Verðbólga eykst í 5,9% - hækkun á eldsneytisverði hefur mest áhrif
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% á milli mánaða í september og verðbólga hækkar því úr 5,6% í 5,9%. Við höfðum spáð því að vísitalan myndi hækka um 0,23% og að verðbólga yrði 5,8%. Mælingin var að mestu leyti í takt við spá okkar en mestu munaði um að flugfargjöld til útlanda lækkuðu nokkuð minna en við höfðum spáð.
September er níundi mánuðurinn í röð þar sem verðbólga mælist yfir 5%. Verðbólgan án húsnæðis hækkaði nokkuð meira en með húsnæði, eða úr 5,2% í 5,7%. Árshækkun alla fjögurra kjarnavísitalna lækkaði á milli mánaða, sem skýrist af því að verð á eldsneyti er ekki inni í neinni þeirra.
Óbreytt verðbólga án VSK-áhrifa á eldsneyti
Breytingin á ársverðbólgu úr 5,6% upp í 5,9% skýrist nær eingöngu af hækkun á eldsneytisverði vegna þess að tímabundin lækkun á virðisaukaskatti á eldsneyti rann út í byrjun mánaðar og vegna hækkana á heimsmarkaðsverði á olíu. Framlag eldsneytisverðs til ársverðbólgu hækkaði um 0,45 prósentustig á milli mánaða í september og þar af voru 0,32 prósentustig vegna þess að tímabundin lækkun á virðisaukaskatti á eldsneyti rann út í byrjun mánaðar. Ef við horfum fram hjá áhrifum VSK-breytinga hefði vísitalan hækkað um 0,06% og ársverðbólga verið óbreytt í 5,6%.
Helstu liðir:
- 16,5% verðhækkun á eldsneyti hafði langmest áhrif til hækkunar í mánuðinum.
- Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,32%, þó nokkuð minna en í september í fyrra, og hefur liðurinn því áhrif til lækkunar á ársverðbólgu. Við spáðum 0,5% hækkun eins og síðustu mánuði. Vísitölur íbúða- og leiguverðs hafa flestar sýnt minni hækkanir síðustu mánuði í takt við kólnandi íbúðamarkað. Reiknuð húsaleiga hefur aftur á móti verið aðeins tregari að fylgja þeim vísitölum. Lág mæling nú gæti verið vísbending um að liðurinn sé farinn að endurspegla betur minni verðhækkanir á íbúðamarkaði, en næstu mánuðir munu skera úr um það.
- Flugfargjöld til útlanda lækkuðu um 11,7% á milli mánaða en við höfðum spáð rúmlega 16% lækkun. Flugfargjöld til útlanda eru nú 33% dýrari en á sama tíma í fyrra.
- Verð á matarkörfunni hækkaði um 0,32%, en við spáðum 0,1% hækkun. Árshækkun matarkörfunnar lækkaði úr 4,1% í 4,0%.
- Komugjöld á heilsugæslu og skimunargjöld voru hækkuð í september og heilsuliðurinn hækkaði því um 1,4%, en við spáðum 1,1% hækkun. Áhrifin af hækkunum á vísitöluna voru um 0,06%. Nýtt komugjald fyrir sjúkra-, iðju- og talþjálfun var tekið upp í september en kemur í mælingar í október. Við gerum ráð fyrir að áhrifin á vísitöluna þá verði svipuð og áhrifin af breytingunum nú.
Eigum von á að verðbólgan verði yfir 5% út árið
Við gerum núna ráð fyrir að vísitalan hækki um 0,14% í október, lækki um 0,52% í nóvember og hækki um 1,02% í desember. Gangi spáin eftir mun ársverðbólgan mælast 5,6% í október, 5,5% í nóvember og 5,4% í desember. Við gerum ekki miklar breytingar frá síðustu spá sem við birtum í verðkönnunarvikunni. Aðeins hærri spá nú skýrist aðallega af því að við gerum ráð fyrir hærri flugfargjöldum til útlanda, en á móti kemur aðeins sterkara gengi.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
