Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Verð­bólga hjaðn­ar í 5,2%

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,81% og lækkar verðbólga við það úr 5,4% í 5,2%. Við höfðum spáð því að verðbólga myndi hækka í 5,5%. Mestu munaði að flugfargjöld hækkuðu nokkuð minna í apríl en við höfðum spáð. Eldsneytisverð hefur áfram mest áhrif til hækkunar á milli mánaða. Mælingin eykur líkur á því að Seðlabankinn taki minna hækkunarskref í maí.
29. apríl 2026

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,81% á milli mánaða í mars, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Verðbólga hjaðnaði því úr 5,4% í 5,2%. Hækkun á eldsneytisverði hafði mest áhrif til hækkunar í mánuðinum. Samanlagt hækkaði verð á bensíni og díselolíu um rúmlega 14%. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 6%, nokkuð minna en við höfðum spáð, en við spáðum 16,7% hækkun. Matarkarfan og föt og skór lækkuðu lítillega í apríl.

Mælingin bendir til örlítið minni undirliggjandi verðbólguþrýstings

Frá því í desember hafa kjarnavísitölurnar, sem eiga að mæla undirliggjandi verðbólguþrýsting, hækkað nokkuð. Í mars stóðu þær í stað en lækkuðu allar lítillega nú í apríl, sem bendir frekar til þess að undirliggjandi verðbólguþrýstingur sé að minnka en að aukast. Það er í samræmi við langtímaverðbólguspá okkar í nýlegri hagspá þar sem við gerðum ráð fyrir að verðbólga myndi ná hámarki nú í apríl og fara svo lækkandi. Munurinn er ef til vill sá að verðbólga er að hjaðna örlítið hraðar en við væntum þó það sé varasamt að lesa of mikið í einstaka mælingu.

Breytt samsetning

Ef við skoðum breytingu á samsetningu ársverðbólgu á milli mars og apríl sést að framlag innfluttra vara til ársverðbólgu hafði langmest áhrif, sem skýrist að nánast öllu leyti af hækkun á bensínverði. Framlag annara liða var til lækkunar. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu töluvert minna en í fyrra, sem skýrist líklega af því að páskarnir voru búnir nokkuð fyrir verðsöfnunardaga Hagstofunnar. Þó reiknuð húsaleiga hafi hækkað meira en síðustu mánuði hækkaði hún minna en í apríl í fyrra og er því framlag hennar til lækkunar á ársverðbólgu. Aðrir liðir höfðu lítil áhrif í mánuðinum.

Helstu liðir

  • Matarkarfan lækkaði í apríl um 0,02%, eftir að hafa hækkað nokkuð fyrstu þrjá mánuði ársins.
  • Föt og skór lækkuðu líka um 0,02% í mánuðinum og eru ennþá ódýrari en fyrir janúarútsölur. Þróunin er því nokkuð svipuð og í fyrra. Verð á fötum og skóm hefur aðeins hækkað um 1,4% frá því í apríl í fyrra.
  • Flugfargjöld hækkuðu um 6,1%, en við spáðum 16,7% hækkun. Nú er 8% dýrara að fljúga en í apríl í fyrra og dregur því nokkuð skarpt úr árshækkun flugfargjalda, en í mars var um 23% dýrara að fljúga en mars í fyrra.
  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,8% og því í fyrsta skipti í fjóra mánuði sem liðurinn hækkar meira en spá okkar gerði ráð fyrir. Þrátt fyrir það gerum við áfram ráð fyrir minni hækkunum á milli mánaða næstu mánuði, eða um 0,4%. Töluvert hefur hægt á bæði íbúða- og leiguverðshækkunum undanfarna mánuði og við gerum ráð fyrir að það hægi á hækkunum á liðnum.
  • Verð á eldsneyti hækkaði töluvert í apríl eða um rétt rúmlega 14%. Við gerum ráð fyrir að það mælist um 9,7% lægra á milli mánaða í maí. Hækkun á heimsmarkaðsverði hefur áhrif til hækkunar, en lækkun á VSK á eldsneyti hefur áhrif til lækkunar.

Áfram líkur á vaxtahækkun

Spá okkar fyrir næstu mánuði er -0,21% í maí, 0,67% í júní og 0,33% í júlí. Gangi spáin eftir mun ársverðbólga mælast 4,8% í maí, 4,6% í júní og 4,7% í júlí. Þrátt fyrir að aprílmælingin væri lægri en við áttum von á breytist spá okkar um ársverðbólgu næstu mánuði lítið. Það skýrist af því að við hækkum aðeins spá okkar um bensínverð næstu mánuði vegna hærra heimsmarkaðsverð á olíu og breytum ekki spá okkar um flugfargjöld næstu mánuði þrátt fyrir að nýjasta mælingin hafi komið á óvart niður á við.

