Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Spá­um vaxta­hækk­un í næstu viku

Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku. Verðbólga hefur reynst þrálát og verðbólguhorfur versnað. Á sama tíma hefur hagkerfið sýnt merki um kólnun, en þau eru að okkar mati ekki nægilega skýr til að koma í veg fyrir vaxtahækkun.
Stýrivextir
13. ágúst 2026

Peningastefnunefnd Seðlabankans fundar í næstu viku og kynnir vaxtaákvörðun sína miðvikudaginn 19. ágúst. Nefndin hefur hækkað vexti á síðustu tveimur fundum sínum, um 0,25 prósentustig í mars og jafn mikið í maí. Við teljum að vaxtahækkunarferlinu sé ekki lokið og nefndin líti svo á að hækka þurfi aftur vexti og fari meginvextir bankans við það úr 7,75% upp í 8%. Þrálát verðbólga og versnandi verðbólguhorfur munu að okkar mati vega þyngst í ákvörðun nefndarinnar.

Vaxtaákvarðanir peningastefnunefndar

Dags. Vikur frá seinasta fundi Ákv. Atkvæði með Atkvæði móti Kosið annað Meginvextir
7. febrúar 2024 11 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS GJ (-0,25%)   9,25%
20. mars 2024 6 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS GJ (-0,25%)   9,25%
8. maí 2024 7 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS AS (-0,25%)   9,25%
21. ágúst 2024 15 óbr. ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS     9,25%
2. október 2024 6 -0,25% ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS   HS (óbr.) 9,00
20. nóvember 2024 7 -0,50% ÁJ, RS, TB,  ÁÓP, HS     8,50%
5. febrúar 2025 11 -0,50% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     8,00%
19. mars 2025 6 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,75%
21. maí 2025 9 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP   HS (óbr.) 7,50%
20. ágúst 2025 13 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,50%
8. október 2025 7 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,50%
19. nóvember 2025 6 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB,  ÁÓP, HS     7,25%
4. febrúar 2026 11 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,25%
18. mars 2026 6 +0,25% ÁJ, ÞGP, TB ÁÓP, HS (+0,50%)   7,50%
20. maí 2026 9 +0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,75%
19. ágúst 2026 13          
7. okt. 2026 7          
18. nóv. 2026 6          

AS: Arnór Sighvatsson, ÁJ: Ásgeir Jónsson, ÁÓP: Ásgerður Ósk Pétursdóttir, HS: Herdís Steingrímsdóttir, RS: Rannveig Sigurðardóttir, TB: Tómas Brynjólfsson, ÞGP: Þórarinn G. Pétursson
Heimild: Seðlabanki Íslands

Óbreytt verðbólga en versnandi horfur

Verðbólga hefur lítið breyst frá því að vaxtahækkunarferlið hófst. Hún mældist 5,2% þegar vextir voru fyrst hækkaðir í mars, aftur 5,2% þegar þeir voru hækkaðir í maí og mældist 5,3% í júlí. Þegar ákvörðun var tekin um að hækka vexti í maí voru hins vegar verðbólguhorfur talsvert betri en þær eru nú. Þá gerðum við ráð fyrir að verðbólga færi niður fyrir 5% yfir sumarið. Sú spá gekk ekki eftir og við spáum nú yfir 5% verðbólgu fram eftir hausti. Við teljum því mjög líklegt að nefndin meti frekara aðhald nauðsynlegt og hækki aftur vexti.

Aðhaldið minna en fyrir ári síðan

Við síðustu vaxtaákvörðun hækkuðu raunstýrivextir, miðað við liðna verðbólgu, úr 2,3% í 2,5%. Við teljum að aðhaldið herðist lítillega við næstu vaxtaákvörðun, en verði engu að síður talsvert minna en það var á sama tíma í fyrra, áður en verðbólga fór að aukast á ný. Kólnun hagkerfisins dregur úr líkum á því að hækka þurfi vexti jafn mikið og ella til að ná verðbólgu niður. Óvíst er þó hversu mikið aðhald þarf til þess að ná verðbólgu í markmið við núverandi aðstæður.

Fáir liðir ýta ársverðbólgunni upp

Þegar rýnt er síðan í framlag ólíkra liða til ársverðbólgu sést að frá síðustu vaxtaákvörðun hafa margir liðir dregið úr ársverðbólgu. Flugfargjöld eru helsti liðurinn sem hefur ýtt undir hækkun ársverðbólgu. Þetta bendir til þess að verðbólguþrýstingur sé almennt ekki að aukast, þótt verðbólga sé vissulega enn á breiðum grunni. Þróunin dregur úr líkum á að verðbólga haldi áfram að aukast upp hratt. Peningastefnunefnd gæti því metið að annarrar umferðar áhrifin af þeim verðbólguskelli sem við séum að ganga í gegnum verði minni en ella.

Hagkerfið sýnir seiglu þrátt fyrir kólnun

Merki um kólnun í hagkerfinu er sömuleiðis til þess fallin að draga úr þörfinni fyrir vaxtahækkun. Að okkar mati eru þau þó ekki nægilega skýr til þess að koma alfarið í veg fyrir hækkun vaxta. Við teljum með öðrum orðum ólíklegt að peningastefnunefnd telji hættu á að hagkerfið kólni um of við 0,25 prósentustiga hækkun í næstu viku.

Ýmsar vísbendingar sýna að hagkerfið býr enn yfir töluverðri seiglu. Kortavelta Íslendinga var óvenju sterk í júní og jókst jafnt innanlands sem erlendis eftir rólega vormánuði. Atvinnuleysi hefur lítið breyst undanfarna mánuði, að teknu tilliti til árstíðarsveiflu, en mælist nokkuð meira en á sama tíma í fyrra. Við sjáum ekki afgerandi fækkun í fjölda starfandi þó vissulega hafi hægt á. Loks má nefna að hagvöxtur var býsna mikill á fyrsta fjórðungi og mældist 2,7%.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
13. ágúst 2026
Verðbólguspá fyrir ágúst: óvissa og mikið í húfi
Við spáum því að verðbólga mælist 5,5% í ágúst. Heimsmarkaðsverð á olíu hefur hækkað aftur síðastliðinn mánuð og við gerum því ekki ráð fyrir lækkun á eldsneytisverði eins og áður. Við gerum jafnframt ráð fyrir að aukin eftirspurn í tengslum við sólmyrkvan hafi áhrif á flugfargjöld til útlanda, gistiþjónustu og á bílaleiguverð. Hækkun skráningargjalda í opinbera háskóla hefur einnig áhrif til hækkunar í mánuðinum.
Vikubyrjun
10. ágúst 2026
Vikubyrjun 10. ágúst 2026
Störfum í Bandaríkjunum fækkaði á milli mánaða í júlí. Í þessari viku verða meðal annars birtar tölur um brottfarir um Keflavíkurflugvöll og skráð atvinnuleysi í júlí. Þá munu nokkur félög einnig birta uppgjör.
Mánaðamót 2
4. ágúst 2026
Mánaðamót 4. ágúst 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
4. ágúst 2026
Vikubyrjun 4. ágúst 2026
Gistinóttum á hótelum fækkaði um 0,4% á milli ára í júní. Seðlabanki Bandaríkjanna og Englandsbanki héldu báðir vöxtum óbreyttum í síðustu viku.
Vikubyrjun
27. júlí 2026
Vikubyrjun 27. júlí 2026
Verðbólga jókst úr 5,2% í 5,3% í júlí. Áfram sjást merki um hægagang á fasteignamarkaði en fjölda kaupsamninga um íbúðarhúsnæði hefur fækkað á milli ára á sama tíma og fjöldi íbúða til sölu hefur aukist.
23. júlí 2026
Verðbólga jókst lítillega í júlí
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,36% á milli mánaða og verðbólga hækkar því úr 5,2% í 5,3%. Við spáðum því að verðbólga myndi standa í stað. Að þessu sinni kom enginn undirliður mikið á óvart. Við búumst við að verðbólgan verði áfram yfir 5% næstu þrjá mánuði.
Vikubyrjun
20. júlí 2026
Vikubyrjun 20. júlí 2026
Greiðslukortavelta íslenskra heimila jókst á milli ára, bæði innanlands og erlendis. Verðbólga í Bandaríkjunum lækkaði á milli mánaða, aðallega vegna lægra bensínsverðs. 
Vikubyrjun
13. júlí 2026
Vikubyrjun 13. júlí 2026
Ferðamannafjöldinn í júní dróst saman um 4,8% á milli ára og atvinnuleysi mældist 0,6 prósentustigum meira en fyrir ári síðan. Við spáum því að verðbólga í júlí muni mælast óbreytt á milli mánaða og standa í 5,2%.  
8. júlí 2026
Spáum óbreyttri verðbólgu í júlí
Við spáum því að verðbólga mælist 5,2% í júlí. Sumarútsölur og lægra bensínverð hafa áhrif til lækkunar í mánuðinum. Flugfargjöld til útlanda munu aftur á móti hafa mest áhrif til hækkunar gangi spá okkar eftir. Við teljum líklegt að verðbólga mælist yfir forsenduákvæði kjarasamninga í næsta mánuði.
Vikubyrjun
6. júlí 2026
Vikubyrjun 6. júlí 2026
Gistinóttum erlendra ferðamanna fjölgaði milli ára í maí, en gistinóttum Íslendinga fækkaði. Færri ný störf urðu til í Bandaríkjunum í júní en búist var við og verðbólga á evrusvæðinu í júní var lægri en búist var við.