Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Verð­bólga stend­ur í stað á milli mán­aða

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% á milli mánaða í desember, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofu Íslands. Ársverðbólga stendur því í stað í 4,8%. Við eigum enn von á að verðbólga hjaðni næstu mánuði og verði komin niður í 3,9% í mars.
Flugvöllur, Leifsstöð
19. desember 2024

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% á milli mánaða í desember og verðbólga mælist áfram 4,8%. Við spáðum örlítið minni hækkun, eða 0,35% á milli mánaða og að verðbólga myndi lækka í 4,7%. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu meira en við höfðum spáð og húsgögn og heimilisbúnaður hækkuðu í stað þess að lækka eins og við spáðum. Á móti kemur að húsnæði án reiknaðrar húsaleigu hækkaði nokkuð minna en við spáðum sem skýrist bæði af því að greidd húsaleiga hækkaði minna en við spáðum, en einnig spáðum við hækkun á rafmagnsverði en raunin varð sú að rafmagn lækkaði í verði á milli mánaða.

Framlag húsnæðis lækkar enn

Líkt og síðustu mánuði lækkar framlag reiknaðrar húsaleigu, sem endurspeglar kostnað við að búa í eigin húsnæði, til ársverðbólgu. Það skýrist af því að síðustu mánuði hefur liðurinn hækkað minna en í sama mánuði fyrra árs. Þrátt fyrir það er húsnæði engu að síður enn sá þáttur sem vegur þyngst til ársverðbólgu, þó framlag þess fari minnkandi.

Frá því í september hefur verðbólga hjaðnað um 0,6 prósentustig og þar af má skýra 0,5 prósentustig með minna framlagi reiknaðrar húsaleigu. Verðbólga án húsnæðis hefur á hinn bóginn lítið breyst frá því í september og mælist nú aftur 2,8% eins og þá. Við gerum ráð fyrir að á næstu mánuðum þróist reiknuð húsaleiga með svipuðum hætti og síðustu mánuði.

Helstu liðir vísitölunnar

  • Verð á mat og drykkjarvöru hækkaði um 0,3% á milli mánaða (0,04% áhrif), aðeins umfram okkar spá um 0,2%.
  • Húsnæði án reiknaðrar leigu hækkaði um 0,2% milli mánaða (0,02% áhrif) en við spáðum 0,7% hækkun. Minni hækkun en við spáðum skýrist af minni hækkun á greiddri leigu og lækkun á rafmagnsverði í desember.
  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,5% á milli mánaða (+0,09% áhrif), en við spáðum 0,6% hækkun.
  • Föt og skór hækkuðu um 0,5% milli mánaða (+0,02% áhrif). Við höfðum spáð 1,0% hækkun.
  • Flugfargjöld til útlanda höfðu mest áhrif á vísitöluna til hækkunar, en liðurinn hækkaði um 8,0% á milli mánaða (+0,14% áhrif). Þetta var nokkuð meiri hækkun en við gerðum ráð fyrir, en við spáðum 3,5% hækkun milli mánaða.
  • Verð á nýjum bílum lækkaði um 0,3% (-0,02% áhrif) á milli mánaða. Eftirspurn eftir bílum hefur dregist saman sem sést meðal annars á því að innflutningur á fólksbílum það sem af er ári er aðeins um helmingurinn af því sem hann var á sama tíma í fyrra. Þá hefur velta samkvæmt VSK-skýrslum hjá fyrirtækjum í sölu, viðgerðum og viðhaldi á bílum dregist saman um 23% að raunvirði á fyrstu tíu mánuðum ársins.

Eigum enn von á að verðbólga hjaðni

Við gerum nú ráð fyrir að vísitala neysluverðs lækki um 0,24% í janúar, hækki síðan um 0,81% í febrúar og 0,55% í mars. Gangi spáin eftir verður ársverðbólga 4,7% í janúar, 4,1% í febrúar og 3,9% í mars.  Spáin er nokkurn veginn óbreytt frá síðustu spá sem við birtum í síðustu verðkönnunarviku, og í nýjustu verðbólgumælingunni er fátt sem breytir verðbólguhorfum næstu mánuði. Gangi þessi spá eftir þykir okkur líklegt að peningastefnunefnd Seðlabankans telji sig geta haldið vaxtalækkunarferlinu áfram þótt líklega verði vextir ekki lækkaðir nema um 0,25 prósentustig í febrúar.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Mánaðamót 2
1. okt. 2026
Mánaðamót 1. október 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Stýrivextir
30. sept. 2026
Spáum óbreyttum vöxtum í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Við síðustu vaxtaákvörðun gaf nefndin nokkuð skýrt til kynna að hún teldi aðhaldið nægjanlegt. Þróun verðbólgu frá síðasta fundi hefur verið í takt við spá bankans, verðbólguvæntingar eru svipaðar og fyrir síðustu ákvörðun og hagkerfið sýnir áfram merki kólnunar. Óvissan snýr helst að því hvernig nefndin metur áhrif fjárlagafrumvarpsins og mögulegar afleiðingar forsendubrestsins í kjarasamningum.
29. sept. 2026
Verðbólga eykst í 5,9% - hækkun á eldsneytisverði hefur mest áhrif
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% á milli mánaða í september og verðbólga hækkar því úr 5,6% í 5,9%. Við spáðum 5,8% verðbólgu. Eldsneytisverð hækkaði töluvert í mánuðinum sem bæði má rekja til þess að tímabundin lækkun á virðisaukaskatti rann út í byrjun mánaðar og hækkana á heimsmarkaðsverði á olíu. Áhrif hækkunar komugjalda á heilsugæslu höfðu einnig áhrif til hækkunar, í takt við spá okkar.
Vikubyrjun
28. sept. 2026
Vikubyrjun 28. september 2026
Samkvæmt talningu HMS hefur íbúðum í byggingu fækkað. Seðlabankinn birti í liðinni viku yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleika. Á morgun birtir Hagstofan verðbólgutölur fyrir september. Við spáum því að verðbólgan hækki úr 5,6% í 5,8%.
21. sept. 2026
Nær jafnmargir ferðamenn þrátt fyrir minna flug
Þrátt fyrir minna flugframboð til og frá landinu hefur ferðamönnum aðeins fækkað um 1%, það sem af er ári. Tengifarþegum hefur aftur á móti fækkað og Íslendingar hafa farið í færri utanlandsferðir í ár en í fyrra. Nýlegar kortaveltutölur benda til þess að neysla ferðamanna hafi tekið við sér yfir sumarið og að áhrif sólmyrkvans hafi fremur birst í aukinni neyslu en fjölgun gesta.
Vikubyrjun
21. sept. 2026
Vikubyrjun 21. september 2026
Greiðslukortavelta heimilanna dróst saman um 1,2% á milli ára í ágúst, að teknu tilliti til verðlags og gengis. Íbúðaverð hækkaði lítillega í ágúst, en leiguverð lækkaði eftir að hafa hækkað sex mánuði í röð. 
18. sept. 2026
Kortavelta heimilanna dróst saman í ágúst
Kortavelta Íslendinga, að teknu tilliti til verðlags og gengis, dróst saman í ágúst og samdrátturinn hefur ekki mælst meiri síðan á síðari hluta árs 2023. Innanlands eyddu Íslendingar minna en á sama tíma í fyrra og vöxturinn í neyslu erlendis var minni en á síðustu mánuðum.
17. sept. 2026
Spáum 5,8% verðbólgu í september
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,23% í september og að ársverðbólga aukist úr 5,6% í 5,8%. Eldsneytisverð hækkaði skarpt um mánaðamótin þegar tímabundin lækkun virðisaukaskatts féll úr gildi. Á móti kemur að flugfargjöld til útlanda lækka í takt við árstíðasveiflu. Hærri komugjöld á heilsugæslu og gjöld vegna skimunar munu svo einnig hafa áhrif í mánuðinum.
Vikubyrjun
14. sept. 2026
Vikubyrjun14. september 2026
Fjöldi erlendra ferðamanna sem komu til landsins í ágúst stóð nánast í stað á milli ára, en utanlandsferðum Íslendinga fækkaði um 10% á sama tíma. Í síðustu viku birti fjármálaráðherra fjárlagafrumvarp fyrir næsta ár. Í vikunni fáum við vísitölu íbúðaverðs og gögn um kortaveltu í ágúst.
9. sept. 2026
Krónan styrkist þrátt fyrir halla á viðskiptum við útlönd
Um 150 milljarða króna halli mældist á viðskiptum við útlönd á fyrstu sex mánuðum ársins. Þrátt fyrir það hefur krónan styrkst. Skýringin er líklega sú að viðskiptum við útlönd fylgir ekki alltaf samsvarandi gjaldeyrisflæði. Viðskiptajöfnuður mælir tekjur og gjöld samkvæmt uppgjörsreglum en gengið ræðst af raunverulegum og væntum kaupum og sölu á gjaldeyri.