Nýútgefnar tölur um veltu helstu atvinnugreina samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum og sömuleiðis tölur um fjölda starfandi benda til þess að enn hægi á í hagkerfinu. VSK-velta í janúar og febrúar dróst saman um 5% að raunvirði á milli ára og fjöldi starfandi stóð nokkurn veginn í stað í febrúar. Uppsafnað á síðustu tólf mánuðum hefur velta dregist saman um 1,3% að raunvirði á milli ára. Hafa ber í huga að inn í veltutölur vantar upplýsingar um framleiðslu lyfja, en Hagstofan er að skoða grunngögn því tengdu.
Aukin velta í sjávarútvegi og gagnaverum
Þrátt fyrir samdrátt að raunvirði yfir uppgjörstímabilið í heild, þ.e. janúar og febrúar, sást misjöfn þróun eftir atvinnugreinum. Meiri velta var í sjávarútvegsgreinum sem rekja má til loðnuveiða og aukinnar veltu í fiskeldi, en mikill kraftur hefur verið í útflutningi eldisafurða síðustu mánuði. Þá jókst velta í upplýsingatækni og fjarskiptum verulega, sem má að stórum hluta rekja til aukinnar veltu gagnavera. Miklar fjárfestingar í gagnaverum upp á síðkastið eru farnar að skila sér í auknum þjónustuútflutningi sem við gerum ráð fyrir að vaxi áfram á árinu.
Athygli vekur að velta í bílasölu jókst töluvert á fyrstu tveimur mánuðum ársins. Líklega má rekja það til þess að bílasölur og bílaleigur fluttu inn töluvert af fólksbílum fyrir áramót, vegna hækkunar á vörugjöldum á bíla sem tók gildi um áramót. Samkvæmt frétt Bílgreinasambandsins hafa nýskráningar það sem af er ári aukist um 53% borið saman við fyrra ár en sambandið segir það skýrast af fleiri skráningum hjá ökutækjaleigum. Innflutningur á bílum það sem af er ári hefur dregist verulega saman sem bendir til þess að verið sé að nýskrá bíla sem fluttir voru til landsins fyrir áramót.
VSK-velta í framleiðslu málma hefur einnig dregist verulega saman en það skýrist af bilun í álverinu við Grundartanga sem varð í október á síðasta ári. Útlit er fyrir að búið verði að laga bilunina um mitt ár í ár. VSK-velta í ferðaþjónustutengdum greinum hefur dregist saman fyrstu mánuði ársins á föstu verðlagi, sem skýrist að stærstum hluta af minna flugframboði en á sama tíma í fyrra vegna falls flugfélagsins Play. Fjöldi ferðamanna hefur verið nokkuð svipaður og á fyrstu mánuðum síðasta árs, þó örlítið færri ferðamenn hafi komið nú í ár. Íslendingar hafa aftur á móti dregið úr sínum utanlandsferðum á sama tíma.
Heilt á litið styðja tölur um VSK-veltu fyrir fyrstu tvo mánuði ársins við nýútgefna hagspá okkar um áframhaldandi hægagang í hagkerfinu í ár.
Svipaðar vísbendingar í fjölda starfandi
Ef við skoðum fjölda starfandi í nokkrum atvinnugreinum er í raun frekar fátt sem kemur á óvart. Fjöldinn í sjávarútvegi hefur verið nokkuð stöðugur síðustu 20 ár. Mikil aukning var í fjölda starfandi í ferðaþjónustu á uppgangsárum greinarinnar á milli 2012 og 2017. Fjölda starfandi í byggingariðnaði snarfækkaði eftir efnahagshrunið 2008, en er núna kominn aftur á svipaðan stað og fyrir þann tíma. Þróunin í verslun og öðrum iðnaði var svipuð, þó að breytingarnar væru mun minni. Fjöldi starfandi í opinberri stjórnsýslu, fræðslustarfsemi og heilbrigðis- og félagsþjónusta hefur aukist verulega síðustu ár eftir að hafa verið nokkuð stöðugur þar á undan.
Misjöfn þróun eftir bakgrunni fólks
Mun meiri breytileiki er í erlendu vinnuafli en innlendu. Erlent vinnuafl fylgir hagsveiflunni nokkuð vel, því fjölgar mikið þegar hagkerfið er í uppsveiflu, en að sama skapi dregst það saman þegar hægir á. Þróunin síðustu mánuði sýnir að verulega hefur hægt á í hagkerfinu.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
