Spáum vaxtahækkun í næstu viku
Peningastefnunefnd Seðlabankans fundar í næstu viku og kynnir vaxtaákvörðun sína miðvikudaginn 19. ágúst. Nefndin hefur hækkað vexti á síðustu tveimur fundum sínum, um 0,25 prósentustig í mars og jafn mikið í maí. Við teljum að vaxtahækkunarferlinu sé ekki lokið og nefndin líti svo á að hækka þurfi aftur vexti og fari meginvextir bankans við það úr 7,75% upp í 8%. Þrálát verðbólga og versnandi verðbólguhorfur munu að okkar mati vega þyngst í ákvörðun nefndarinnar.
Vaxtaákvarðanir peningastefnunefndar
| Dags. | Vikur frá seinasta fundi | Ákv. | Atkvæði með | Atkvæði móti | Kosið annað | Meginvextir |
| 7. febrúar 2024 | 11 | óbr. | ÁJ, RS, ÁÓP, HS | GJ (-0,25%) | 9,25% | |
| 20. mars 2024 | 6 | óbr. | ÁJ, RS, ÁÓP, HS | GJ (-0,25%) | 9,25% | |
| 8. maí 2024 | 7 | óbr. | ÁJ, RS, ÁÓP, HS | AS (-0,25%) | 9,25% | |
| 21. ágúst 2024 | 15 | óbr. | ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS | 9,25% | ||
| 2. október 2024 | 6 | -0,25% | ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS | HS (óbr.) | 9,00 | |
| 20. nóvember 2024 | 7 | -0,50% | ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS | 8,50% | ||
| 5. febrúar 2025 | 11 | -0,50% | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS | 8,00% | ||
| 19. mars 2025 | 6 | -0,25% | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS | 7,75% | ||
| 21. maí 2025 | 9 | -0,25% | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP | HS (óbr.) | 7,50% | |
| 20. ágúst 2025 | 13 | óbr. | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS | 7,50% | ||
| 8. október 2025 | 7 | óbr. | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS | 7,50% | ||
| 19. nóvember 2025 | 6 | -0,25% | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS | 7,25% | ||
| 4. febrúar 2026 | 11 | óbr. | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS | 7,25% | ||
| 18. mars 2026 | 6 | +0,25% | ÁJ, ÞGP, TB | ÁÓP, HS (+0,50%) | 7,50% | |
| 20. maí 2026 | 9 | +0,25% | ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS | 7,75% | ||
| 19. ágúst 2026 | 13 | |||||
| 7. okt. 2026 | 7 | |||||
| 18. nóv. 2026 | 6 |
AS: Arnór Sighvatsson, ÁJ: Ásgeir Jónsson, ÁÓP: Ásgerður Ósk Pétursdóttir, HS: Herdís Steingrímsdóttir, RS: Rannveig Sigurðardóttir, TB: Tómas Brynjólfsson, ÞGP: Þórarinn G. Pétursson
Heimild: Seðlabanki Íslands
Óbreytt verðbólga en versnandi horfur
Verðbólga hefur lítið breyst frá því að vaxtahækkunarferlið hófst. Hún mældist 5,2% þegar vextir voru fyrst hækkaðir í mars, aftur 5,2% þegar þeir voru hækkaðir í maí og mældist 5,3% í júlí. Þegar ákvörðun var tekin um að hækka vexti í maí voru hins vegar verðbólguhorfur talsvert betri en þær eru nú. Þá gerðum við ráð fyrir að verðbólga færi niður fyrir 5% yfir sumarið. Sú spá gekk ekki eftir og við spáum nú yfir 5% verðbólgu fram eftir hausti. Við teljum því mjög líklegt að nefndin meti frekara aðhald nauðsynlegt og hækki aftur vexti.
Aðhaldið minna en fyrir ári síðan
Við síðustu vaxtaákvörðun hækkuðu raunstýrivextir, miðað við liðna verðbólgu, úr 2,3% í 2,5%. Við teljum að aðhaldið herðist lítillega við næstu vaxtaákvörðun, en verði engu að síður talsvert minna en það var á sama tíma í fyrra, áður en verðbólga fór að aukast á ný. Kólnun hagkerfisins dregur úr líkum á því að hækka þurfi vexti jafn mikið og ella til að ná verðbólgu niður. Óvíst er þó hversu mikið aðhald þarf til þess að ná verðbólgu í markmið við núverandi aðstæður.
Fáir liðir ýta ársverðbólgunni upp
Þegar rýnt er síðan í framlag ólíkra liða til ársverðbólgu sést að frá síðustu vaxtaákvörðun hafa margir liðir dregið úr ársverðbólgu. Flugfargjöld eru helsti liðurinn sem hefur ýtt undir hækkun ársverðbólgu. Þetta bendir til þess að verðbólguþrýstingur sé almennt ekki að aukast, þótt verðbólga sé vissulega enn á breiðum grunni. Þróunin dregur úr líkum á að verðbólga haldi áfram að aukast upp hratt. Peningastefnunefnd gæti því metið að annarrar umferðar áhrifin af þeim verðbólguskelli sem við séum að ganga í gegnum verði minni en ella.
Hagkerfið sýnir seiglu þrátt fyrir kólnun
Merki um kólnun í hagkerfinu er sömuleiðis til þess fallin að draga úr þörfinni fyrir vaxtahækkun. Að okkar mati eru þau þó ekki nægilega skýr til þess að koma alfarið í veg fyrir hækkun vaxta. Við teljum með öðrum orðum ólíklegt að peningastefnunefnd telji hættu á að hagkerfið kólni um of við 0,25 prósentustiga hækkun í næstu viku.
Ýmsar vísbendingar sýna að hagkerfið býr enn yfir töluverðri seiglu. Kortavelta Íslendinga var óvenju sterk í júní og jókst jafnt innanlands sem erlendis eftir rólega vormánuði. Atvinnuleysi hefur lítið breyst undanfarna mánuði, að teknu tilliti til árstíðarsveiflu, en mælist nokkuð meira en á sama tíma í fyrra. Við sjáum ekki afgerandi fækkun í fjölda starfandi þó vissulega hafi hægt á. Loks má nefna að hagvöxtur var býsna mikill á fyrsta fjórðungi og mældist 2,7%.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
