Vikubyrjun 24. júlí 2023
Vaxtahækkanir virðast vera farnar að hafa þó nokkur áhrif á eftirspurn í hagkerfinu og ársverðbólgan fór úr 8,9% í 7,6% í júlí. Í síðustu viku bárust nýjar tölur af fasteignamarkaði og greiðslumiðlun sem benda til þess að verulega sé tekið að hægja á. Heildarkortavelta íslenskra heimila dróst saman þriðja mánuðinn í röð og vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1%.
24. júlí 2023
Vikan framundan
- Á þriðjudag birtir Össur uppgjör.
- Á miðvikudag birta Arion, Festi og Marel uppgjör.
- Á fimmtudag birta Íslandsbanki og Play uppgjör.
Mynd vikunnar
Kortavelta íslenskra heimila hefur dregist saman þrjá mánuði í röð, sé hún borin saman við sömu mánuði í fyrra. Í júní nam kortaveltan 106 mö.kr. og var 7,5% minni að raunvirði en í júní í fyrra. Innanlands dróst hún saman um 8,4% og erlendis um 4,1%. Einkaneysla og kortavelta fylgjast gjarnan nokkurn veginn að og því má gera ráð fyrir að hægt hafi þó nokkuð á einkaneyslu á öðrum ársfjórðungi. Kaupmáttur jókst í júní, þar sem launavísitalan hækkaði meira en vísitala neysluverðs, um 1,1%.
Það helsta frá vikunni sem leið
- Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,03% milli mánaða í júlí og við það fór ársverðbólgan úr 8,9% í 7,6%, örlítið undir okkar spá um 7,7% ársverðbólgu. Framlag þjónustu og húsnæðisverðs dróst saman og útsölur höfðu meiri áhrif til lækkunar á vísitölunni en í fyrra. Allar kjarnavísitölur verðbólgunnar lækkuðu milli mánaða sem er merki um að dregið hafi úr undirliggjandi verðbólguþrýstingi.
- Launavísitalan hækkaði um 1,1% milli mánaða í júní, samkvæmt tölum sem Hagstofan birti á föstudag. Hækkunina má líklega helst rekja til kjarasamningsbundinna hækkana félaga BSRB, en hluti þeirra undirritaði kjarasamninga í mánuðinum. Kaupmáttur jókst um 0,3% í júní og um 1,8% á síðustu 12 mánuðum, mun meira en á síðustu mánuðum þegar árskaupmáttur hefur gjarnan ýmist dregist saman eða staðið í stað.
- Kortavelta íslenskra heimila hélt áfram að dragast saman í júní, samkvæmt tölum sem Seðlabankinn birti á mánudag. Ef kortavelta hvers mánaðar er borin saman við kortaveltu í sama mánuði í fyrra hefur hún í heildina dregist saman þrjá mánuði í röð, um 7,5% í júní. Innanlands hefur hún minnkað fjóra mánuði í röð, um 8,4% í júní. Nú í júní dróst hún einnig saman erlendis, í fyrsta sinn síðan í febrúar 2021, um 4,1%.
- Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1% milli mánaða í júní, samkvæmt nýjum tölum HMS, eftir samfellda hækkun síðustu fjóra mánuði. Í hagsjá Hagfræðideildar kemur meðal annars fram að vísitalan hafi ekki lækkað jafnmikið síðan í desember 2010. Árshækkun vísitölunnar fór úr 6,1% í 2,7% og hefur ekki verið jafnlítil síðan í janúar 2020.
- Icelandair og Landsbankinn birtu uppgjör.
Hagtölur og markaðsupplýsingar
Fyrirvari
Þessi umfjöllun og/eða samantekt er markaðsefni sem er ætlað til upplýsinga en felur hvorki í sér fjárfestingarráðgjöf né óháða fjárfestingargreiningu. Lagakröfur sem gilda um fjárfestingarráðgjöf og fjárfestingargreiningar eiga því ekki við, þar með talið bann við viðskiptum fyrir dreifingu. Umfjöllunin er unnin út frá opinberum upplýsingum frá aðilum sem Landsbankinn telur áreiðanlega, en bankinn getur ekki ábyrgst réttmæti upplýsinganna. Landsbankinn tekur enga ábyrgð á tjóni sem gæti hlotist af notkun upplýsinganna sem hér eru settar fram. Upplýsingar um fyrri árangur fjármálagerninga eða -vísitalna sýna nafnávöxtun, nema annað sé tekið fram. Ef árangur byggir á erlendum gjaldmiðli getur ávöxtun aukist eða minnkað vegna gengissveiflna. Árangur í fortíð gefur ekki áreiðanlega vísbendingu um framtíðarárangur. Nánari upplýsingar um fyrri árangur fjármálagerninga og -vísitalna má finna á vef Landsbankans, þ.m.t. um ávöxtun síðastliðinna 5 ára. Verðbréfaviðskipti fela í sér áhættu og eru lesendur hvattir til að kynna sér áhættulýsingu vegna viðskipta með fjármálagerninga og stefnu Landsbankans um hagsmunaárekstra á vef Landsbankans. Landsbankinn er viðskiptabanki sem starfar samkvæmt lögum nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, og starfar undir leyfi og eftirliti fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands (www.fme.is).Þú gætir einnig haft áhuga á
1. apríl 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
30. mars 2026
Verðbólga jókst úr 5,2% í 5,4% í mars, svo há hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Vísitala launa lækkaði um 0,1% á milli mánaða í febrúar. Í síðustu viku birti Seðlabankinn yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleiki og fjármálaráðherra lagði fram fjármálaáætlun.
26. mars 2026
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,55% eins og við spáðum og mælist nú 5,4%. Svo mikil hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Hækkun á verðbólgu á milli mánaða skýrist að langmestu leyti af hækkun á eldsneytisverði sem rekja má til átakanna við Persaflóa.
23. mars 2026
Peningastefnunefnd hækkaði vexti um 0,25 prósentustig í síðustu viku. Mun harðari tónn var í yfirlýsingu nefndarinnar en við síðustu ákvörðun í febrúar. Heildarkortavelta heimilanna jókst um 1,5% á milli ára, en kortavelta innanlands dróst saman. Vísitala íbúðaverðs hækkaði lítillega eftir mikla hækkun í janúar.
16. mars 2026
Við spáum því að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Verðbólguhorfur hafa versnað upp á síðkastið sem sést meðal annars í niðurstöðum úr könnun á verðbólguvæntingum heimila og fyrirtækja sem Seðlabankinn birti í síðustu viku. Við hækkuðum einnig verðbólguspá okkar í síðustu viku.
12. mars 2026
Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting.
12. mars 2026
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.
9. mars 2026
Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.
9. mars 2026
Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.
6. mars 2026
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.