Vikubyrjun 5. desember 2022

Síðan í júlí, þegar verðbólgan hér á landi mældist hæst 9,9%, hefur framlag bensíns, húsnæðis og þjónustu til 12 mánaða verðbólgu minnkað. Það veldur áhyggjum að framlag innfluttra vara (án bensíns) og innlendra vara heldur áfram að hækka.

5. desember 2022 - Greiningardeild

Vikan framundan

Á miðvikudag birtir Seðlabankinn yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar og fundargerð peningastefnunefndar.
Á föstudag birtir Vinnumálastofnun tölur um skráð atvinnuleysi í nóvember.
Í vikunni fara fram verðmælingar vegna desembermælingar vísitölu neysluverðs, en Hagstofan birtir hana fimmtudaginn 22. desember.

Mynd vikunnar

Verðbólga mældist 9,3% í nóvember og hefur lækkað um 0,6 prósentustig síðan hún mældist hæst 9,9% í júlí. Til samanburðar var verðbólgan 5,1% um síðustu áramót. Frá áramótum og þar til í júlí jókst framlag allra fimm meginundirliða til 12 mánaða verðbólgu. Síðan í júlí hefur framlag bensíns, húsnæðis og þjónustu svo minnkað. Það veldur áhyggjum að framlag innfluttra vara (án bensíns) og innlendra vara heldur áfram að hækka. Það skýrist að miklu leyti af veikingu krónunnar á seinni hluta ársins.

Það helsta frá vikunni sem leið

Samkvæmt fyrsta mati Hagstofu Íslands mældist 7,3% hagvöxtur á 3. ársfjórðungi. Þetta er sjötti fjórðungurinn í röð með mjög kröftugum hagvexti. Samsetning vaxtarins var mjög svipuð því sem verið hefur og var hann fyrst og fremst keyrður áfram af ferðaþjónustu. Vöxturinn var kröftugri en við bjuggumst við og hagvöxturinn á fjórða fjórðungi þarf að vera umtalsvert minni en á fyrstu þremur til þess að spá okkar frá því í október um 6,5% hagvöxt yfir árið í heild gangi eftir.

Verðbólgan mældist 9,3% í nóvember, mjög nálægt því sem við áttum von á. Flestir undirliðir hreyfðust svipað og við áttum von á. Það var þó tvennt sem kom á óvart: Matur og drykkjarvörur hækkuðu meira en við áttum von á og húsgögn og heimilisbúnaður lækkuðu óvænt. Við eigum von á að verðbólgan hækki tímabundið upp í 9,5% í desember en lækki svo niður í 8,8% í janúar og fari niður í 8,4% í febrúar.

Afgangur af viðskiptum við útlönd mældist 23,1 ma.kr. á 3. ársfjórðungi. Mikill afgangur af þjónustuviðskiptum, keyrður áfram af ferðaþjónustu, dugði til að vega upp á móti halla á vöruskiptum, þáttatekjum og rekstrarframlögum á fjórðungnum. Fyrstu níu mánuði ársins mældist þó 64,5 ma.kr. halli. Það er næstum útilokað að nægur afgangur mælist á 4. ársfjórðungi til þess að vega upp á móti þessum uppsafnaða halla og því stefnir í halla á viðskiptum við útlönd yfir árið í heild.

Lánamál ríkisins luku útboði ríkisvíxla og skiptiútboði ríkisbréfa, Síminn og Alma íbúðafélag héldu útboð á víxlum, Arion banki seldi víkjandi skuldabréf sem teljast til eiginfjárþáttar 2 og Eik fasteignafélag hélt skuldabréfaútboð.

Hagtölur og markaðsupplýsingar

Vikubyrjun 5. desember 2022 (PDF)

Þú gætir einnig haft áhuga á

12. mars 2026

Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku

Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting.

12. mars 2026

Spáum 5,4% verðbólgu í mars

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.

9. mars 2026

Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra

Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.

9. mars 2026

Vikubyrjun 9. mars 2026

Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.

6. mars 2026

Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum

Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.

2. mars 2026

Mánaðamót 2. mars 2026

Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.

2. mars 2026

Vikubyrjun 2. mars 2026

Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.

27. feb. 2026

Hagvöxtur í fyrra drifinn áfram af einkaneyslu

Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.

26. feb. 2026

Undirliggjandi þrýstingur eykst þrátt fyrir óbreytta verðbólgu

Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.

24. feb. 2026

Íbúðaverð tók stökk í janúar en raunverð íbúða lækkar áfram

Hækkun vísitölu íbúðaverðs á milli mánaða í janúar hefur ekki verið meiri síðan í byrjun árs 2024. Á síðustu mánuðum hefur þó dregið talsvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði og raunverð hefur lækkað á milli ára þrjá mánuði í röð. Við gerum ráð fyrir raunverðslækkunum á milli ára á allra næstu mánuðum, þó nafnverðslækkanir séu ólíklegri.