Landsbanka L-ið 40 ára – „einfalt, skýrt og traust“
Á 100 ára sögu sinni hafði Landsbankinn þegar haft þrjú merki. Hið elsta, hér lengst til vinstri, má finna á fyrsta víxlinum sem Landsbankinn gaf út. Ekkert er vitað um uppruna þess en þar má m.a. sjá gríska guðinn Hermes fyrir miðju, guð kaupmanna og viðskipta. Hann er líka til staðar á næsta merki bankans sem talið er að sé fengið frá Danmörku upp úr aldamótum. Það var í notkun til ársins 1924. Hér er nafn bankans komið í öndvegi þó myndmálið sé enn áberandi og stærsti hluti þess. Þriðja merki bankans var síðan lengst í notkun, enn lengur en núverandi merki, eða frá 1924 til 1985. Það var einfaldara en fyrirrennarar sínir og færist áherslan frá goðum og þjóðsagnaverum enn frekar yfir á heiti bankans sjálfs sem er bæði skrifað fullum fetum og skammstafað.
Síðasta merkið þótti fallegt og sitt sýndist hverjum um nauðsyn þess að breyta til. Í nóvember 1986 birti Helgarpósturinn pistil sem titlaður var „Virðuleika varpað fyrir róða“. Þar var haft eftir Brynjólfi Helgasyni hjá markaðssviði bankans að það væri „eðlilegt að mörgum þætti eftirsjá“ að gamla merkinu. Sem helstu ástæður fyrir leit að nýju merki segir Brynjólfur þá að hið gamla hefði oft verið erfitt í útfærslu enda „næstum verk fyrir listmálara að koma gamla merkinu á skilti“. Það væri erfitt að koma því fyrir á plastkortum og í auglýsingum – það uppfyllti ekki lengur þarfir samtímans. Hann nefnir einnig að til viðbótar við að vera flókið hafi sumum þótt merkið vera gamaldags og að það hafi ekki lengur hentað ásýndinni sem bankinn vildi miðla: „Þótt bankinn sé auðvitað gamalgróin stofnun þurfa hlutirnir ekki að vera gamaldags“.
Þátttaka í hugmyndasamkeppninni var heimil hverjum sem er og var hún haldin samkvæmt reglum Félags íslenskra teiknara (FÍT). Voru þátttakendum gefnar frjálsar hendur nema hvað skilyrði var að skila tillögu í einum lit. Þriggja manna dómnefnd, einn fulltrúi bankans og tveir utanaðkomandi sérfræðingar, var skipuð til að velja úr innsendu efni. Dómnefndin þurfti að hafa fyrir starfinu, því bankanum bárust 203 tillögur að nýju merki.
Hlutskarpastur í keppninni var Tryggvi T. Tryggvason, grafískur hönnuður, eða auglýsingateiknari eins og hann var þá titlaður. Hann tók við verðlaununum, 100 þúsund krónum (jafnvirði rúmlega einnar milljónar í dag), úr hendi þáverandi bankastjóra, Jónasar Haralz. Í umsögn dómnefndar var merki Tryggva lýst sem „einföldu, skýru og traustu“, auk þess sem það væri „þjált í alhliða notkun“. Tryggvi segir sjálfur að „markmiðið sé alltaf að merki séu einföld að forminu til og helst auðskilin“. Gott merki þarf að vera auðþekkjanlegt á augabragði, en jafnframt merkingarþrungið án frekari skýringa. L-ið vísar beint til Landsbankans, en opið form þess og jafnvægi ljá því í senn ákveðnu festu og hreyfanleika. Tryggvi skilaði tillögunni sinni í einum lit eins og beðið var um og valdi rautt. Fyrra merki bankans hafði verið blátt og þótti Tryggva upplagt að prófa eitthvað frískara og ferskara. Það hefur rímað vel við óskir bankans um að horfa til framtíðar.
Merkið hefur staðist tímans tönn. Það stendur í öllum sínum einfaldleika og traustu ásýnd nú sem aldrei fyrr fyrir tilgang bankans – að einfalda viðskiptavinum lífið og vera traustur banki fyrir farsæla framtíð.
