Mesta hækkun íbúðaverðs síðan í júní
Íbúðaverð á höfuðborgarsvæðinu hækkaði um 1,5% milli febrúar og mars. Vísitalan hækkaði einnig í febrúar, en þar áður, í nóvember, desember og janúar, varð lengsta samfellda lækkun íbúðaverðs síðan undir lok árs 2009. Eftir hraðar hækkanir síðustu mánaða má segja að kólnunin sé minna afgerandi en búist var við. Í nýútgefinni þjóðhagsspá Hagfræðideildar er gert ráð fyrir að íbúðaverð hækki lítillega milli ára næstu ár, þótt hækkanirnar verði ekkert í líkingu við þær sem urðu síðustu tvö ár.
Verð hækkar um land allt
Þessi nýjasta mæling hefur áhrif á verðbólgu í apríl, sem var meiri en spár gerðu ráð fyrir. Spáskekkjan skýrist ekki síst af því hversu mikið íbúðir hækkuðu í verði, ekki aðeins á höfuðborgarsvæðinu heldur einnig utan þess. Markaðsverð húsnæðis utan höfuðborgarsvæðisins, líkt og Hagstofan reiknar það, hækkaði um 3% milli mánaða í apríl sem er mesta hækkun vísitölunnar síðan í júlí í fyrra. Þessi óvænta hækkun á íbúðaverði, hvort sem litið er til höfuðborgarsvæðisins eða landsins alls, rennir frekari stoðum undir spá okkar um áframhaldandi stýrivaxtahækkanir á næstunni.
Sérbýli hækkar um 3,4%
Vísitala íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu byggir á þriggja mánaða hlaupandi meðaltali, annars vegar um verðþróun á fjölbýli og hins vegar á sérbýli. Verð á fjölbýli hækkaði um 1% í mars en verð á sérbýli um heil 3,4%. Verð á sérbýli sveiflast mikið, enda seljast mun færri sérbýli en fjölbýli í hverjum mánuði. Sérbýli hækkaði hraðar en fjölbýli þegar íbúðaverð var á hraðri uppleið í fyrra og árið á undan og hefur svo lækkað mun meira en verð á fjölbýli síðustu mánuði.
Árshækkun vísitölunnar mælist nú 10,7% og lækkar hratt með hverjum mánuðinum sem líður nú þegar miklir hækkunarmánuðir síðasta árs detta út úr vísitölunni. Fjölbýli hefur hækkað um 11,0% á síðustu tólf mánuðum og sérbýli um 10,6%.
Fáir kaupsamningar undirritaðir
Alls voru 485 kaupsamningar um íbúðarhúsnæði undirritaðir á höfuðborgarsvæðinu í mars, samkvæmt bráðabirgðatölum HMS. Þeim fjölgaði úr 455 í febrúar og eru 19% færri en í mars í fyrra. Þótt þeim fækki á ársgrundvelli hefur fækkunin verið mun meiri suma af mánuðunum á undan; í janúar voru kaupsamningar til dæmis 40% færri en í janúar í fyrra og í desember munaði 27% milli ára. Hafa ber í huga að tölurnar eru bráðabirgðatölur og gætu átt eftir að breytast eftir því sem fleiri kaupsamningar berast í gagnagrunn HMS.
Hækkun vísitölu íbúðaverðs í mars rennir frekar stoðum undir það að þrátt fyrir að íbúðamarkaður hafi kólnað hratt sé hann langt yfir frostmarki. Þrátt fyrir vaxtahækkanir, þröng lánþegaskilyrði og sögulega hátt íbúðaverð geta einhverjir hópar enn komið inn á markaðinn eða stækkað við sig. Eins og við fjöllum um í nýrri þjóðhagsspá hefur einkaneysla aukist meira á síðustu mánuðum en við höfðum spáð, enda hafa launahækkanir haldið kaupmættinum uppi þrátt fyrir verðbólguna. Kaupmáttur jókst líka stöðugt í faraldrinum, þegar fólk hafði takmarkaða möguleika á að eyða pening, og því safnaðist upp sparnaður sem einhverjir virðast enn geta gengið á. Áframhaldandi eftirspurn eftir íbúðum skýrist líklega að einhverju leyti af því sama og einkaneysluaukningin.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara. Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti. Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
