Fall Fly Play hf. var stóra fréttin í íslensku efnahagslífi í september. Félagið hætti starfsemi þann 29. september og auk þess sem um 400 manns missa vinnuna hefur rekstrarstöðvunin margvísleg áhrif á fjölda viðskiptavina félagsins. Erfitt er að segja til um þjóðhagsleg áhrif af gjaldþrotinu á þessari stundu. Félagið er langtum minna en WOW Air var þegar það hætti starfsemi árið 2019, starfsfólk Play að minnsta kosti helmingi færri og það sama má segja um flugfarþega. Þá ber að hafa í huga að félagið hefur dregið úr umsvifum síðustu mánuði – en samt hefur ferðaþjónustunni vegnað vel í sumar.
Líklegt má telja að gjaldþrotið fækki komum ferðamanna hingað til lands upp að einhverju marki til skamms tíma, en ferðamönnum hefur fjölgað lítillega á milli ára yfir sumarmánuðina. Þá kann að vera að fall Play hafi áhrif á ferðagleði Íslendinga, sem hefur verið í hæstu hæðum það sem af er ári. Á meðan eftirspurn eftir flugferðum er til staðar má gera ráð fyrir að önnur flugfélög fylli skarð Play og þar sem hlutdeild félagsins er minni en hlutdeild WOW var á sínum tíma má ætla að það gerist mun hraðar. Þó ekki á einni nóttu og því má vera að ferðamönnum fækki til skamms tíma.
Fréttirnar höfðu sáralítil skammtímaáhrif á gengið: Það veiktist örlítið að morgni 29. september en veikingin hafði gengið til baka að fullu síðar sama dag. Áhrif á verðbólgu eru að sama skapi óljós. Vissulega gætu flugfargjöld hækkað við minnkandi samkeppni til skamms tíma en á sama tíma gæti þensla innanlands minnkað upp að einhverju marki, ef ferðamönnum fækkar og atvinnuleysi eykst lítillega.
Atvinnuleysi eykst líklega um 0,2 prósentustig við það að starfsfólk Play bætist á atvinnuleysisskrá – en óbein áhrif á atvinnustigið velta ekki síst á því hversu mikil áhrif rekstrarstöðvunin hefur á ferðaþjónustu.
Verðbólga hefur haldist á bilinu 3,8% - 4,2% allt frá því í febrúar síðastliðnum. Aukin verðbólga í september var viðbúin en þá voru liðnir 12 mánuðir síðan skólamáltíðir í grunnskólum voru gerðar gjaldfrjálsar. Lækkunaráhrifin af þeirri breytingu duttu út úr ársverðbólgunni nú í september og við það jókst verðbólga úr 3,8% í 4,1%, eins og við spáðum.
Áfram má greina þó nokkra þenslu í hagkerfinu. Kortavelta landsmanna eykst á milli ára í hverjum mánuði, bílakaup hafa færst í aukana og utanlandsferðum hefur fjölgað hratt. Á sama tíma halda innlán áfram að aukast að raunvirði og yfirdráttur er hóflegur. Eftirspurnin er því kröftug og heimilin standa að meðaltali vel þrátt fyrir háa vexti, sem þó hafa haldið aftur af verðbólgu. Sterkt gengi hefur einnig haldið aftur af verðbólgu með því að draga úr verðþrýstingi á innfluttar vörum, til dæmis föt og skó. Ýmsir kraftar togast á og sem fyrr er lykilatriði að Seðlabankinn og stjórnvöld sýni varkárni til þess að halda aftur af þenslu.
Við teljum að verðbólga haldist áfram á sama þrönga bili út þetta ár og mælist 4,2% í október og 4,0% í nóvember og desember. Með spána til hliðsjónar má telja útséð um frekari vaxtalækkanir á þessu ári, en Seðlabankinn tilkynnir næst um vaxtaákvörðun á miðvikudaginn í næstu viku.
Lesa fréttabréfið í heild:
Fyrirvari
Þessi samantekt og/eða umfjöllun er markaðsefni ætlað til upplýsingar en ekki sem grundvöllur viðskipta. Markaðsefni þetta felur hvorki í sér fjárfestingarráðgjöf né óháða fjárfestingargreiningu. Lagakröfur sem gilda um fjárfestingarráðgjöf og fjárfestingargreiningu eiga því ekki við, þ.m.t. bann við viðskiptum fyrir dreifingu.Upplýsingar um þróun gengis innlendra hlutabréfa, skuldabréfa og/eða vísitalna koma frá Nasdaq Iceland – Kauphöllinni. Á vef Landsbankans er hægt að nálgast nánari upplýsingar með því að smella á viðkomandi hlutabréf, skuldabréfaflokk eða vísitölu. Upplýsingar um þróun gengis erlendra fjármálagerninga, vísitalna og/eða sjóða koma frá aðilum sem Landsbankinn hefur metið áreiðanlega. Þróun gengis í fortíð gefur ekki vísbendingu um framtíðarþróun.
Upplýsingar um fyrri árangur sjóða Landsbréfa byggja á upplýsingum frá Landsbréfum. Á vef Landsbankans er hægt að nálgast nánari upplýsingar með því að smella á heiti viðkomandi sjóðs, þ.m.t. um árangur síðastliðinna fimm ára. Upplýsingar um fyrri árangur sjóða sýna nafnávöxtun, nema annað sé tekið fram. Ef fyrri árangur sjóða byggir á erlendum gjaldmiðli getur ávöxtun aukist eða minnkað vegna gengissveiflna. Árangur í fortíð gefur ekki áreiðanlega vísbendingu um framtíðarárangur.
Verðbréfaviðskipti fela í sér áhættu og eru lesendur hvattir til að kynna sér Áhættulýsingu vegna viðskipta með fjármálagerninga og Stefnu Landsbankans um hagsmunaárekstra sem finna má á vef Landsbankans.
Landsbankinn hefur starfsleyfi sem viðskiptabanki samkvæmt lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og sætir eftirliti Fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands (www.sedlabanki.is/fjarmalaeftirlit).
