Veistu hvaða upp­lýs­ing­um Tind­er - og önn­ur öpp - safna um þig?

Við reiðum okkur öll á smáforrit eða „öpp“ í daglegu lífi og jafnvel notum við mörg, ólík öpp í snjallsímum okkar á hverjum degi. Við finnum símanúmer, eigum samskipti við fjölskyldu, vini og jafnvel ókunnuga, pöntum mat, skoðum veðrið, lesum greinar og fylgjumst með matar-, svefn- og drykkjarvenjum okkar.
28. september 2017

Þrátt fyrir að öppin auðveldi okkur lífið og geri tilveruna oft skemmtilegri þá geta þau einnig safnað umfangsmiklum persónuupplýsingum um okkur án okkar vitundar. Stundum er sagt að „ef þú greiðir ekki fyrir vöruna þá ert þú varan“ og það á oftar en ekki við um ókeypis öpp. Upplýsingar sem þú veitir um aldur, staðsetningu, áhugamál og venjur eru hluti af verðmætu stafrænu fótspori sem hægt er að selja til hæstbjóðanda.

Nýlega birtist grein á vef breska dagblaðsins The Guardian um gríðarlega söfnun persónuupplýsinga stefnumótaappsins Tinder. Stefnumótaappið safnar og varðveitir ýmsar viðkvæmar persónuupplýsingar sem m.a. skapast í samskiptum notenda í gegnum appið en líka með því að safna upplýsingum frá öðrum samfélagsmiðlum eins og Facebook. Appið safnar einnig ljósmyndum, upplýsingum um uppruna einstaklinga, menntun, kynhneigð, aldur og fleira.

Tinder-sagan fyllti 800 blaðsíður

Sú sem ritaði greinina í The Guardian, Judith Duportail, óskaði eftir aðgangi að persónuupplýsingum sínum hjá Tinder í krafti persónuverndarlöggjafar ESB. Tinder varð við beiðninni og sendi henni 800 blaðsíðna langt yfirlit yfir alla notkun hennar á Tinder; þ.m.t. um Facebook-„læk“, myndir af Instagram, menntun og aldursbil karlmanna sem hún hafði áhuga á, hversu oft hún átti samskipti í gegnum Tinder og við hverja og þannig hélt listinn áfram.

Tinder er ekki einsdæmi þegar kemur að söfnun umfangsmikilla persónuupplýsinga. Viðskiptamódel heilu fyrirtækjanna byggja á söfnun, greiningu og sölu persónuupplýsinga einstaklinga. Fyrirtækjum ber skylda til að fræða notendur sína um hvaða persónuupplýsingum er safnað, tilganginn með söfnuninni og meðferð upplýsinganna en skilmálar smáforrita eru hins vegar oft afar langir, tæknilega flóknir og satt best að segja getur verið erfiðleikum bundið að finna út nákvæmlega hvaða persónuupplýsingum öppin safna. Þetta umhverfi mun breytast um mitt ár 2018 þegar ný persónuverndarlöggjöf tekur gildi í flestum ríkjum Evrópu, þ.m.t. á Íslandi.

App-notendur þurfa að átta sig á eigin ábyrgð þegar kemur að notkun smáforrita, t.d. hverju þeir fórna fyrir aukin þægindi með notkun appa. Hið sama á við um hvers kyns „persónuleikapróf“ á netinu sem þykjast geta sagt til um í hvaða landi viðkomandi bjó í fyrra lífi, hvaða kóngur eða drottning hann væri og fleira slíkt. Allt sem við gerum á netinu skilur eftir sig stafræna slóð sem hægt er að rekja til okkar. Gagnamiðlarar (e. data brokers) safna og selja upplýsingarnar til dæmis til greiningarfyrirtækja sem kortleggja hegðun okkar og venjur eða auglýsenda sem senda okkur persónusniðnar auglýsingar.

Upplýsingamyndband um nýja persónuverndarlöggjöf og þýðingu hennar

Standið vörð um ykkar stafræna sjálf

Til að standa vörð um okkar stafræna sjálf má grípa til ýmissa aðgerða. Til dæmis er hægt að breyta stillingum fyrir einstök smáforrit í snjallsímanum með því að afturkalla samþykki fyrir því að appið safni persónuupplýsingum um þig (veljið „stillingar“ > „persónuvernd“ og breytið þeim fyrir einstaka smáforrit). Þá er mikilvægt að lesa persónuverndarstefnu eða notendaskilmála appsins eða a.m.k. átta sig á því hvort slíkt sé til staðar. Veljið öpp sem tryggja vernd persónuupplýsinga, t.d. með dulkóðun, og uppfærið öppin reglulega en uppfærslum fylgja oft uppfærðar öryggisráðstafanir. Loks er gott að eyða öppum sem þú notar ekki lengur.

Verum vakandi svo það komi okkur ekki á óvart þegar beiðni um aðgang að persónuupplýsingum okkar skilar 800-1200 blaðsíðna skýrslum sem innihalda margra ára upplýsingasöfnun um samskipti okkar, venjur og jafnvel dýpstu leyndarmál. Höfum líka í huga að það er ekki útilokað að tölvuþrjótar komist yfir þessar upplýsingar og að þær leki út á netið. Viljum við að allir geti séð það sem gerst hefur á Tinder?

Alma Tryggvadóttir er persónuverndarfulltrúi Landsbankans.

Þú gætir einnig haft áhuga á
Ferðamenn á jökli
9. júní 2021

Tölum íslensku um sjálfbærni

Þegar nýjar hugmyndir, tækni eða aðferðir ryðja sér til rúms á Íslandi koma þær oft erlendis að og fagorðin eru gjarnan á ensku. Það er hætt við því að erlend fagorð torveldi okkur skilning á nýjungum og festi þær í einhverjum fílabeinsturni, sem er miður – nógu erfitt er samt að setja sig inn í umræðuna eða læra á ný tæki.
31. maí 2021

Fjárfestum í framtíðinni

Fjárfestar hafa í auknum mæli tileinkað sér aðferðafræði ábyrgra fjárfestinga. Ekki að ástæðulausu, þar sem rannsóknir sýna fylgni milli góðs árangurs fyrirtækja í sjálfbærnimálum og arðsemi í rekstri til lengri tíma.
5. maí 2021

Hreystineistinn kveiktur hjá krökkunum

„Tilgangur Skólahreysti var að kveikja aftur þennan hreystineista sem okkur fannst vera að deyja út,“ segir Andrés Guðmundsson, sem stofnaði keppnina með eiginkonu sinni, Láru B. Helgdóttur, árið 2005. Skólahreysti öðlaðist fljótt miklar vinsældir meðal krakkanna og síðustu tíu árin hafa um 110 af 120 skólum á landinu tekið þátt í keppninni.
Vindmyllur í Búrfellslundi.
2. mars 2021

Græn fjármögnun er allra hagur

Hjá Landsbankanum hefur um árabil verið lögð áhersla á sjálfbærni. Undanfarið hafa stór skref verið tekin í grænni fjármögnun bankans og starfsemi síðasta árs hefur fengið alþjóðlega vottun á kolefnisjöfnun.
28. jan. 2021

Persónuvernd og öryggi barna á netinu

Fullorðnir bera ábyrgð á að börn fái að kynnast ólíkum miðlum og þeim tækifærum sem felast í net- og snjallsímanotkun. Foreldrar þurfa einnig að vera vakandi yfir því hvað börnin þeirra eru að gera á netinu.
Fjöll
27. jan. 2021

Ný fjármálaumgjörð vegvísir að sjálfbærri framtíð

Bankar víða um heim gefa í síauknum mæli út svokallaðar sjálfbærar fjármálaumgjarðir sem stýra fjármagni í átt að sjálfbærum verkefnum og skilgreina sjálfbær verkefni. Landsbankinn hefur nú bæst í hópinn og gefið út sjálfbæra fjármálaumgjörð í fyrsta sinn. En hvers vegna og hvað þýðingu hefur þessi útgáfa?
Guðrún Tinna Ólafsdóttir
18. jan. 2021

Svanni veitir góðum hugmyndum kvenna brautargengi

 „Svanni eflir konur í fyrirtækjarekstri og gerir þeim kleift að framkvæma góðar hugmyndir. Þannig stuðlar hann að nýsköpun og blómlegu atvinnulífi,“ segir Guðrún Tinna Ólafsdóttir, stjórnarformaður Svanna - lánatryggingasjóðs kvenna. Landsbankinn er bakhjarl sjóðsins sem hefur opnað fyrir umsóknir.
Dagatal Landsbankans 2021
22. des. 2020

Dagatal Landsbankans 2021: Tækniframfarir og samfélagsbreytingar

Aðlögunarhæfni mannskepnunnar er ótrúleg sem er ómetanlegt í heimi sem tekur jafn örum breytingum og sá sem við byggjum. Hugviti mannfólksins virðist lítil mörk sett og hraði tækniþróunar slíkur að erfitt getur verið að átta sig á því hversu mikið hefur breyst á stuttum tíma.
Starfsfólk í hjálparstarfi
18. des. 2020

Fólk vill láta gott af sér leiða

Hjálpar- og styrktarfélög hafa ekki farið varhluta af heimsfaraldri og öllum þeim nýju lögmálum og siðum sem heimurinn hefur þurft að tileinka sér árið 2020.
Vindmyllur
19. nóv. 2020

Mikilvægt að þekkja raunveruleg umhverfisáhrif banka

Í gegnum tíðina hafa umhverfisáhrif banka gjarnan verið talin smávægileg. Bankar eru að upplagi skrifstofufyrirtæki og rekstur þeirra krefst ekki beinnar notkunar á auðlindum eða mengandi efnum í stórum stíl. Bankar og aðrar fjármálastofnanir hafa því ekki verið sett undir sama hatt og verksmiðjur, flugfélög eða önnur starfsemi sem sýnilega hefur bein áhrif á umhverfið. Í dag er hinsvegar gerð skýr krafa um að bankar mæli og greini frá óbeinum umhverfisáhrifum sínum.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur