Spá­um 0,25 pró­sentu­stiga hækk­un stýri­vaxta í næstu viku

Verðbólga hefði hjaðnað ef ekki væri fyrir bensínið

Líkt og fyrr segir hefur verðbólga staðið í stað frá síðasta fundi nefndarinnar. Ef rýnt er í framlag ólíkra liða sést aftur á móti að framlag flestra liða til verðbólgu hefur dregist saman frá síðasta fundi nefndarinnar. Bensín og aðrar innfluttar vörur vega 0,62 prósentustig til hækkunar verðbólgu á milli funda, meðan allir aðrir liðir til samans vega nánast jafn mikið til lækkunar. Að öðru óbreyttu hefði verðbólga því mælst 4,6% ef bensín og aðrar innfluttar vörur hefðu ekki hækkað.

Peningastefnunefnd getur haft áhrif á verðbólguvæntingar

Vissulega hafa stýrivaxtahækkanir á Íslandi ekki áhrif á heimsmarkaðsverð á bensíni. Þær geta þó haft áhrif á verðbólguvæntingar, sem dregur úr verðbólguþrýstingi. Verðbólguvæntingar skipta miklu máli, meðal annars þegar kemur að stöðunni á vinnumarkaði. Ef heimilin gera ráð fyrir meiri verðbólgu getur það haft áhrif á launakröfur þeirra. Á sama hátt geta væntingar fyrirtækja um hærri launakostnað haft áhrif á verðlagningu þeirra. Þannig getur verðbólga orðið þrálátari og viðvarandi.

Ekki hefur tekist að ná niður verðbólguvæntingum. Þvert á móti hafa þær hækkað nokkuð síðan í desember, samhliða aukinni verðbólgu. Við slíkar aðstæður verður erfitt að líta framhjá tímabundnum verðhækkunum sem koma erlendis frá. Það skýrir að okkar mati hvers vegna nefndin hækkaði vexti í mars og er ástæða þess að við teljum líklegt að hún hækki vexti aftur í næstu viku.

Niðurstöður nýrrar könnunar á væntingum markaðsaðila sýnir ennfremur að verðbólguhorfur hafa versnað og almennt gerir markaðurinn ráð fyrir því að vextir hækki í næstu viku.

Nefndin er reiðubúin að hægja enn frekar á hagkerfinu

Í yfirlýsingunni með síðustu vaxtaákvörðun sagði nefndin orðrétt að hún væri „tilbúin að herða taumhald peningastefnunnar enn frekar til þess að tryggja hjöðnun verðbólgu að markmiði þótt það gæti hægt enn frekar á efnahagsumsvifum.“ Við sjáum merki um að hagkerfið hafi hægt talsvert á sér. Atvinnuleysi hefur aukist, fjöldi starfandi dregist saman og hægt hefur á kortaveltu. Auk þess sýna gögn um veltu samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum samdrátt á fyrstu mánuðum árs og raunverð íbúða lækkar. Að öðrum kosti hefðu þessi merki um kólnandi hagkerfi líklega vegið þyngra gegn vaxtahækkun í næstu viku. Yfirlýsing nefndarinnar var skýr, hún er tilbúin að herða taumhaldið frekar, jafnvel þótt það hægi enn á efnahagsumsvifum, til að tryggja að verðbólga hjaðni að markmiði. Í ljósi þess teljum við líklegt að nefndin hækki vexti á ný í maí.

Við síðustu ákvörðun vildu tveir nefndarmenn ganga lengra og hækka um 0,5 prósentustig. Líkt og fyrr segir kom skýrt fram í máli nefndarinnar að hún væri tilbúin að herða taumhaldið enn frekar á næstu fundum. Við teljum því ólíklegt að nefndin velti fyrir sér óbreyttum vöxtum, heldur muni vilja hækka og við útilokum ekki að 0,5 prósentustiga hækkun verði aftur rædd, að minnsta kosti meðal einhverra nefndarmanna. Það verða svo 13 vikur í næstu ákvörðun sem er óvenjulangur tími milli funda. Á þeim tíma getur mikið gerst, ekki síst þegar líður að hausti, en gangi  verðbólguspá okkar eftir, skapast heimild til að segja kjarasamningum upp.

Í ljósi þrálátra verðbólguvæntinga, skýrra skilaboða nefndarinnar við síðustu ákvörðun og langs tíma fram að næsta fundi teljum við líklegt að peningastefnunefnd haldi hækkunarferlinu áfram og hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku.