Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Árs­hækk­un vísi­tölu íbúða­verðs ekki minni síð­an fyr­ir far­ald­ur

Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1% milli mánaða í júní. Árshækkun vísitölunnar minnkaði úr 6,1% í 2,7% og hefur ekki mælst jafn lítil síðan í janúar 2020, rétt áður en heimsfaraldurinn skall á og Seðlabankinn brást við með vaxtalækkunum.
Gata í Reykjavík
20. júlí 2023

Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 1,1% milli mánaða í júní samkvæmt tölum sem HMS birti á þriðjudaginn. Þessi lækkun kemur í kjölfar þess að vísitalan hækkaði á milli mánaða síðustu fjóra mánuði í röð. Vísitalan hefur ekki lækkað jafnmikið milli mánaða síðan í desember 2010. Að þessu sinni var ekki mikill munur á fjölbýli og sérbýli, en fjölbýli lækkaði um 1,1% á meðan sérbýli lækkaði um 0,9%.

Árshækkun vísitölunnar 2,7%

Vísitalan hefur hækkað um 2,7% á síðasta árinu og árshækkunin dróst þó nokkuð saman á milli mánaða, hún var 6,1% í maí. Sérbýli hefur hækkað nokkuð meira en fjölbýli síðastliðið ár, en árshækkun fjölbýlis er 1,8% á meðan árshækkun sérbýlis er 7,1%. Lægri árshækkun milli mánaða nú er tilkomin bæði vegna þess að vísitalan lækkaði milli mánaða og vegna þess að mælingin frá því í júní 2022 datt út úr ársbreytingunni, en vísitalan hækkaði um 2,2% milli mánaða þá. Árshækkunin fór hæst í 25,5% í júlí í fyrra en vísitalan hefur lækkað nokkuð jafn síðan. Árshækkun vísitölunnar hefur ekki mælst jafn lítil síðan í janúar 2020, rétt áður en heimsfaraldurinn skall á og Seðlabankinn brást við með því að lækka vexti.

Vaxtahækkanir bíta

Á mánudaginn birti Seðlabankinn tölur um veltu greiðslukorta í júní. Greiðslukortavelta heimilanna dróst saman um 7,5% milli ára, á föstu verðlagi. Innanlands dróst kortavelta íslenskra heimila saman um 8,4% og erlendis dróst hún saman um 4,1%. Þetta er þriðja mánuðinn í röð sem greiðslukortavelta heimila dregst saman á milli ára. Alls dróst kortavelta heimilanna saman um 6,7% á 2. ársfjórðungi.

Samdráttur í kortaveltu og lækkun íbúðaverðs eru hvort tveggja merki um að vaxtahækkanir séu farnar að slá á eftirspurn í hagkerfinu. Á fasteignamarkaði spila einnig inn í þrengri lántökuskilyrði. Telja má víst að peningastefnunefnd líti til þessarar þróunar og er líklegt að hún telji sig ekki þurfa að halda vöxtum jafn háum til að ná verðbólgu niður í markmið en ella. Næsta vaxtaákvörðun verður birt miðvikudaginn 23. ágúst.

