27. júní 2022 - Greiningardeild
Vikan framundan
- Á miðvikudaginn birtir Hagstofan vísitölu neysluverðs. Í þarsíðustu viku spáðum við því að vísitalan myndi hækka um 1,3% milli maí og júní. Síðan hafa borist upplýsingar um miklar hækkanir á íbúðaverði á höfuðborgarsvæðinu og teljum við nú líkur á að verðlag hækki ögn meira milli mánaða sökum þess, eða um 1,4%, og að 12 mánaða verðbólga mælist 8,8% í júní.
- Á fimmtudaginn birtir Seðlabankinn ársfjórðungslega hagvísa og stöðu fjármálakerfisins. Auk þess birta Hagar ársfjórðungsuppgjör.
Mynd vikunnar
Ef þróun á hreinum nýjum íbúðalánum innlánastofnana, þ.e. útlánum að frádregnum upp- og umframgreiðslum, er skoðuð sést að árið 2020 og framan af ári 2021, á meðan vextir voru hvað lægstir, lá straumurinn yfir í óverðtryggð fasteignalán með breytilegum vöxtum. Eftir að Seðlabankinn hóf vaxtahækkanir um mitt síðasta ár hefur hreyfing yfir í óverðtryggð lán með föstum vöxtum aukist. Samkvæmt nýbirtum gögnum Seðlabanka Íslands námu hrein ný íbúðalán innlánastofnana alls 17 mö. kr. í maímánuði. Hrein óverðtryggð lán voru um 16 ma. kr. og hrein ný lántaka á verðtryggðum lánum nam um 1 ma. kr. Um 67% útlána innlánastofnana með veði í íbúð eru núna óverðtryggt, en var 26% í byrjun árs 2018.
Efnahagsmál
- Atvinnuleysi í maí mældist 3,9% samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar en 3,5% samkvæmt Hagstofunni.
- Ekkert lát virðist á hækkunum íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu en það hækkaði um 3% á milli mánaða, samkvæmt tölum Þjóðskrár. Síðastliðna 3 mánuði hefur vísitala íbúðaverðs hækkað um 9,1%, síðastliðna 6 mánuði hefur hún hækkað um 15,7% og síðastliðna 12 mánuði um 24,0%.
- Þjóðskrá birti einnig vísitölu leiguverðs sem hækkaði um 1,4% milli mánaða.
- Peningastefnunefnd hækkaði stýrivexti bankans um 1 prósentustig í síðustu viku og eru meginvextir bankans, vextir á 7 daga bundnum innlánum, 4,75% eftir ákvörðunina. Nefndin hefur þar með hækkað vexti um samtals 4 prósentustig síðan hún hóf vaxtahækkanir í maí í fyrra.
- Hagstofan gaf út mánaðarlegar tölur um vinnumarkaðinn. Launavísitalan hækkaði um 0,4% í maí, á meðan launasumma í ferðaþjónustu er komin á mikið skrið.
Fjármálamarkaðir
- Tvíhliða skráningu líftæknifélagsins Alvotech á hlutabréfamarkað á Íslandi og Bandaríkjunum lauk í síðustu viku.
- Reykjavíkurborg og Alma íbúðafélag luku skuldabréfaútboði.
Hagtölur og markaðsupplýsingar
Þú gætir einnig haft áhuga á
2. feb. 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. feb. 2026
Vísitala neysluverðs mældist 5,2% í janúar. Mælingin var aðeins hærri en við áttum von á, en að mestu leyti í takt við okkar spá. Við spáum að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Í síðustu viku birti Landsbankinn uppgjör.
30. jan. 2026
Við spáum því að peningastefnunefnd hækki stýrivexti um 0,25 prósentustig í næstu viku en muni á fundi sínum einnig fjalla um möguleika á að halda stýrivöxtum óbreyttum. Verðbólga jókst umfram væntingar í janúar og mældist 5,2%. Aukin verðbólga í janúar skýrist að mestu leyti af hækkun opinberra gjalda, en þó ekki einungis. Mælingin ber þess einnig merki að undirliggjandi verðþrýstingur er enn til staðar. Ekki hefur tekist að draga úr verðbólguvæntingum og kaupmáttaraukning heldur áfram að skila sér í aukinni neyslu.
29. jan. 2026
Verðbólga jókst úr 4,5% í 5,2% í janúar. Verðbólga mældist lægst 3,7% í nóvember síðastliðnum og hefur því hækkað um 1,5 prósentustig síðan þá. Verðhækkanir tengdar bílum og rekstri bifreiða skýra hækkunina að langmestu leyti nú í janúar. Matvara hækkaði þó töluvert umfram spár og verð á flugfargjöldum lækkaði minna en við spáðum. Á móti hafði húsnæðiskostnaður minni áhrif til hækkunar en við höfðum gert ráð fyrir.
26. jan. 2026
Vísitala íbúðaverðs lækkaði um tæplega 1,2% á milli mánaða í desember og á sama tíma lækkaði vísitala leiguverðs um 1,4%. Hagstofan birti vísitölu launa, sem hélst óbreytt á milli mánaða. Á fimmtudag verður vísitala neysluverðs í janúar birt.
19. jan. 2026
Kortavelta heimila heldur áfram að aukast á milli ára en velta erlendra korta hér á landi hefur tekið að dragast saman í takt við fækkun ferðamanna. Í vikunni birtir HMS vísitölu íbúðaverðs, vísitölu leiguverðs og mánaðarskýrslu.
15. jan. 2026
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,30% á milli mánaða í janúar. Gangi spáin eftir mun verðbólga aukast úr 4,5% í 5,1%. Janúarútsölur hafa mest áhrif til lækkunar í mánuðinum en breytingar á gjaldtöku ökutækja hafa mest áhrif til hækkunar, samkvæmt spánni. Mikil óvissa er þó um hvernig Hagstofan tekur breytingarnar inn í verðmælingar.
13. jan. 2026
Atvinnuástandið hefur versnað smám saman og eftirspurn eftir vinnuafli er minni en áður. Atvinnuleysi hefur aukist hratt og mældist 4,4% í desember, en svo mikið hefur atvinnuleysi ekki mælst í rúmlega þrjú og hálft ár. Þessi þróun styður við markmið Seðlabankans um að draga úr þenslu í hagkerfinu og vinna bug á verðbólgu. Á sama tíma heldur neysla landsmanna áfram að aukast með hverjum mánuðinum, en heildarkortavelta hefur aukist um 6% á fyrstu ellefu mánuðum síðasta árs frá sama tímabili árið áður.
12. jan. 2026
Breytingar á gjaldtöku hins opinbera af rekstri og kaupum ökutækja gætu aukið verðbólgu um 0,7 prósentustig. Óvíst er hvort áhrifin komi fram að öllu leyti í janúar eða dreifist yfir næstu mánuði, en telja má að það velti ekki síst á eftirspurn eftir bílum í byrjun árs.
12. jan. 2026
Skráð atvinnuleysi hélt áfram að aukast í desember og var 0,6 prósentustigum meira en á sama tíma árið áður. Álíka margir erlendir ferðamenn heimsóttu Ísland í fyrra og síðustu tvö ár á undan en utanlandsferðir Íslendinga voru 18% fleiri í fyrra en árið á undan. Þó nokkur óvissa ríkir um verðbólgumælingu janúarmánaðar, ekki síst í tengslum við breytta gjaldtöku á innflutningi og rekstri bíla. Við gefum út verðbólguspá næsta fimmtudag.