægfara hjöðnun verðbólgu og að stýrivextir haldi áfram að hækka á árinu.
17. apríl 2026
Horfur eru á að sú kólnun sem hefur verið í hagkerfinu undanfarið muni vara lengur en áður var spáð. Við sjáum merki um slaka á vinnumarkaði með auknu atvinnuleysi og minni eftirspurn fyrirtækja eftir starfsfólki. Hærri stýrivextir munu valda því að sú staða vari lengur en ella.
16. apríl 2026
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 1,05% á milli mánaða í apríl. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,4% í 5,5%. Hærra eldsneytisverð og hækkun flugfargjalda hafa mest áhrif á hækkun á milli mánaða samkvæmt spánni. Lægri virðisaukaskattur á eldsneyti mun skila tímabundinni lækkun á eldsneytisverði, en áfram er töluverð óvissa um þróun olíuverðs og heildaráhrifa á verðbólgu hér á landi.
13. apríl 2026
Erlendum ferðamönnum fjölgaði um 1,6% á milli ára í mars. Utanlandsferðum Íslendinga hefur fækkað á milli ára alla mánuði ársins. Skráð atvinnuleysi minnkaði um 0,1 prósentustig á milli mánaða og mælist nú 4,8% í mars. Verðbólga í Bandaríkjunum jókst úr 2,4% í 3,3% í mars.
1. apríl 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
30. mars 2026
Verðbólga jókst úr 5,2% í 5,4% í mars, svo há hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Vísitala launa lækkaði um 0,1% á milli mánaða í febrúar. Í síðustu viku birti Seðlabankinn yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleiki og fjármálaráðherra lagði fram fjármálaáætlun.
26. mars 2026
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,55% eins og við spáðum og mælist nú 5,4%. Svo mikil hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Hækkun á verðbólgu á milli mánaða skýrist að langmestu leyti af hækkun á eldsneytisverði sem rekja má til átakanna við Persaflóa.
23. mars 2026
Peningastefnunefnd hækkaði vexti um 0,25 prósentustig í síðustu viku. Mun harðari tónn var í yfirlýsingu nefndarinnar en við síðustu ákvörðun í febrúar. Heildarkortavelta heimilanna jókst um 1,5% á milli ára, en kortavelta innanlands dróst saman. Vísitala íbúðaverðs hækkaði lítillega eftir mikla hækkun í janúar.