Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Verð­bólga hjaðn­ar í 5,2%

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,81% og lækkar verðbólga við það úr 5,4% í 5,2%. Við höfðum spáð því að verðbólga myndi hækka í 5,5%. Mestu munaði að flugfargjöld hækkuðu nokkuð minna í apríl en við höfðum spáð. Eldsneytisverð hefur áfram mest áhrif til hækkunar á milli mánaða. Mælingin eykur líkur á því að Seðlabankinn taki minna hækkunarskref í maí.
29. apríl 2026

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,81% á milli mánaða í mars, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Verðbólga hjaðnaði því úr 5,4% í 5,2%. Hækkun á eldsneytisverði hafði mest áhrif til hækkunar í mánuðinum. Samanlagt hækkaði verð á bensíni og díselolíu um rúmlega 14%. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 6%, nokkuð minna en við höfðum spáð, en við spáðum 16,7% hækkun. Matarkarfan og föt og skór lækkuðu lítillega í apríl.

Mælingin bendir til örlítið minni undirliggjandi verðbólguþrýstings

Frá því í desember hafa kjarnavísitölurnar, sem eiga að mæla undirliggjandi verðbólguþrýsting, hækkað nokkuð. Í mars stóðu þær í stað en lækkuðu allar lítillega nú í apríl, sem bendir frekar til þess að undirliggjandi verðbólguþrýstingur sé að minnka en að aukast. Það er í samræmi við langtímaverðbólguspá okkar í nýlegri hagspá þar sem við gerðum ráð fyrir að verðbólga myndi ná hámarki nú í apríl og fara svo lækkandi. Munurinn er ef til vill sá að verðbólga er að hjaðna örlítið hraðar en við væntum þó það sé varasamt að lesa of mikið í einstaka mælingu.

Breytt samsetning

Ef við skoðum breytingu á samsetningu ársverðbólgu á milli mars og apríl sést að framlag innfluttra vara til ársverðbólgu hafði langmest áhrif, sem skýrist að nánast öllu leyti af hækkun á bensínverði. Framlag annara liða var til lækkunar. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu töluvert minna en í fyrra, sem skýrist líklega af því að páskarnir voru búnir nokkuð fyrir verðsöfnunardaga Hagstofunnar. Þó reiknuð húsaleiga hafi hækkað meira en síðustu mánuði hækkaði hún minna en í apríl í fyrra og er því framlag hennar til lækkunar á ársverðbólgu. Aðrir liðir höfðu lítil áhrif í mánuðinum.

Helstu liðir

  • Matarkarfan lækkaði í apríl um 0,02%, eftir að hafa hækkað nokkuð fyrstu þrjá mánuði ársins.
  • Föt og skór lækkuðu líka um 0,02% í mánuðinum og eru ennþá ódýrari en fyrir janúarútsölur. Þróunin er því nokkuð svipuð og í fyrra. Verð á fötum og skóm hefur aðeins hækkað um 1,4% frá því í apríl í fyrra.
  • Flugfargjöld hækkuðu um 6,1%, en við spáðum 16,7% hækkun. Nú er 8% dýrara að fljúga en í apríl í fyrra og dregur því nokkuð skarpt úr árshækkun flugfargjalda, en í mars var um 23% dýrara að fljúga en mars í fyrra.
  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,8% og því í fyrsta skipti í fjóra mánuði sem liðurinn hækkar meira en spá okkar gerði ráð fyrir. Þrátt fyrir það gerum við áfram ráð fyrir minni hækkunum á milli mánaða næstu mánuði, eða um 0,4%. Töluvert hefur hægt á bæði íbúða- og leiguverðshækkunum undanfarna mánuði og við gerum ráð fyrir að það hægi á hækkunum á liðnum.
  • Verð á eldsneyti hækkaði töluvert í apríl eða um rétt rúmlega 14%. Við gerum ráð fyrir að það mælist um 9,7% lægra á milli mánaða í maí. Hækkun á heimsmarkaðsverði hefur áhrif til hækkunar, en lækkun á VSK á eldsneyti hefur áhrif til lækkunar.

Áfram líkur á vaxtahækkun

Spá okkar fyrir næstu mánuði er -0,21% í maí, 0,67% í júní og 0,33% í júlí. Gangi spáin eftir mun ársverðbólga mælast 4,8% í maí, 4,6% í júní og 4,7% í júlí. Þrátt fyrir að aprílmælingin væri lægri en við áttum von á breytist spá okkar um ársverðbólgu næstu mánuði lítið. Það skýrist af því að við hækkum aðeins spá okkar um bensínverð næstu mánuði vegna hærra heimsmarkaðsverð á olíu og breytum ekki spá okkar um flugfargjöld næstu mánuði þrátt fyrir að nýjasta mælingin hafi komið á óvart niður á við.

Við gerum enn ráð fyrir því að stýrivextir verði hækkaðir í maí en þessi mæling eykur frekar líkur á því að minna skref verði tekið. Í nýlegri hagspá gerðum við ráð fyrir 0,5 prósentustiga stýrivaxtahækkun í maí en teljum nú auknar líkur á 0,25 prósentustiga hækkun.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Stýrivextir
20. maí 2026
Vextir hækkaðir og horfur versnandi
Peningastefnunefnd hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig annað skiptið í röð og segist tilbúin til að hækka vexti enn frekar. Efnahagshorfur hafa þó versnað verulega að mati bankans, en verðbólguspá var hækkuð í nýútgefnum Peningamálum og hagvaxtaspá lækkuð auk þess sem gert er ráð fyrir auknu atvinnuleysi. Kólnunin í hagkerfinu mun þó gera það að verkum að hættan á aukinni verðbólgu fram á við er minni.
19. maí 2026
Vísbendingar um að einkaneysla gefi eftir
Kortavelta íslenskra heimila dróst verulega saman á milli ára í apríl, eða um alls 5,8% að teknu tilliti til verðlags og gengis. Svo mikill samdráttur hefur ekki mælst síðan í febrúar 2021. Peningastefnunefnd fundar í dag vegna vaxtaákvörðunar á morgun, en við gerum áfram ráð fyrir 0,25 prósentustiga hækkun vaxta.
Vikubyrjun
18. maí 2026
Vikubyrjun 18. maí 2026
Í vikunni fram undan er vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Íslands og við spáum 0,25 prósentustiga hækkun. Fjöldi ferðamanna á fyrstu fjórum mánuðum ársins var svipaður og á sama tímabil í fyrra samkvæmt tölum sem birtust í síðustu viku. Utanlandsferðum Íslendinga hefur aftur á móti fækkað töluvert. Atvinnuleysi heldur áfram að aukast á milli ára.
Stýrivextir
13. maí 2026
Spáum 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku. Verðbólga er enn yfir markmiði og verðbólguvæntingar hafa reynst þrálátar. Að okkar mati mun það ráða mestu um að nefndin haldi áfram vaxtahækkunarferlinu sem hófst í mars.
12. maí 2026
Spáum 4,9% verðbólgu í maí
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,13% á milli mánaða í maí. Gangi spáin eftir mun verðbólga lækka úr 5,2% í 4,9%. Lægra eldsneytisverð vegna lækkunar á virðisaukaskatti og lækkun flugfargjalda hafa mest áhrif til lækkunar á milli mánaða samkvæmt spánni. Við spáum að verðbólga mælist 4,9% í ágúst og kjarasamningar því mögulega í húfi.
Vikubyrjun
11. maí 2026
Vikubyrjun 11. maí 2026
Starfandi samkvæmt skrám fækkaði á milli ára. Frjósemi á Íslandi síðastliðin tvö ár hefur ekki mælst minni síðan mælingar hófust. Í þessari viku fáum við m.a. ferðamannatölur og atvinnuleysi ásamt uppgjörum frá félögum.
8. maí 2026
Stöðugleiki á gjaldeyrismarkaði - spáum þó lítils háttar veikingu
Það sem af er ári hefur krónan styrkst og evran stendur núna í 144 krónum. Nokkuð gott jafnvægi hefur verið á milli innflæðis og útflæðis á gjaldeyrismarkaði. Raungengi er mjög hátt og við eigum von á að krónan veikist næstu ár.
4. maí 2026
Sólmyrkvinn gæti skapað verðbólguskot á versta tíma
Almyrkvi á sólu verður sýnilegur á vesturhluta landsins þann 12. ágúst næstkomandi. Gríðarleg eftirspurn er eftir flugi til landsins, gistingu, veitingaþjónustu og bílaleigubílum á þeim tíma og mikið er uppbókað nú þegar. Aukin velta og verðþrýstingur á ýmissi þjónustu verður líklega töluverð á þeim svæðum sem sólmyrkvinn sést.
Mánaðamót 2
4. maí 2026
Mánaðamót 4. maí 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
4. maí 2026
Vikubyrjun 4. maí 2026
Verðbólga lækkaði úr 5,4% í 5,2% í apríl og gistinóttum á hótelum fjölgaði á milli ára. Seðlabanki Bandaríkjanna, Seðlabanki Evrópu og Englandsbanki héldu vöxtum óbreyttum.