Eigum nú von á aðeins minni verðbólgu

Nýjasta verðbólguspá okkar frá verðkönnunarvikunni (birt 7. júlí) gerði ráð fyrir að vísitala neysluverðs myndi hækka um 0,24% milli mánaða og að verðbólgan myndi lækka úr 8,9% í 7,9%. Í þeirri spá gerðum við ráð fyrir að markaðsverð húsnæðis á landinu öllu myndi hækka um 0,3% milli mánaða, sem verður að teljast ólíklegt í ljósi þessarar mælingar á vísitölu íbúðverðs á höfuðborgarsvæðinu. Þó þarf að hafa í huga að einhverju getur munað á markaðsverði húsnæðis á landinu sem Hagstofan notar við útreikning á vísitölu neysluverðs og vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu. Við lækkum verðbólguspá okkar lítillega og gerum nú ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 0,09% milli mánaða í júlí og ársverðbólgan lækki í 7,7%.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Mánaðamót 2
1. júní 2026
Mánaðamót 1. júní 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
1. júní 2026
Vikubyrjun 1. júní 2026
Samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar mældist 2,7% hagvöxtur á fyrsta ársfjórðungi. Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,07% á milli mánaða og verðbólga lækkaði því úr 5,2% í 5,1%.
29. maí 2026
Gagnaver og einkaneysla skýra hagvöxt
Landsframleiðsla jókst um 2,7% á milli ára að raunvirði á fyrsta fjórðungi ársins. Mest var framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar sem skýrist að mestu af auknum umsvifum gagnavera. Einkaneysla jókst einnig á fjórðungnum þó hægt hafi á vexti hennar.
28. maí 2026
Verðbólga hjaðnar í 5,1%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,07% á milli mánaða og verðbólga lækkar því úr 5,2% í 5,1%. Við höfðum spáð því að verðbólga myndi lækka í 4,9%. Hækkun á flugfargjöldum hafði mest áhrif til hækkunar á ársverðbólgu í mánuðinum en lækkun á virðisaukaskatti á eldsneyti hafði mest áhrif til lækkunar. Án lækkunarinnar á virðisaukaskatti hefði verðbólga mælst 5,5%. Athygli vekur að verð á mat og drykk lækkaði á milli mánaða, annan mánuðinn í röð.
27. maí 2026
Seigla í ferðaþjónustunni þrátt fyrir mikla óvissu
Þrátt fyrir minna flugframboð um Keflavíkurflugvöll hafa jafn margir erlendir ferðamenn farið um flugvöllinn fyrstu fjóra mánuði ársins í ár og í fyrra. Á móti fara færri tengifarþegar um flugvöllinn og utanlandsferðir Íslendinga hafa dregist verulega saman. Þó sumarið líti ágætlega út er meiri óvissa um haustið.
Vikubyrjun
26. maí 2026
Vikubyrjun 26. maí 2026
Peningastefnunefnd hækkaði vexti bankans um 0,25 prósentustig í síðustu viku, líkt og við höfðum spáð. Nú í vikunni koma verðbólgutölur og þjóðhagsreikningar.
Stýrivextir
20. maí 2026
Vextir hækkaðir og horfur versnandi
Peningastefnunefnd hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig annað skiptið í röð og segist tilbúin til að hækka vexti enn frekar. Efnahagshorfur hafa þó versnað verulega að mati bankans, en verðbólguspá var hækkuð í nýútgefnum Peningamálum og hagvaxtaspá lækkuð auk þess sem gert er ráð fyrir auknu atvinnuleysi. Kólnunin í hagkerfinu mun þó gera það að verkum að hættan á aukinni verðbólgu fram á við er minni.
19. maí 2026
Vísbendingar um að einkaneysla gefi eftir
Kortavelta íslenskra heimila dróst verulega saman á milli ára í apríl, eða um alls 5,8% að teknu tilliti til verðlags og gengis. Svo mikill samdráttur hefur ekki mælst síðan í febrúar 2021. Peningastefnunefnd fundar í dag vegna vaxtaákvörðunar á morgun, en við gerum áfram ráð fyrir 0,25 prósentustiga hækkun vaxta.
Vikubyrjun
18. maí 2026
Vikubyrjun 18. maí 2026
Í vikunni fram undan er vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Íslands og við spáum 0,25 prósentustiga hækkun. Fjöldi ferðamanna á fyrstu fjórum mánuðum ársins var svipaður og á sama tímabil í fyrra samkvæmt tölum sem birtust í síðustu viku. Utanlandsferðum Íslendinga hefur aftur á móti fækkað töluvert. Atvinnuleysi heldur áfram að aukast á milli ára.
Stýrivextir
13. maí 2026
Spáum 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku. Verðbólga er enn yfir markmiði og verðbólguvæntingar hafa reynst þrálátar. Að okkar mati mun það ráða mestu um að nefndin haldi áfram vaxtahækkunarferlinu sem hófst í mars.