Vikubyrjun 20. mars 2023
Tæplega helmingur þeirra heimila sem tóku fasteignalán frá byrjun árs 2020 er með heildargreiðslubyrði húsnæðislána undir 150 þúsund krónum á mánuði og rúmlega 75% eru með greiðslubyrði undir 200 þúsundum. Þrátt fyrir vaxtahækkanir eru um 55% þessara heimila annað hvort með minni greiðslubyrði en þegar þau tóku lánið upphaflega eða aukna greiðslubyrði að 10 þúsund krónum.
20. mars 2023
Vikan framundan
- Á þriðjudag birtir HMS vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu.
- Á miðvikudag er vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Íslands. Við búumst við 0,75 prósentustiga hækkun. Þennan dag er einnig vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Bandaríkjanna.
Mynd vikunnar
Í nýjasta riti Seðlabanka Íslands, Fjármálastöðugleika, er meðal annars greining á greiðslubyrði fasteignalána heimila með sérstakri áherslu á heimili sem tóku fasteignalán frá byrjun árs 2020. Tæplega helmingur slíkra heimila er með heildargreiðslubyrði húsnæðislána undir 150 þúsund krónum á mánuði og rúmlega 75% eru með greiðslubyrði undir 200 þúsundum.
Þrátt fyrir vaxtahækkanir eru um 55% þessara heimila annað hvort með minni greiðslubyrði en þegar þau tóku lánið eða greiðslubyrði þeirra hefur aukist um minna en 10 þúsund krónur. 85% þeirra heimila sem tóku fasteignalán frá byrjun árs 2020 eru annað hvort með minni greiðslubyrði en þegar þau tóku lánið eða innan við 50 þúsund krónur á mánuði aukna greiðslubyrði. Um 4% heimila hafa séð greiðslubyrði lánanna hækka um meira en 100 þúsund krónur.
Helsta frá vikunni sem leið
- Seðlabankinn birti yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar og ritið Fjármálastöðugleika. Að mati nefndarinnar stendur fjármálakerfið traustum fótum, en fjármálaskilyrði heimila og fyrirtækja hafa versnað. Nefndin ákvað að hækka sveiflujöfnunarauka á viðskiptabankana úr 2% í 2,5%.
- Í síðustu viku fóru fram verðmælingar vegna marsmælingar vísitölu neysluverðs, en Hagstofan birtir hana þriðjudaginn 28. mars. Við eigum von á að vísitalan hækki um 0,61% milli mánaða og að verðbólgan lækki úr 10,2% í 9,8%. Spá okkar til næstu mánaða gerir ráð fyrir að verðbólga hjaðni, þótt það gerist hægt, og að hún mælist enn yfir 8% í sumar.
- RSV birti tölur um heildargreiðslukortaveltu hérlendis og Seðlabankinn birti sömuleiðis tölur um veltu greiðslukorta hérlendis og erlendis. Tölurnar benda til þess að enn sé mjög mikill kraftur í einkaneyslunni, en kortavelta heimila jókst um 7,7% að raunvirði milli ára í febrúar. Innanlands jókst hún um tæp 3% og rúm 30% erlendis miðað við fast verðlag og gengi.
- Erlendis bárust verðbólgutölur frá Bandaríkjunum, en ársverðbólgan þar lækkaði úr 6,4% í 6,0%. Seðlabanki Evrópu hækkaði vexti um 0,5 prósentustig.
- Ölgerðin birti afkomuviðvörun.
- Arion banki gaf út skuldabréf í norskum krónum, Íslandsbanki hélt útboð á sértryggðum skuldabréfum, Lánasjóður sveitarfélaga lauk skuldabréfaútboði og Landsbankinn lauk útboði víkjandi skuldabréfa.
Hagtölur og markaðsupplýsingar
Þú gætir einnig haft áhuga á
22. júní 2026
Í vikunni fáum við verðbólgutölur fyrir júnímánuð, en við spáum því að verðbólga mælist 5,1% og standi í stað á milli mánaða. Í liðinni viku komu nýjar kortaveltutölur frá Seðlabankanum sem sýna að það hægir á vexti neyslunnar, en þó eru ekki merki um snöggkólnun líkt og fyrri gögn, sem nú hafa verið leiðrétt, höfðu bent til.
18. júní 2026
Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 0,4% á milli mánaða í maí. Árshækkun vísitölunnar mælist nú 2,2% og er talsvert lægri en hækkanir á almennu verðlagi. Raunverð íbúða hefur því lækkað um 2,4% á milli ára og maí er sjötti mánuðurinn í röð þar sem raunverð lækkar á þann mælikvarða. Velta á íbúðamarkaði hefur jafnframt verið talsvert minni það sem af er ári en á sama tímabili í fyrra.
16. júní 2026
Kortavelta íslenskra heimila stóð nokkurn veginn í stað á milli ára í maí, að teknu tillit til verðlags og gengis. Tölur fyrir apríl voru jafnframt leiðréttar upp á við en þær höfðu sýnt töluverðan samdrátt. Gömlu apríltölurnar voru birtar daginn fyrir ákvörðun peningastefnunefndar og hafa mögulega haft áhrif á ákvörðunina. Uppfærðar tölur benda til þess að áfram hægi á vexti einkaneyslu, en ekki til snöggkólnunar eins og apríltölurnar gáfu til kynna.
15. júní 2026
Erlendum ferðamönnum fjölgaði í maí þrátt fyrir minna flugframboð en utanlandsferðir Íslendinga eru færri. Skráð atvinnuleysi mældist 4,2% í maí.
12. júní 2026
Fjölgun sumarhúsa hér á landi hefur haldist nokkuð stöðug síðasta áratug, en rúmlega helmingur sumarhúsa landsins er staðsettur á Suðurlandi. Kaupsamningum hefur fækkað lítillega frá því í fyrra og verðhækkanir hafa verið hóflegar.
11. júní 2026
Við spáum því að verðbólga standi í stað í júní og mælist aftur 5,1%. Ferðaþjónustutengdir liðir hækka alla jafna í júní og mun verð á flugfargjöldum til útlanda hafa mest áhrif til hækkunar, gangi spáin eftir. Við gerum einnig ráð fyrir hækkun á hótelum og veitingastöðum í júnímælingunni. Við gerum ráð fyrir að verðbólga aukist næstu mánuði og teljum nánast öruggt að forsendur kjarasamninga bresti í ágúst.
8. júní 2026
Á fyrsta ársfjórðungi mældist minni halli á viðskiptum við útlönd en á sama tíma í fyrra. Í síðustu viku birti HMS fasteignamat fyrir 2027, en fasteignamat lækkaði að raunvirði á milli ára.
1. júní 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
1. júní 2026
Samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar mældist 2,7% hagvöxtur á fyrsta ársfjórðungi. Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,07% á milli mánaða og verðbólga lækkaði því úr 5,2% í 5,1%.
29. maí 2026
Landsframleiðsla jókst um 2,7% á milli ára að raunvirði á fyrsta fjórðungi ársins. Mest var framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar sem skýrist að mestu af auknum umsvifum gagnavera. Einkaneysla jókst einnig á fjórðungnum þó hægt hafi á vexti hennar.