Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Verð­bólg­an í nóv­em­ber í sam­ræmi við vænt­ing­ar – óbreytt­ar horf­ur næstu mán­uði

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,29% milli mánaða í nóvember. Ársverðbólgan dróst saman úr 9,4% í 9,3% og er nú sú sama og í september. Alls hefur verðbólgan minnkað um 0,6 prósentustig frá því hún náði hámarki í júlí.
29. nóvember 2022

Mest áhrif til hækkunar milli mánaða höfðu reiknuð húsaleiga (+1,0% milli mánaða, 0,20% áhrif) og matur og drykkjarvörur (+0,8% milli mánaða, +0,11% áhrif). Mest áhrif til lækkunar höfðu flugfargjöld til útlanda (-8,9% milli mánaða, -0,17% áhrif).

Flestir undirliðir hreyfðust svipað og við áttum von á milli mánaða. Reiknuð húsaleiga hækkaði um 1,0%, þar af hækkaði markaðsverð húsnæðis um 0,8% og framlag vaxtabreytinga var 0,3%. Þetta var mjög nálægt okkar spá, en við spáðum 0,9% hækkun. Flugfargjöld til útlanda lækkuðu um 8,9% milli mánaða, en við spáðum 9,2% lækkun. Bensín hækkaði um 0,9%, eins og við spáðum. Það var þó tvennt sem kom á óvart: Matur og drykkjarvörur hækkuðu meira en við áttum von á, eða 0,8% í stað 0,4% og húsgögn og heimilisbúnaður lækkuðu óvænt um 0,6% milli mánaða en við áttum von á 0,8% hækkun. Innan matarkörfunnar hækkuðu olía og feitmeti og brauð og kornvörur mest milli mánaða, en grænmeti lækkaði.

Óveruleg breyting á samsetningu verðbólgunnar

Það varð smávægileg breyting á samsetningu verðbólgunnar milli mánaða. Mest áberandi er hækkun á innlendum vörum, en framlag þeirra til ársbreytinga jókst um 0,1 prósentustig, úr 1,5 prósentustigum í 1,6 prósentustig. Framlag þjónustu lækkaði um 0,1 prósentustig, úr 2,0 prósentustigum í 1,9 prósentustig. Árshækkun allra fjögurra kjarnavísitalnanna minnkaði jafnmikið og árshækkun vísitölunnar í heild, eða um 0,1 prósentustig milli mánaða.

Það sem veldur meiri áhyggjum er að undirliðum sem hafa hækkað minna en verðbólgumarkmið (2,5%) á síðustu 12 mánuðum heldur áfram að hækka. Núna hafa einungis 20% undirliða hækkað minna en 2,5% og hefur þetta hlutfall farið nokkuð jafnt lækkandi síðan í desember í fyrra, þegar 57% undirliða höfðu hækkað minna en 2,5% á ársgrundvelli. Nú hafa um 40% undirliða hækkað um meira en 5%, þar af 22% um meira en 10%. Í desember 2021 höfðu aðeins 22% undirliða hækkað um meira en 5%, þar af höfðu 5% hækkað um meira en 10%

 Óbreyttar horfur til næstu þriggja mánaða

Krónan hefur styrkst aðeins síðan við birtum síðast verðbólguspá í verðkönnunarvikunni (17. nóvember) og hafa verðbólguhorfur því aðeins batnað. Munurinn er þó það lítill að skammtímaspá okkar til næstu þriggja mánaða helst óbreytt frá því um miðjan nóvember. Við eigum enn von á að verðbólgan hækki tímabundið upp í 9,5% í desember en lækki svo niður í 8,8% í janúar og fari niður í 8,4% í febrúar.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Vikubyrjun
26. maí 2026
Vikubyrjun 26. maí 2026
Peningastefnunefnd hækkaði vexti bankans um 0,25 prósentustig í síðustu viku, líkt og við höfðum spáð. Nú í vikunni koma verðbólgutölur og þjóðhagsreikningar.
Stýrivextir
20. maí 2026
Vextir hækkaðir og horfur versnandi
Peningastefnunefnd hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig annað skiptið í röð og segist tilbúin til að hækka vexti enn frekar. Efnahagshorfur hafa þó versnað verulega að mati bankans, en verðbólguspá var hækkuð í nýútgefnum Peningamálum og hagvaxtaspá lækkuð auk þess sem gert er ráð fyrir auknu atvinnuleysi. Kólnunin í hagkerfinu mun þó gera það að verkum að hættan á aukinni verðbólgu fram á við er minni.
19. maí 2026
Vísbendingar um að einkaneysla gefi eftir
Kortavelta íslenskra heimila dróst verulega saman á milli ára í apríl, eða um alls 5,8% að teknu tilliti til verðlags og gengis. Svo mikill samdráttur hefur ekki mælst síðan í febrúar 2021. Peningastefnunefnd fundar í dag vegna vaxtaákvörðunar á morgun, en við gerum áfram ráð fyrir 0,25 prósentustiga hækkun vaxta.
Vikubyrjun
18. maí 2026
Vikubyrjun 18. maí 2026
Í vikunni fram undan er vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Íslands og við spáum 0,25 prósentustiga hækkun. Fjöldi ferðamanna á fyrstu fjórum mánuðum ársins var svipaður og á sama tímabil í fyrra samkvæmt tölum sem birtust í síðustu viku. Utanlandsferðum Íslendinga hefur aftur á móti fækkað töluvert. Atvinnuleysi heldur áfram að aukast á milli ára.
Stýrivextir
13. maí 2026
Spáum 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku. Verðbólga er enn yfir markmiði og verðbólguvæntingar hafa reynst þrálátar. Að okkar mati mun það ráða mestu um að nefndin haldi áfram vaxtahækkunarferlinu sem hófst í mars.
12. maí 2026
Spáum 4,9% verðbólgu í maí
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,13% á milli mánaða í maí. Gangi spáin eftir mun verðbólga lækka úr 5,2% í 4,9%. Lægra eldsneytisverð vegna lækkunar á virðisaukaskatti og lækkun flugfargjalda hafa mest áhrif til lækkunar á milli mánaða samkvæmt spánni. Við spáum að verðbólga mælist 4,9% í ágúst og kjarasamningar því mögulega í húfi.
Vikubyrjun
11. maí 2026
Vikubyrjun 11. maí 2026
Starfandi samkvæmt skrám fækkaði á milli ára. Frjósemi á Íslandi síðastliðin tvö ár hefur ekki mælst minni síðan mælingar hófust. Í þessari viku fáum við m.a. ferðamannatölur og atvinnuleysi ásamt uppgjörum frá félögum.
8. maí 2026
Stöðugleiki á gjaldeyrismarkaði - spáum þó lítils háttar veikingu
Það sem af er ári hefur krónan styrkst og evran stendur núna í 144 krónum. Nokkuð gott jafnvægi hefur verið á milli innflæðis og útflæðis á gjaldeyrismarkaði. Raungengi er mjög hátt og við eigum von á að krónan veikist næstu ár.
4. maí 2026
Sólmyrkvinn gæti skapað verðbólguskot á versta tíma
Almyrkvi á sólu verður sýnilegur á vesturhluta landsins þann 12. ágúst næstkomandi. Gríðarleg eftirspurn er eftir flugi til landsins, gistingu, veitingaþjónustu og bílaleigubílum á þeim tíma og mikið er uppbókað nú þegar. Aukin velta og verðþrýstingur á ýmissi þjónustu verður líklega töluverð á þeim svæðum sem sólmyrkvinn sést.
Mánaðamót 2
4. maí 2026
Mánaðamót 4. maí 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.