Verð­bólga held­ur áfram að hjaðna

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,09% milli mánaða í september. Ársverðbólgan dróst saman úr 9,7% í 9,3% og alls hefur hún minnkað um 0,6% prósentustig síðan hún náði hámarki í 9,9% í júlí. Við eigum von á hægfara hjöðnun næstu mánuði og að verðbólga mælist 8,3% í desember.
Fataverslun
28. september 2022 - Hagfræðideild

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,09% milli mánaða í september samkvæmt tölum sem Hagstofan birti í morgun. Mest áhrif til hækkunar höfðu föt og skór (+4,6% milli mánaða, 0,15% áhrif) og húsgögn og heimilisbúnaður (+2,2% milli mánaða, +0,14% áhrif). Mest áhrif til lækkunar höfðu flugfargjöld til útlanda (-17,9% milli mánaða, -0,42% áhrif).

Verðbólga náði hámarki í júlí

Þetta er annar mánuðurinn í röð sem verðbólgan lækkar milli mánaða. Alls hefur verðbólga minnkað um 0,6% prósentustig síðan hún mældist mest 9,9% í júlí. Lækkunin frá júlí skýrist af því að framlag bensíns, húsnæðis, og þjónustu hefur dregist saman, en framlag innfluttra vara án bensíns og innlendra vara hefur aukist. Þetta er í fyrsta sinn síðan í febrúar á síðasta ári sem að framlag húsnæðis til 12 mánaða verðbólgu lækkar milli mánaða.

Nokkurn veginn í takt við væntingar

Þetta var ögn minni hækkun en við áttum von á, en við bjuggumst við 0,14% hækkun milli mánaða. Spáskekkjan er þó lítil og má því segja að mælingin sé í takt við væntingar. Þrátt fyrir það var ýmislegt sem kom okkur á óvart í tölunum.

Áttum von á minni lækkun á flugfargjöldum

Flugfargjöld til útlanda lækkuðu mun meira milli mánaða en við áttum von á. Alls lækkuðu þau um 18% milli mánaða, en við áttum von á 7% lækkun. Líklega má rekja þetta til lækkunar á verði flugvélaeldsneytis á heimsmarkaði að einhverju leyti. Þrátt fyrir þetta er um 17% dýrara að fljúga til útlanda í september í ár en í september 2019, árið áður en heimsfaraldurinn olli því að flugsamgöngur lögðust að miklu leyti niður. Þetta er minni munur en í sumar, en í júlí og ágúst var um 30% dýrara að fljúga til útlanda en í sömu mánuðum árið 2019.

Matvara hækkar ekki jafn hratt og spáð var

Við áttum von á að matarkarfan myndi hækka meira í verði en raunin varð. Hún hækkaði um 0,3% milli mánaða en við höfðum spáð 1,2% hækkun. Verðlagsnefnd búvara hækkaði nýlega lágmarksverð mjólkur til bænda og heildsöluverð mjólkur og mjólkurafurða. Áhrif þess á verðlag var svipað og við áttum von á. Það sem kom hins vegar á óvart var að heildaráhrif hinna liðanna í matarkörfunni voru í raun engin, en mjólk og mjólkurafurðir skýra alla hækkun á matarkörfunni, sem mælist nú 8,4% dýrari en fyrir ári síðan.

Þá spáðum við því að reiknuð húsaleiga myndi lækka milli mánaða, en hún hélst var nokkurn veginn óbreytt. Samkvæmt tölum Hagstofunnar var verð á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu óbreytt milli mánaða, verð á sérbýli á höfuðborgarsvæðinu hækkaði um 1,1% og íbúðahúsnæði utan höfuðborgarsvæðisins lækkaði í verði um 0,9%. Mæling Hagstofunnar á sérbýli kom mikið á óvart, en nýjasta mæling vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu sýndi verulega lækkun milli mánaða á sérbýli.

Af öðrum liðum hækkaði verð á fötum og skóm vegna útsöluloka og húsgögnum og heimilisbúnaði vegna verðhækkana á raftækjum.

Verðbólguhorfur batna

Septembermæling vísitölu neysluverðs rennir frekari stoðum undir þá skoðun okkar að verðbólga hafi náð hámarki í júlí og haldi áfram að hjaðna næstu mánuði. Við eigum nú von á að verðbólga verði 8,2% í lok árs. Að okkar mati hafa verðbólguhorfur því batnað nokkuð. Þegar við birtum verðbólguspá í verðkönnunarvikunni (15. september) áttum við von á að verðbólgan undir lok árs yrði 8,8%.

Peningastefnunefnd Seðlabankans tilkynnir um vaxtaákvörðun í næstu viku. Þetta er því nýjasta mæling á verðbólgu sem nefndin mun hafa til hliðsjónar. Þessi mæling eykur líkurnar á að nefndin taki minni skref í vaxtahækkunum en verið hefur. Seðlabankinn spáði því að verðbólga yrði 10,2% á þriðja fjórðungi en raunin varð 9,7%. Þetta er í fyrsta sinn síðan á fjórða ársfjórðungi 2020 sem Seðlabankinn ofspáir verðbólgu fyrir þann fjórðung sem stendur yfir þegar spáin er gerð.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara. Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti. Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
29. feb. 2024
Skýr viðsnúningur í hagkerfinu á síðasta ári
Hagvöxtur mældist 4,1% árið 2023, samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar. Vöxturinn var meiri en búist var við, en það skýrist ekki síst af miklum breytingum í nýjustu uppfærslu Hagstofunnar á gögnum um 1. til 3. ársfjórðung. Árið hófst af miklum krafti en eftir því sem leið á það hægðist um og hver fjórðungur var rólegri en sá á undan.
Bananar í verslun
28. feb. 2024
Verðbólga 6,6% og hjaðnar mun minna en búist var við
Vísitala neysluverðs hækkaði um 1,33% milli mánaða í febrúar og við það hjaðnaði ársverðbólga lítillega, úr 6,7% í 6,6%. Janúarútsölur gengu hraðar til baka en oft áður og gjaldskrárhækkanir fyrir sorphirðu, holræsi og kalt vatn höfðu meiri áhrif til hækkunar en við höfðum spáð. Reiknuð húsaleiga hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir, en flugfargjöld til útlanda hækkuðu þvert á spá okkar um lækkun á milli mánaða.
Vöruhótel
26. feb. 2024
Vikubyrjun 26. febrúar 2024
Á árunum 2010 til 2019 var samfelldur afgangur af vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd. Nokkur halli var árin 2020 og 2021 á meðan heimsfaraldurinn geisaði, en síðan hafa utanríkisviðskipti verið nokkurn veginn í jafnvægi.
Gata í Reykjavík
22. feb. 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkar áfram örlítið milli mánaða
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar. Sérbýli hækkaði um 0,1% og fjölbýli um 0,4%. Raunverð íbúða er nokkurn veginn það sama og fyrir einu ári. Undirrituðum kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði á milli ára síðustu fjóra mánuði eftir að hafa fækkað sífellt frá miðju ári 2021.
Bátur
19. feb. 2024
Vikubyrjun 19. febrúar 2024
Nokkur breyting hefur orðið á samsetningu vinnumarkaðarins hér á landi frá árinu 1991. Stjórnendum, sérfræðingum, sérmenntuðu starfsfólki, þjónustu- og verslunarfólki hefur fjölgað verulega á sama tíma og skrifstofufólki, bændum og fiskveiðifólki hefur fækkað.
Peningaseðlar
15. feb. 2024
Spáum áframhaldandi hjöðnun í febrúar: Úr 6,7% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Flugvél
12. feb. 2024
Ferðamenn dvelja skemur og eyða færri krónum
Um 131 þúsund erlendir ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í janúar. Þeir voru fleiri en í janúar í fyrra en færri en árin fyrir faraldur. Fjórði ársfjórðungur síðasta árs var sá fjölmennasti frá upphafi.
Smiður
12. feb. 2024
Vikubyrjun 12. febrúar 2024
Á fjórða ársfjórðungi síðasta árs voru fleiri atvinnulausir á Íslandi en sem nam lausum störfum. Því var öfugt farið um mitt ár 2022 þegar spennan á vinnumarkaði var sem mest og fyrirtæki kepptust um starfsfólk. Þessi viðsnúningur er eitt merki þess að tekið sé að draga út spennu á vinnumarkaði, ekki síst vegna aukins peningalegs aðhalds.
Hús í Reykjavík
9. feb. 2024
Meirihluti útistandandi íbúðalána nú verðtryggður
Hátt vaxtastig hefur breytt samsetningu íbúðalána til heimila. Meirihluti útistandandi íbúðalána heimila er nú verðtryggður, en heimili hafa frá byrjun síðasta árs í auknum mæli fært sig úr óverðtryggðum lánum yfir í verðtryggð. Hrein ný íbúðalán banka og lífeyrissjóða hafa aukist frá miðju síðasta ári en drógust nú saman milli mánaða í desember.
5. feb. 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - janúar 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur