Ár­s­verð­bólga úr 9,9% í 9,5%

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% milli mánaða í maí og við það lækkaði ársverðbólgan úr 9,9% í 9,5%. Reiknuð húsaleiga hækkaði minna en við áttum von á og á stærstan hlut í muninum á mælingu Hagstofunnar og okkar spá fyrir maí.
26. maí 2023

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% milli mánaða í maí, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólgan lækkar því og fer úr 9,9% í 9,5%. Reiknuð húsaleiga hækkaði minna en við áttum von á, en bæði hækkaði markaðsverð íbúðarhúsnæðis minna og framlag vaxtabreytinga var minna en við höfðum spáð. Samsetning verðbólgunnar breytist lítið milli mánaða. Framlag þjónustu hækkar lítillega en framlag annarra liða lækkar í flestum tilvikum.

Reiknaða húsaleigan hækkar minna en við gerðum ráð fyrir

Erfitt hefur verið að spá fyrir um reiknuðu húsaleiguna (kostnaðinn við að búa í eigin húsnæði) síðustu mánuði, bæði markaðsverð húsnæðis og framlag vaxtabreytinga. Bæði í mars og í apríl hækkaði íbúðaverð meira en við höfðum gert ráð fyrir, en mánuðina þar á undan hafði hægt verulega á verðhækkunum. Árstakturinn í mælingu Hagstofunnar á markaðsverði íbúðarhúsnæðis heldur áfram að lækka og er nú 10,2%. Reiknuð húsaleiga hækkar um 1,3% á milli mánaða í maí, þar sem hækkun íbúðaverðs á landinu öllu hækkar um 0,6% og framlag vaxtabreytinga er 0,7%. Við höfðum spáð því að liðurinn myndi hækka um 1,7%, þar sem íbúðaverð myndi hækka um 0,8% og framlag vaxtabreytinga yrði 0,9%.

Á höfuðborgarsvæðinu var talsverður munur á vísitölumælingu HMS og Hagstofunnar. Munurinn á vísitölunum er sá að vogirnar fyrir HMS vísitöluna miðast við 24 mánaða hlaupandi meðaltal en Hagstofan notar 36 mánaða hlaupandi meðaltal. Báðar vísitölurnar reikna þriggja mánaða hlaupandi meðaltal út frá upplýsingum úr þinglýstum kaupsamningum.

Nánar um aðra undirliði:

  • Verð á mat og drykkjarvörum hækkaði um 0,81% (áhrif á vísitöluna 0,12%) á milli mánaða, aðeins minna en við höfðum spáð.
  • Flugfargjöld til útlanda lækkuðu um 7% (-0,15%). Flugfargjöld hækka alla jafna í kringum páska en lækka svo aftur eftir páska áður en sumarhækkanirnar taka við. Við höfðum gert ráð fyrir 7,5% lækkun sem er ekki fjarri mælingunni. Það sem af er ári hafa flugmiðar til útlanda verið rúmlega 20% dýrari en á sama tíma fyrir ári og virðist sú þróun ætla að halda eitthvað áfram.
  • Bensín og díselolía lækkuðu einnig um 1,8% á milli mánaða, en við höfðum spáð 1,9% lækkun.
  • Kaup ökutækja lækkuðu um 0,3% en við höfðum spáð 0,4% hækkun.

Undirliggjandi verðbólga lækkar milli mánaða

Kjarnavísitölur, vísitölur þar sem búið er að fjarlægja liði sem sveiflast mikið, lækka allar á milli mánaða. Það gerðist síðast í nóvember í fyrra, en þá stóð verðbólgan í 9,3%.

Liðum sem hafa hækkað yfir 5% fækkar á milli mánaða

Liðum sem hafa hækkað yfir 5% á ársgrunni fækkar á milli mánaða, úr 74% í 70%. Liðum sem hafa hækkað um minna en 2,5% fjölgar smávægilega á milli mánaða, sem hefur ekki gerst síðan í apríl í fyrra. Liðum sem hafa hækkað um á bilinu 2,5% til 5% fjölgar líka.

Samsetning á verðbólgunni

Af 9,5% verðbólgu í maí er hlutur húsnæðis 3,15 prósentustig og lækkar frá síðasta mánuði. Hlutur innfluttra vara án bensíns stendur nánast í stað, lækkar úr 2,33 prósentustigum í 2,28. Hlutur bensíns lækkar úr 0,2 prósentustigum í 0,1 prósentustig og hlutur innlendra vara lækkar úr 1,64 prósentustigum í 1,58 prósentustig. Þá hækkar hlutur þjónustu úr 2,40 prósentustigum í 2,44 prósentustig. Borið saman við maí í fyrra, þegar verðbólgan var 7,6%, má sjá að mestar hækkanir hafa verið í innfluttum vörum án bensíns og í þjónustu. Hlutur húsnæðis í ársverðbólgunni í fyrra var um 3,2 prósentustig og lækkar í 3,1 prósentustig nú í maí.

Búumst við 8,2% verðbólgu í ágúst

Við sjáum ekki ástæðu til þess að gera verulega breytingu á spá okkar til næstu mánaða vegna þessarar mælingar. Við eigum enn von á að verðbólgan hjaðni hægt næstu mánuði. Spá okkar gerir núna ráð fyrir að verðbólgan mælist 8,9% í júní, 8,1% í júlí og 8,2% í ágúst. Þetta er aðeins minni verðbólga en í síðustu spá okkar, sem skýrist nær eingöngu af því að maímælingin var lægri en við bjuggumst við.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Gata í Reykjavík
22. feb. 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkar áfram örlítið milli mánaða
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar. Sérbýli hækkaði um 0,1% og fjölbýli um 0,4%. Raunverð íbúða er nokkurn veginn það sama og fyrir einu ári. Undirrituðum kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði á milli ára síðustu fjóra mánuði eftir að hafa fækkað sífellt frá miðju ári 2021.
Bátur
19. feb. 2024
Vikubyrjun 19. febrúar 2024
Nokkur breyting hefur orðið á samsetningu vinnumarkaðarins hér á landi frá árinu 1991. Stjórnendum, sérfræðingum, sérmenntuðu starfsfólki, þjónustu- og verslunarfólki hefur fjölgað verulega á sama tíma og skrifstofufólki, bændum og fiskveiðifólki hefur fækkað.
Peningaseðlar
15. feb. 2024
Spáum áframhaldandi hjöðnun í febrúar: Úr 6,7% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Flugvél
12. feb. 2024
Ferðamenn dvelja skemur og eyða færri krónum
Um 131 þúsund erlendir ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í janúar. Þeir voru fleiri en í janúar í fyrra en færri en árin fyrir faraldur. Fjórði ársfjórðungur síðasta árs var sá fjölmennasti frá upphafi.
Smiður
12. feb. 2024
Vikubyrjun 12. febrúar 2024
Á fjórða ársfjórðungi síðasta árs voru fleiri atvinnulausir á Íslandi en sem nam lausum störfum. Því var öfugt farið um mitt ár 2022 þegar spennan á vinnumarkaði var sem mest og fyrirtæki kepptust um starfsfólk. Þessi viðsnúningur er eitt merki þess að tekið sé að draga út spennu á vinnumarkaði, ekki síst vegna aukins peningalegs aðhalds.
Hús í Reykjavík
9. feb. 2024
Meirihluti útistandandi íbúðalána nú verðtryggður
Hátt vaxtastig hefur breytt samsetningu íbúðalána til heimila. Meirihluti útistandandi íbúðalána heimila er nú verðtryggður, en heimili hafa frá byrjun síðasta árs í auknum mæli fært sig úr óverðtryggðum lánum yfir í verðtryggð. Hrein ný íbúðalán banka og lífeyrissjóða hafa aukist frá miðju síðasta ári en drógust nú saman milli mánaða í desember.
5. feb. 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - janúar 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Mynt 100 kr.
5. feb. 2024
Vikubyrjun 5. febrúar 2024
Verðbólga hefur hjaðnað síðustu mánuði, en auk þess hefur hlutfall undirliða sem hafa hækkað um meira en 10% á undanförnum 12 mánuðum fækkað.
2. feb. 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 2. febrúar 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
1. feb. 2024
Spáum óbreyttu vaxtastigi í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi meginvöxtum bankans óbreyttum í 9,25% í næstu viku. Þótt verðbólgan fari hjaðnandi og flestir hagvísar bendi í rétta átt teljum við ólíklegt að nefndin telji tímabært að lækka vexti. Við búumst frekar við að nefndin stígi varlega til jarðar og bíði eftir auknum slaka í þjóðarbúinu, ekki síst vegna óvissu í tengslum við yfirstandandi kjaraviðræður og viðbrögð stjórnvalda við hamförunum í Grindavík.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur