Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Spá­um vaxta­hækk­un í næstu viku

Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku. Verðbólga hefur reynst þrálát og verðbólguhorfur versnað. Á sama tíma hefur hagkerfið sýnt merki um kólnun, en þau eru að okkar mati ekki nægilega skýr til að koma í veg fyrir vaxtahækkun.
Stýrivextir
13. ágúst 2026

Peningastefnunefnd Seðlabankans fundar í næstu viku og kynnir vaxtaákvörðun sína miðvikudaginn 19. ágúst. Nefndin hefur hækkað vexti á síðustu tveimur fundum sínum, um 0,25 prósentustig í mars og jafn mikið í maí. Við teljum að vaxtahækkunarferlinu sé ekki lokið og nefndin líti svo á að hækka þurfi aftur vexti og fari meginvextir bankans við það úr 7,75% upp í 8%. Þrálát verðbólga og versnandi verðbólguhorfur munu að okkar mati vega þyngst í ákvörðun nefndarinnar.

Vaxtaákvarðanir peningastefnunefndar

Dags. Vikur frá seinasta fundi Ákv. Atkvæði með Atkvæði móti Kosið annað Meginvextir
7. febrúar 2024 11 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS GJ (-0,25%)   9,25%
20. mars 2024 6 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS GJ (-0,25%)   9,25%
8. maí 2024 7 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS AS (-0,25%)   9,25%
21. ágúst 2024 15 óbr. ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS     9,25%
2. október 2024 6 -0,25% ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS   HS (óbr.) 9,00
20. nóvember 2024 7 -0,50% ÁJ, RS, TB,  ÁÓP, HS     8,50%
5. febrúar 2025 11 -0,50% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     8,00%
19. mars 2025 6 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,75%
21. maí 2025 9 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP   HS (óbr.) 7,50%
20. ágúst 2025 13 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,50%
8. október 2025 7 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,50%
19. nóvember 2025 6 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB,  ÁÓP, HS     7,25%
4. febrúar 2026 11 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,25%
18. mars 2026 6 +0,25% ÁJ, ÞGP, TB ÁÓP, HS (+0,50%)   7,50%
20. maí 2026 9 +0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,75%
19. ágúst 2026 13          
7. okt. 2026 7          
18. nóv. 2026 6          

AS: Arnór Sighvatsson, ÁJ: Ásgeir Jónsson, ÁÓP: Ásgerður Ósk Pétursdóttir, HS: Herdís Steingrímsdóttir, RS: Rannveig Sigurðardóttir, TB: Tómas Brynjólfsson, ÞGP: Þórarinn G. Pétursson
Heimild: Seðlabanki Íslands

Óbreytt verðbólga en versnandi horfur

Verðbólga hefur lítið breyst frá því að vaxtahækkunarferlið hófst. Hún mældist 5,2% þegar vextir voru fyrst hækkaðir í mars, aftur 5,2% þegar þeir voru hækkaðir í maí og mældist 5,3% í júlí. Þegar ákvörðun var tekin um að hækka vexti í maí voru hins vegar verðbólguhorfur talsvert betri en þær eru nú. Þá gerðum við ráð fyrir að verðbólga færi niður fyrir 5% yfir sumarið. Sú spá gekk ekki eftir og við spáum nú yfir 5% verðbólgu fram eftir hausti. Við teljum því mjög líklegt að nefndin meti frekara aðhald nauðsynlegt og hækki aftur vexti.

Aðhaldið minna en fyrir ári síðan

Við síðustu vaxtaákvörðun hækkuðu raunstýrivextir, miðað við liðna verðbólgu, úr 2,3% í 2,5%. Við teljum að aðhaldið herðist lítillega við næstu vaxtaákvörðun, en verði engu að síður talsvert minna en það var á sama tíma í fyrra, áður en verðbólga fór að aukast á ný. Kólnun hagkerfisins dregur úr líkum á því að hækka þurfi vexti jafn mikið og ella til að ná verðbólgu niður. Óvíst er þó hversu mikið aðhald þarf til þess að ná verðbólgu í markmið við núverandi aðstæður.

Fáir liðir ýta ársverðbólgunni upp

Þegar rýnt er síðan í framlag ólíkra liða til ársverðbólgu sést að frá síðustu vaxtaákvörðun hafa margir liðir dregið úr ársverðbólgu. Flugfargjöld eru helsti liðurinn sem hefur ýtt undir hækkun ársverðbólgu. Þetta bendir til þess að verðbólguþrýstingur sé almennt ekki að aukast, þótt verðbólga sé vissulega enn á breiðum grunni. Þróunin dregur úr líkum á að verðbólga haldi áfram að aukast upp hratt. Peningastefnunefnd gæti því metið að annarrar umferðar áhrifin af þeim verðbólguskelli sem við séum að ganga í gegnum verði minni en ella.

Hagkerfið sýnir seiglu þrátt fyrir kólnun

Merki um kólnun í hagkerfinu er sömuleiðis til þess fallin að draga úr þörfinni fyrir vaxtahækkun. Að okkar mati eru þau þó ekki nægilega skýr til þess að koma alfarið í veg fyrir hækkun vaxta. Við teljum með öðrum orðum ólíklegt að peningastefnunefnd telji hættu á að hagkerfið kólni um of við 0,25 prósentustiga hækkun í næstu viku.

Ýmsar vísbendingar sýna að hagkerfið býr enn yfir töluverðri seiglu. Kortavelta Íslendinga var óvenju sterk í júní og jókst jafnt innanlands sem erlendis eftir rólega vormánuði. Atvinnuleysi hefur lítið breyst undanfarna mánuði, að teknu tilliti til árstíðarsveiflu, en mælist nokkuð meira en á sama tíma í fyrra. Við sjáum ekki afgerandi fækkun í fjölda starfandi þó vissulega hafi hægt á. Loks má nefna að hagvöxtur var býsna mikill á fyrsta fjórðungi og mældist 2,7%.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
21. sept. 2026
Nær jafnmargir ferðamenn þrátt fyrir minna flug
Þrátt fyrir minna flugframboð til og frá landinu hefur ferðamönnum aðeins fækkað um 1%, það sem af er ári. Tengifarþegum hefur aftur á móti fækkað og Íslendingar hafa farið í færri utanlandsferðir í ár en í fyrra. Nýlegar kortaveltutölur benda til þess að neysla ferðamanna hafi tekið við sér yfir sumarið og að áhrif sólmyrkvans hafi fremur birst í aukinni neyslu en fjölgun gesta.
Vikubyrjun
21. sept. 2026
Vikubyrjun 21. september 2026
Greiðslukortavelta heimilanna dróst saman um 1,2% á milli ára í ágúst, að teknu tilliti til verðlags og gengis. Íbúðaverð hækkaði lítillega í ágúst, en leiguverð lækkaði eftir að hafa hækkað sex mánuði í röð. 
18. sept. 2026
Kortavelta heimilanna dróst saman í ágúst
Kortavelta Íslendinga, að teknu tilliti til verðlags og gengis, dróst saman í ágúst og samdrátturinn hefur ekki mælst meiri síðan á síðari hluta árs 2023. Innanlands eyddu Íslendingar minna en á sama tíma í fyrra og vöxturinn í neyslu erlendis var minni en á síðustu mánuðum.
17. sept. 2026
Spáum 5,8% verðbólgu í september
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,23% í september og að ársverðbólga aukist úr 5,6% í 5,8%. Eldsneytisverð hækkaði skarpt um mánaðamótin þegar tímabundin lækkun virðisaukaskatts féll úr gildi. Á móti kemur að flugfargjöld til útlanda lækka í takt við árstíðasveiflu. Hærri komugjöld á heilsugæslu og gjöld vegna skimunar munu svo einnig hafa áhrif í mánuðinum.
Vikubyrjun
14. sept. 2026
Vikubyrjun14. september 2026
Fjöldi erlendra ferðamanna sem komu til landsins í ágúst stóð nánast í stað á milli ára, en utanlandsferðum Íslendinga fækkaði um 10% á sama tíma. Í síðustu viku birti fjármálaráðherra fjárlagafrumvarp fyrir næsta ár. Í vikunni fáum við vísitölu íbúðaverðs og gögn um kortaveltu í ágúst.
9. sept. 2026
Krónan styrkist þrátt fyrir halla á viðskiptum við útlönd
Um 150 milljarða króna halli mældist á viðskiptum við útlönd á fyrstu sex mánuðum ársins. Þrátt fyrir það hefur krónan styrkst. Skýringin er líklega sú að viðskiptum við útlönd fylgir ekki alltaf samsvarandi gjaldeyrisflæði. Viðskiptajöfnuður mælir tekjur og gjöld samkvæmt uppgjörsreglum en gengið ræðst af raunverulegum og væntum kaupum og sölu á gjaldeyri.
Vikubyrjun
7. sept. 2026
Vikubyrjun 7. september 2026
Hagkerfið dróst saman um 1,1% á milli ára á öðrum ársfjórðungi. Samkvæmt fundargerð peningastefnunefndar ræddi nefndin að hækka vexti um 0,25 prósentustig eða halda þeim óbreyttum á fundi sínum í ágúst.
Mánaðamót 2
1. sept. 2026
Mánaðamót 1. september 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
31. ágúst 2026
Ál og fiskur skýra samdrátt á öðrum fjórðungi
Landsframleiðsla dróst saman um 1,1% á milli ára á öðrum ársfjórðungi. Samdráttur í vöruútflutningi, sér í lagi áli og sjávarafurðum skýrir samdráttinn að mestu. Minni vöxtur var í einkaneyslu. Fjárfesting, önnur en atvinnuvega, dróst saman.
Vikubyrjun
31. ágúst 2026
Vikubyrjun 31. ágúst 2026
Verðbólga mældist 5,6% í ágúst. Samkvæmt VSK-skýrslum jókst velta í helstu útflutningsgreinum í maí og júní, að ferðaþjónustu undanskilinni. Mörg félög í kauphöllinni birtu uppgjör í síðustu viku. Í dag birtir Hagstofan þjóðhagsreikninga fyrir annan ársfjórðung.