Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Árs­hækk­un vísi­tölu íbúða­verðs ekki minni síð­an fyr­ir far­ald­ur

Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1% milli mánaða í júní. Árshækkun vísitölunnar minnkaði úr 6,1% í 2,7% og hefur ekki mælst jafn lítil síðan í janúar 2020, rétt áður en heimsfaraldurinn skall á og Seðlabankinn brást við með vaxtalækkunum.
Gata í Reykjavík
20. júlí 2023

Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1% milli mánaða í júní samkvæmt tölum sem HMS birti á þriðjudaginn. Þessi lækkun kemur í kjölfar þess að vísitalan hækkaði á milli mánaða síðustu fjóra mánuði í röð. Vísitalan hefur ekki lækkað jafnmikið milli mánaða síðan í desember 2010. Að þessu sinni var ekki mikill munur á fjölbýli og sérbýli, en fjölbýli lækkaði um 1,1% á meðan sérbýli lækkaði um 0,9%.

Árshækkun vísitölunnar 2,7%

Vísitalan hefur hækkað um 2,7% á síðasta árinu og árshækkunin dróst þó nokkuð saman á milli mánaða, hún var 6,1% í maí. Sérbýli hefur hækkað nokkuð meira en fjölbýli síðastliðið ár, en árshækkun fjölbýlis er 1,8% á meðan árshækkun sérbýlis er 7,1%. Lægri árshækkun milli mánaða nú er tilkomin bæði vegna þess að vísitalan lækkaði milli mánaða og vegna þess að mælingin frá því í júní 2022 datt út úr ársbreytingunni, en vísitalan hækkaði um 2,2% milli mánaða þá. Árshækkunin fór hæst í 25,5% í júlí í fyrra en vísitalan hefur lækkað nokkuð jafn síðan. Árshækkun vísitölunnar hefur ekki mælst jafn lítil síðan í janúar 2020, rétt áður en heimsfaraldurinn skall á og Seðlabankinn brást við með því að lækka vexti.

Vaxtahækkanir bíta

Á mánudaginn birti Seðlabankinn tölur um veltu greiðslukorta í júní. Greiðslukortavelta heimilanna dróst saman um 7,5% milli ára, á föstu verðlagi. Innanlands dróst kortavelta íslenskra heimila saman um 8,4% og erlendis dróst hún saman um 4,1%. Þetta er þriðja mánuðinn í röð sem greiðslukortavelta heimila dregst saman á milli ára. Alls dróst kortavelta heimilanna saman um 6,7% á 2. ársfjórðungi.

Samdráttur í kortaveltu og lækkun íbúðaverðs eru hvort tveggja merki um að vaxtahækkanir séu farnar að slá á eftirspurn í hagkerfinu. Á fasteignamarkaði spila einnig inn í þrengri lántökuskilyrði. Telja má víst að peningastefnunefnd líti til þessarar þróunar og er líklegt að hún telji sig ekki þurfa að halda vöxtum jafn háum til að ná verðbólgu niður í markmið en ella. Næsta vaxtaákvörðun verður birt miðvikudaginn 23. ágúst.

Eigum nú von á aðeins minni verðbólgu

Nýjasta verðbólguspá okkar frá verðkönnunarvikunni (birt 7. júlí) gerði ráð fyrir að vísitala neysluverðs myndi hækka um 0,24% milli mánaða og að verðbólgan myndi lækka úr 8,9% í 7,9%. Í þeirri spá gerðum við ráð fyrir að markaðsverð húsnæðis á landinu öllu myndi hækka um 0,3% milli mánaða, sem verður að teljast ólíklegt í ljósi þessarar mælingar á vísitölu íbúðverðs á höfuðborgarsvæðinu. Þó þarf að hafa í huga að einhverju getur munað á markaðsverði húsnæðis á landinu sem Hagstofan notar við útreikning á vísitölu neysluverðs og vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu. Við lækkum verðbólguspá okkar lítillega og gerum nú ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 0,09% milli mánaða í júlí og ársverðbólgan lækki í 7,7%.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Mánaðamót 2
1. apríl 2026
Mánaðamót 1. apríl 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
30. mars 2026
Vikubyrjun 30. mars 2026
Verðbólga jókst úr 5,2% í 5,4% í mars, svo há hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Vísitala launa lækkaði um 0,1% á milli mánaða í febrúar. Í síðustu viku birti Seðlabankinn yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleiki og fjármálaráðherra lagði fram fjármálaáætlun.
Mánaðamót 4
26. mars 2026
Verðbólga eykst í 5,4% - hærra eldsneytisverð skýrir hækkunina
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,55% eins og við spáðum og mælist nú 5,4%. Svo mikil hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Hækkun á verðbólgu á milli mánaða skýrist að langmestu leyti af hækkun á eldsneytisverði sem rekja má til átakanna við Persaflóa.
Vikubyrjun
23. mars 2026
Vikubyrjun 23. mars 2026
Peningastefnunefnd hækkaði vexti um 0,25 prósentustig í síðustu viku. Mun harðari tónn var í yfirlýsingu nefndarinnar en við síðustu ákvörðun í febrúar. Heildarkortavelta heimilanna jókst um 1,5% á milli ára, en kortavelta innanlands dróst saman. Vísitala íbúðaverðs hækkaði lítillega eftir mikla hækkun í janúar.
Vikubyrjun
16. mars 2026
Vikubyrjun 16. mars 2026
Við spáum því að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Verðbólguhorfur hafa versnað upp á síðkastið sem sést meðal annars í niðurstöðum úr könnun á verðbólguvæntingum heimila og fyrirtækja sem Seðlabankinn birti í síðustu viku. Við hækkuðum einnig verðbólguspá okkar í síðustu viku.
Stýrivextir
12. mars 2026
Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku 
Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting. 
Mánaðamót 4
12. mars 2026
Spáum 5,4% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.
Flutningaskip við Vestmannaeyjar
9. mars 2026
Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra
Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.
Vikubyrjun
9. mars 2026
Vikubyrjun 9. mars 2026
Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.
Gönguleið
6. mars 2026
Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.