Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Árs­hækk­un vísi­tölu íbúða­verðs ekki minni síð­an fyr­ir far­ald­ur

Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1% milli mánaða í júní. Árshækkun vísitölunnar minnkaði úr 6,1% í 2,7% og hefur ekki mælst jafn lítil síðan í janúar 2020, rétt áður en heimsfaraldurinn skall á og Seðlabankinn brást við með vaxtalækkunum.
Gata í Reykjavík
20. júlí 2023

Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1% milli mánaða í júní samkvæmt tölum sem HMS birti á þriðjudaginn. Þessi lækkun kemur í kjölfar þess að vísitalan hækkaði á milli mánaða síðustu fjóra mánuði í röð. Vísitalan hefur ekki lækkað jafnmikið milli mánaða síðan í desember 2010. Að þessu sinni var ekki mikill munur á fjölbýli og sérbýli, en fjölbýli lækkaði um 1,1% á meðan sérbýli lækkaði um 0,9%.

Árshækkun vísitölunnar 2,7%

Vísitalan hefur hækkað um 2,7% á síðasta árinu og árshækkunin dróst þó nokkuð saman á milli mánaða, hún var 6,1% í maí. Sérbýli hefur hækkað nokkuð meira en fjölbýli síðastliðið ár, en árshækkun fjölbýlis er 1,8% á meðan árshækkun sérbýlis er 7,1%. Lægri árshækkun milli mánaða nú er tilkomin bæði vegna þess að vísitalan lækkaði milli mánaða og vegna þess að mælingin frá því í júní 2022 datt út úr ársbreytingunni, en vísitalan hækkaði um 2,2% milli mánaða þá. Árshækkunin fór hæst í 25,5% í júlí í fyrra en vísitalan hefur lækkað nokkuð jafn síðan. Árshækkun vísitölunnar hefur ekki mælst jafn lítil síðan í janúar 2020, rétt áður en heimsfaraldurinn skall á og Seðlabankinn brást við með því að lækka vexti.

Vaxtahækkanir bíta

Á mánudaginn birti Seðlabankinn tölur um veltu greiðslukorta í júní. Greiðslukortavelta heimilanna dróst saman um 7,5% milli ára, á föstu verðlagi. Innanlands dróst kortavelta íslenskra heimila saman um 8,4% og erlendis dróst hún saman um 4,1%. Þetta er þriðja mánuðinn í röð sem greiðslukortavelta heimila dregst saman á milli ára. Alls dróst kortavelta heimilanna saman um 6,7% á 2. ársfjórðungi.

Samdráttur í kortaveltu og lækkun íbúðaverðs eru hvort tveggja merki um að vaxtahækkanir séu farnar að slá á eftirspurn í hagkerfinu. Á fasteignamarkaði spila einnig inn í þrengri lántökuskilyrði. Telja má víst að peningastefnunefnd líti til þessarar þróunar og er líklegt að hún telji sig ekki þurfa að halda vöxtum jafn háum til að ná verðbólgu niður í markmið en ella. Næsta vaxtaákvörðun verður birt miðvikudaginn 23. ágúst.

Eigum nú von á aðeins minni verðbólgu

Nýjasta verðbólguspá okkar frá verðkönnunarvikunni (birt 7. júlí) gerði ráð fyrir að vísitala neysluverðs myndi hækka um 0,24% milli mánaða og að verðbólgan myndi lækka úr 8,9% í 7,9%. Í þeirri spá gerðum við ráð fyrir að markaðsverð húsnæðis á landinu öllu myndi hækka um 0,3% milli mánaða, sem verður að teljast ólíklegt í ljósi þessarar mælingar á vísitölu íbúðverðs á höfuðborgarsvæðinu. Þó þarf að hafa í huga að einhverju getur munað á markaðsverði húsnæðis á landinu sem Hagstofan notar við útreikning á vísitölu neysluverðs og vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu. Við lækkum verðbólguspá okkar lítillega og gerum nú ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 0,09% milli mánaða í júlí og ársverðbólgan lækki í 7,7%.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
21. okt. 2026
Hóflegar nafnverðshækkanir á íbúðamarkaði og raunverð lækkar áfram
Framboð íbúða hefur aukist og dregið hefur úr eftirspurn. Við gerum ráð fyrir að íbúðamarkaður verði rólegur og að verðhækkanir verða hóflegar á næstu misserum. Raunverð íbúða hefur lækkað ellefu mánuði í röð miðað við vísitölu neysluverðs án húsnæðis. Við gerum ráð fyrir samdrætti í íbúðafjárfestingu í ár og á næsta ári.
Vikubyrjun
19. okt. 2026
Vikubyrjun 19. október 2026
Greiðslukortavelta heimilanna jókst um 0,9% á milli ára og áfram er mikil aukning í kortaveltu Íslendinga erlendis. Ný loðnuráðgjöf dregur talsvert úr ráðlögðum veiðum en upphaflega ráðgjöfin gerði ráð fyrir. Í dag birtum við hagspá til ársins 2029.
19. okt. 2026
Hagspá til 2029: Hægur vöxtur en batnandi horfur
Við spáum því að hagvöxtur verði afar hófstilltur í ár og á næsta ári, eða 1,3% og 1,5%. Aukin verðbólga, sem á einna helst rætur að rekja til stríðsátaka úti í heimi og gjaldahækkana innanlands, hefur ýtt vaxtastiginu upp og hægt á hagkerfinu. Atvinnuleysi hefur aukist og vinnumarkaðurinn sýnir skýr merki kólnunar.
15. okt. 2026
Spáum 5,9% verðbólgu í október
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,49% í október og að ársverðbólga standi í stað í 5,9%. Hækkun á eldsneytisverði skýrir hækkunina að langmestu leyti. Nýtt komugjald í sjúkra-, tal-, og iðjuþjálfun hefur einnig áhrif til hækkunar. Á móti gerum við ráð fyrir að reiknuð húsaleiga og flugfargjöld til útlanda hafi áhrif til lækkunar á milli mánaða, sem ná þó ekki að vega upp hækkun á eldsneytisverði.
Vikubyrjun
12. okt. 2026
Vikubyrjun 12. október 2026
Peningastefnunefnd ákvað að halda vöxtum óbreyttum í síðustu viku. Fjöldi starfandi stóð nánast í stað á milli ára í ágúst og skráð atvinnuleysi í september var 0,5 prósentustigum hærra en í fyrra.
Stýrivextir
7. okt. 2026
Óbreyttir vextir og sami tónn
Peningastefnunefnd hélt vöxtum óbreyttum og ákvörðunin var einróma.  Verðbólga hefur hækkað á milli funda, úr 5,3% í 5,9%, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum og opinberra hækkana. Hækkunin hefur verið í takt við væntingar. 
Vikubyrjun
5. okt. 2026
Vikubyrjun 5. október 2026
Verðbólga mældist 5,9% í september og hefur mælst yfir 5% allt þetta ár. Í vikunni er vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Íslands. Við spáum því að peningastefnunefnd haldi vöxtum óbreyttum. 
Mánaðamót 2
1. okt. 2026
Mánaðamót 1. október 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Stýrivextir
30. sept. 2026
Spáum óbreyttum vöxtum í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Við síðustu vaxtaákvörðun gaf nefndin nokkuð skýrt til kynna að hún teldi aðhaldið nægjanlegt. Þróun verðbólgu frá síðasta fundi hefur verið í takt við spá bankans, verðbólguvæntingar eru svipaðar og fyrir síðustu ákvörðun og hagkerfið sýnir áfram merki kólnunar. Óvissan snýr helst að því hvernig nefndin metur áhrif fjárlagafrumvarpsins og mögulegar afleiðingar forsendubrestsins í kjarasamningum.
29. sept. 2026
Verðbólga eykst í 5,9% - hækkun á eldsneytisverði hefur mest áhrif
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% á milli mánaða í september og verðbólga hækkar því úr 5,6% í 5,9%. Við spáðum 5,8% verðbólgu. Eldsneytisverð hækkaði töluvert í mánuðinum sem bæði má rekja til þess að tímabundin lækkun á virðisaukaskatti rann út í byrjun mánaðar og hækkana á heimsmarkaðsverði á olíu. Áhrif hækkunar komugjalda á heilsugæslu höfðu einnig áhrif til hækkunar, í takt við spá okkar.