Vikubyrjun 20. mars 2023
Tæplega helmingur þeirra heimila sem tóku fasteignalán frá byrjun árs 2020 er með heildargreiðslubyrði húsnæðislána undir 150 þúsund krónum á mánuði og rúmlega 75% eru með greiðslubyrði undir 200 þúsundum. Þrátt fyrir vaxtahækkanir eru um 55% þessara heimila annað hvort með minni greiðslubyrði en þegar þau tóku lánið upphaflega eða aukna greiðslubyrði að 10 þúsund krónum.
20. mars 2023
Vikan framundan
- Á þriðjudag birtir HMS vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu.
- Á miðvikudag er vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Íslands. Við búumst við 0,75 prósentustiga hækkun. Þennan dag er einnig vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Bandaríkjanna.
Mynd vikunnar
Í nýjasta riti Seðlabanka Íslands, Fjármálastöðugleika, er meðal annars greining á greiðslubyrði fasteignalána heimila með sérstakri áherslu á heimili sem tóku fasteignalán frá byrjun árs 2020. Tæplega helmingur slíkra heimila er með heildargreiðslubyrði húsnæðislána undir 150 þúsund krónum á mánuði og rúmlega 75% eru með greiðslubyrði undir 200 þúsundum.
Þrátt fyrir vaxtahækkanir eru um 55% þessara heimila annað hvort með minni greiðslubyrði en þegar þau tóku lánið eða greiðslubyrði þeirra hefur aukist um minna en 10 þúsund krónur. 85% þeirra heimila sem tóku fasteignalán frá byrjun árs 2020 eru annað hvort með minni greiðslubyrði en þegar þau tóku lánið eða innan við 50 þúsund krónur á mánuði aukna greiðslubyrði. Um 4% heimila hafa séð greiðslubyrði lánanna hækka um meira en 100 þúsund krónur.
Helsta frá vikunni sem leið
- Seðlabankinn birti yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar og ritið Fjármálastöðugleika. Að mati nefndarinnar stendur fjármálakerfið traustum fótum, en fjármálaskilyrði heimila og fyrirtækja hafa versnað. Nefndin ákvað að hækka sveiflujöfnunarauka á viðskiptabankana úr 2% í 2,5%.
- Í síðustu viku fóru fram verðmælingar vegna marsmælingar vísitölu neysluverðs, en Hagstofan birtir hana þriðjudaginn 28. mars. Við eigum von á að vísitalan hækki um 0,61% milli mánaða og að verðbólgan lækki úr 10,2% í 9,8%. Spá okkar til næstu mánaða gerir ráð fyrir að verðbólga hjaðni, þótt það gerist hægt, og að hún mælist enn yfir 8% í sumar.
- RSV birti tölur um heildargreiðslukortaveltu hérlendis og Seðlabankinn birti sömuleiðis tölur um veltu greiðslukorta hérlendis og erlendis. Tölurnar benda til þess að enn sé mjög mikill kraftur í einkaneyslunni, en kortavelta heimila jókst um 7,7% að raunvirði milli ára í febrúar. Innanlands jókst hún um tæp 3% og rúm 30% erlendis miðað við fast verðlag og gengi.
- Erlendis bárust verðbólgutölur frá Bandaríkjunum, en ársverðbólgan þar lækkaði úr 6,4% í 6,0%. Seðlabanki Evrópu hækkaði vexti um 0,5 prósentustig.
- Ölgerðin birti afkomuviðvörun.
- Arion banki gaf út skuldabréf í norskum krónum, Íslandsbanki hélt útboð á sértryggðum skuldabréfum, Lánasjóður sveitarfélaga lauk skuldabréfaútboði og Landsbankinn lauk útboði víkjandi skuldabréfa.
Hagtölur og markaðsupplýsingar
Þú gætir einnig haft áhuga á
6. mars 2026
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.
2. mars 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. mars 2026
Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.
27. feb. 2026
Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.
26. feb. 2026
Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.
24. feb. 2026
Hækkun vísitölu íbúðaverðs á milli mánaða í janúar hefur ekki verið meiri síðan í byrjun árs 2024. Á síðustu mánuðum hefur þó dregið talsvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði og raunverð hefur lækkað á milli ára þrjá mánuði í röð. Við gerum ráð fyrir raunverðslækkunum á milli ára á allra næstu mánuðum, þó nafnverðslækkanir séu ólíklegri.
23. feb. 2026
Greiðslukortavelta heimilanna jókst alls um 5,4% á milli ára í janúar. Mánaðarbreyting vísitölu íbúðaverðs hefur ekki verið jafn mikil síðan í febrúar 2024, en hækkunin í janúar var drifin áfram af verðhækkunum á sérbýli. Vísitala leiguverðs lækkaði annan mánuðinn í röð.
16. feb. 2026
Erlendum ferðamönnum fækkaði um 1,8% á milli ára í janúar. Skráð atvinnuleysi hækkaði um 0,7 prósentustig frá fyrra ári og mælist nú 4,2%. Lausum störfum í Bandaríkjunum fjölgaði umfram væntingar.
12. feb. 2026
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,64% á milli mánaða í febrúar. Gangi spáin eftir mun verðbólga hjaðna úr 5,2% í 4,9%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar í febrúar, gangi spáin eftir. Við gerum ráð fyrir að verðbólga hjaðni smám saman næstu mánuði og mælist 4,4% í maí.
11. feb. 2026
Töluverður vöxtur var í útflutningsverðmætum flestra vöruútflutningsgreina á fyrri hluta síðasta árs en heldur fór að halla undan fæti á seinni hluta ársins, eftir röð áfalla sem snertu útflutningsgreinar. Auknar loðnuheimildir koma því á besta tíma. Þrátt fyrir aukin verðmæti vöruútflutnings í fyrra stóð vöruútflutningur til Bandaríkjanna í stað.