Við gerum enn ráð fyrir því að stýrivextir verði hækkaðir í maí en þessi mæling eykur frekar líkur á því að minna skref verði tekið. Í nýlegri hagspá gerðum við ráð fyrir 0,5 prósentustiga stýrivaxtahækkun í maí en teljum nú auknar líkur á 0,25 prósentustiga hækkun.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
18. júní 2026
Áfram rólegt á íbúðamarkaði 
Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 0,4% á milli mánaða í maí. Árshækkun vísitölunnar mælist nú 2,2% og er talsvert lægri en hækkanir á almennu verðlagi. Raunverð íbúða hefur því lækkað um 2,4% á milli ára og maí er sjötti mánuðurinn í röð þar sem raunverð lækkar á þann mælikvarða. Velta á íbúðamarkaði hefur jafnframt verið talsvert minni það sem af er ári en á sama tímabili í fyrra.
16. júní 2026
Seigla í einkaneyslu eftir allt saman?
Kortavelta íslenskra heimila stóð nokkurn veginn í stað á milli ára í maí, að teknu tillit til verðlags og gengis. Tölur fyrir apríl voru jafnframt leiðréttar upp á við en þær höfðu sýnt töluverðan samdrátt. Gömlu apríltölurnar voru birtar daginn fyrir ákvörðun peningastefnunefndar og hafa mögulega haft áhrif á ákvörðunina. Uppfærðar tölur benda til þess að áfram hægi á vexti einkaneyslu, en ekki til snöggkólnunar eins og apríltölurnar gáfu til kynna.
Vikubyrjun
15. júní 2026
Vikubyrjun 15. júní 2026
Erlendum ferðamönnum fjölgaði í maí þrátt fyrir minna flugframboð en utanlandsferðir Íslendinga eru færri. Skráð atvinnuleysi mældist 4,2% í maí.
12. júní 2026
Samdráttur í sölu sumarhúsa eftir sterk ár
Fjölgun sumarhúsa hér á landi hefur haldist nokkuð stöðug síðasta áratug, en rúmlega helmingur sumarhúsa landsins er staðsettur á Suðurlandi. Kaupsamningum hefur fækkað lítillega frá því í fyrra og verðhækkanir hafa verið hóflegar.
11. júní 2026
Spáum því að verðbólga standi í stað í júní
Við spáum því að verðbólga standi í stað í júní og mælist aftur 5,1%. Ferðaþjónustutengdir liðir hækka alla jafna í júní og mun verð á flugfargjöldum til útlanda hafa mest áhrif til hækkunar, gangi spáin eftir. Við gerum einnig ráð fyrir hækkun á hótelum og veitingastöðum í júnímælingunni. Við gerum ráð fyrir að verðbólga aukist næstu mánuði og teljum nánast öruggt að forsendur kjarasamninga bresti í ágúst.
Vikubyrjun
8. júní 2026
Vikubyrjun 8. júní 2026
Á fyrsta ársfjórðungi mældist minni halli á viðskiptum við útlönd en á sama tíma í fyrra. Í síðustu viku birti HMS fasteignamat fyrir 2027, en fasteignamat lækkaði að raunvirði á milli ára. 
Mánaðamót 2
1. júní 2026
Mánaðamót 1. júní 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
1. júní 2026
Vikubyrjun 1. júní 2026
Samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar mældist 2,7% hagvöxtur á fyrsta ársfjórðungi. Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,07% á milli mánaða og verðbólga lækkaði því úr 5,2% í 5,1%.
29. maí 2026
Gagnaver og einkaneysla skýra hagvöxt
Landsframleiðsla jókst um 2,7% á milli ára að raunvirði á fyrsta fjórðungi ársins. Mest var framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar sem skýrist að mestu af auknum umsvifum gagnavera. Einkaneysla jókst einnig á fjórðungnum þó hægt hafi á vexti hennar.
28. maí 2026
Verðbólga hjaðnar í 5,1%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,07% á milli mánaða og verðbólga lækkar því úr 5,2% í 5,1%. Við höfðum spáð því að verðbólga myndi lækka í 4,9%. Hækkun á flugfargjöldum hafði mest áhrif til hækkunar á ársverðbólgu í mánuðinum en lækkun á virðisaukaskatti á eldsneyti hafði mest áhrif til lækkunar. Án lækkunarinnar á virðisaukaskatti hefði verðbólga mælst 5,5%. Athygli vekur að verð á mat og drykk lækkaði á milli mánaða, annan mánuðinn í röð.