Samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar mældist 2,7% hagvöxtur á fyrsta fjórðungi ársins. Hagvöxturinn var að stórum hluta drifinn af jákvæðu framlagi utanríkisviðskipta. Miklar fjárfestingar í gagnaverum á síðasta ári skiluðu neikvæðu framlagi utanríkisviðskipta til hagvaxtar í fyrra vegna töluverðs innflutnings á tölvubúnaði. Viðsnúningurinn í framlagi utanríkisviðskipta nú skýrist því bæði af miklu minni innflutningi á tölvubúnaði, en einnig af því að gagnaverin eru farin að skila umtalsverðum vexti í þjónustuútflutningi. Samdráttur í fjárfestingu skýrist einnig að miklu leyti af minni fjárfestingu gagnavera á fjórðungnum borið saman við fyrsta fjórðung í fyrra.
Sjöundi ársfjórðungurinn í röð sem einkaneysla eykst á milli ára
Einkaneysla jókst um 2,2% á fjórðungnum og er því um nokkuð hægari vöxt að ræða en á síðasta ári þegar einkaneysla jókst í heild um 4,3%. Samkvæmt frétt Hagstofunnar var aukning í kaupum heimilanna á bifreiðum á fjórðungnum, þótt nýskráningar fólksbíla til einstaklinga hafi dregist saman um 14% á fjórðungnum, samkvæmt tölum Bílgreinasambandsins fyrir fyrsta fjórðung. Í frétt Hagstofunnar er einnig tekið fram að vöxtur hafi verið í einkaneyslu vegna útgjalda Íslendinga á ferðalögum erlendis. Það kemur líka á óvart í ljósi þess að utanlandsferðir Íslendinga drógust saman um 7% á milli ára á fjórðungnum, samkvæmt talningu Ferðamálstofu. Hluti af skýringunni gæti verið að Íslendingar nýta sér erlenda netverslun í auknum mæli, en kortavelta Íslendinga í heild jókst í takt við vöxt einkaneyslunnar. Í nýlegri hagspá gerðum við ráð fyrir að vöxtur einkaneyslu yrði nokkuð hægari á árinu, eða 0,4% í heild yfir árið.
Fjárfestingar í gagnaverum skila auknum útflutningi
Framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar var jákvætt um 5,3% sem er algjör viðsnúningur frá síðasta ári. Jákvætt framlag skýrist að stærstum hluta af samdrætti í vöruinnflutningi, en töluvert minna var flutt inn af tölvubúnaði í tengslum við gagnaver en á sama tíma í fyrra sem skýrir samdráttinn að stórum hluta.
Útflutningur í heild jókst um 1% þar sem vöruútflutningur dróst saman um tæp 4% en þjónustuútflutningur jókst um tæp 7%. Vöxtur þjónustuútflutnings skýrist að mestu af auknum umsvifum gagnavera hér á landi. Mikil fjárfesting í gagnaverum í fyrra er því að skila sér nokkuð hratt í vexti útflutnings. Samdrátt vöruútflutnings má meðal annars rekja til minni álframleiðslu vegna bilunar í álverinu á Grundartanga.
Er hagkerfið að kólna?
Líkt og við höfum fjallað um áður eru ýmsar vísbendingar um kólnandi hagkerfi, t.a.m. mikill samdráttur í kortaveltutölum í apríl, en hér koma gögn um nokkuð mikinn hagvöxt á fyrsta ársfjórðungi sem kann að skjóta skökku við. Þegar betur er að gáð sést að rekja má þennan hagvöxt að mestu til jákvæðs framlags utanríkisviðskipta. Á sama tíma dregst fjármunamyndun saman, þ. á m. íbúðafjárfesting og hægt hefur á vexti einkaneyslu. Þetta eru vísbendingar um að hagkerfið sé að kólna þrátt fyrir nokkuð mikinn vöxt landsframleiðslu í heild á fjórðungnum.
Við gáfum nýverið út spá þar sem við gerum ráð fyrir 1,7% hagvexti á árinu. Miðað við þessar bráðabirgðatölur má hagvöxtur aukast lítið það sem eftir lifir árs til þess að sú spá gangi eftir. Við teljum líklegt að vöxturinn verði minni á komandi fjórðungum, sér í lagi ef nýjustu kortaveltutölur gefa vísbendingu um það sem koma skal.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
