Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Spá­um vaxta­hækk­un í næstu viku

Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku. Verðbólga hefur reynst þrálát og verðbólguhorfur versnað. Á sama tíma hefur hagkerfið sýnt merki um kólnun, en þau eru að okkar mati ekki nægilega skýr til að koma í veg fyrir vaxtahækkun.
Stýrivextir
13. ágúst 2026

Peningastefnunefnd Seðlabankans fundar í næstu viku og kynnir vaxtaákvörðun sína miðvikudaginn 19. ágúst. Nefndin hefur hækkað vexti á síðustu tveimur fundum sínum, um 0,25 prósentustig í mars og jafn mikið í maí. Við teljum að vaxtahækkunarferlinu sé ekki lokið og nefndin líti svo á að hækka þurfi aftur vexti og fari meginvextir bankans við það úr 7,75% upp í 8%. Þrálát verðbólga og versnandi verðbólguhorfur munu að okkar mati vega þyngst í ákvörðun nefndarinnar.

Vaxtaákvarðanir peningastefnunefndar

Dags. Vikur frá seinasta fundi Ákv. Atkvæði með Atkvæði móti Kosið annað Meginvextir
7. febrúar 2024 11 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS GJ (-0,25%)   9,25%
20. mars 2024 6 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS GJ (-0,25%)   9,25%
8. maí 2024 7 óbr. ÁJ, RS, ÁÓP, HS AS (-0,25%)   9,25%
21. ágúst 2024 15 óbr. ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS     9,25%
2. október 2024 6 -0,25% ÁJ, RS, TB, ÁÓP, HS   HS (óbr.) 9,00
20. nóvember 2024 7 -0,50% ÁJ, RS, TB,  ÁÓP, HS     8,50%
5. febrúar 2025 11 -0,50% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     8,00%
19. mars 2025 6 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,75%
21. maí 2025 9 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP   HS (óbr.) 7,50%
20. ágúst 2025 13 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,50%
8. október 2025 7 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,50%
19. nóvember 2025 6 -0,25% ÁJ, ÞGP, TB,  ÁÓP, HS     7,25%
4. febrúar 2026 11 óbr. ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,25%
18. mars 2026 6 +0,25% ÁJ, ÞGP, TB ÁÓP, HS (+0,50%)   7,50%
20. maí 2026 9 +0,25% ÁJ, ÞGP, TB, ÁÓP, HS     7,75%
19. ágúst 2026 13          
7. okt. 2026 7          
18. nóv. 2026 6          

AS: Arnór Sighvatsson, ÁJ: Ásgeir Jónsson, ÁÓP: Ásgerður Ósk Pétursdóttir, HS: Herdís Steingrímsdóttir, RS: Rannveig Sigurðardóttir, TB: Tómas Brynjólfsson, ÞGP: Þórarinn G. Pétursson
Heimild: Seðlabanki Íslands

Óbreytt verðbólga en versnandi horfur

Verðbólga hefur lítið breyst frá því að vaxtahækkunarferlið hófst. Hún mældist 5,2% þegar vextir voru fyrst hækkaðir í mars, aftur 5,2% þegar þeir voru hækkaðir í maí og mældist 5,3% í júlí. Þegar ákvörðun var tekin um að hækka vexti í maí voru hins vegar verðbólguhorfur talsvert betri en þær eru nú. Þá gerðum við ráð fyrir að verðbólga færi niður fyrir 5% yfir sumarið. Sú spá gekk ekki eftir og við spáum nú yfir 5% verðbólgu fram eftir hausti. Við teljum því mjög líklegt að nefndin meti frekara aðhald nauðsynlegt og hækki aftur vexti.

Aðhaldið minna en fyrir ári síðan

Við síðustu vaxtaákvörðun hækkuðu raunstýrivextir, miðað við liðna verðbólgu, úr 2,3% í 2,5%. Við teljum að aðhaldið herðist lítillega við næstu vaxtaákvörðun, en verði engu að síður talsvert minna en það var á sama tíma í fyrra, áður en verðbólga fór að aukast á ný. Kólnun hagkerfisins dregur úr líkum á því að hækka þurfi vexti jafn mikið og ella til að ná verðbólgu niður. Óvíst er þó hversu mikið aðhald þarf til þess að ná verðbólgu í markmið við núverandi aðstæður.

Fáir liðir ýta ársverðbólgunni upp

Þegar rýnt er síðan í framlag ólíkra liða til ársverðbólgu sést að frá síðustu vaxtaákvörðun hafa margir liðir dregið úr ársverðbólgu. Flugfargjöld eru helsti liðurinn sem hefur ýtt undir hækkun ársverðbólgu. Þetta bendir til þess að verðbólguþrýstingur sé almennt ekki að aukast, þótt verðbólga sé vissulega enn á breiðum grunni. Þróunin dregur úr líkum á að verðbólga haldi áfram að aukast upp hratt. Peningastefnunefnd gæti því metið að annarrar umferðar áhrifin af þeim verðbólguskelli sem við séum að ganga í gegnum verði minni en ella.

Hagkerfið sýnir seiglu þrátt fyrir kólnun

Merki um kólnun í hagkerfinu er sömuleiðis til þess fallin að draga úr þörfinni fyrir vaxtahækkun. Að okkar mati eru þau þó ekki nægilega skýr til þess að koma alfarið í veg fyrir hækkun vaxta. Við teljum með öðrum orðum ólíklegt að peningastefnunefnd telji hættu á að hagkerfið kólni um of við 0,25 prósentustiga hækkun í næstu viku.

Ýmsar vísbendingar sýna að hagkerfið býr enn yfir töluverðri seiglu. Kortavelta Íslendinga var óvenju sterk í júní og jókst jafnt innanlands sem erlendis eftir rólega vormánuði. Atvinnuleysi hefur lítið breyst undanfarna mánuði, að teknu tilliti til árstíðarsveiflu, en mælist nokkuð meira en á sama tíma í fyrra. Við sjáum ekki afgerandi fækkun í fjölda starfandi þó vissulega hafi hægt á. Loks má nefna að hagvöxtur var býsna mikill á fyrsta fjórðungi og mældist 2,7%.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
4. nóv. 2026
Minna af fiski en meiri verðmæti
Útflutningsmagn sjávarafurða hefur dregist saman undanfarin ár, en hátt afurðaverð hefur að miklu leyti vegið upp samdráttinn. Í fyrra jukust útflutningsverðmæti sjávarafurða þrátt fyrir að útflutningsmagnið hefði minnkað. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir áframhaldandi samdrætti í útflutningi sjávarafurða í ár og á næsta ári. Ef lokaráðgjöf fyrir loðnu verður nær upphafsráðgjöfinni gæti samdráttur þó snúist í vöxt og hagvaxtarhorfur batnað.
Mánaðamót 2
2. nóv. 2026
Mánaðamót 2. nóvember 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
2. nóv. 2026
Vikubyrjun 2. nóvember 2026
Verðbólga hélst óbreytt í 5,9% í október, í samræmi við væntingar. Mikil hækkun á eldsneyti er áfram helsti drifkraftur verðbólgunnar. Gistinóttum erlendra ferðamanna fjölgaði á milli ára í september. 
29. okt. 2026
Verðbólga áfram 5,9%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,44% á milli mánaða í október og verðbólga mælist áfram 5,9%, í takt við okkar spá. Verðbólga án húsnæðis mælist nú einnig 5,9%. Mikil hækkun á eldsneyti er áfram helsti drifkraftur verðbólgunnar.
Vikubyrjun
26. okt. 2026
Vikubyrjun 26. október 2026
Íbúðaverð hækkaði um rúmlega 1% og leiguverð lækkaði um tæplega 1% á milli mánaða í september. Í næstu viku birtir Hagstofan verðbólgumælingu októbermánaðar og ýmis félög birta uppgjör.
21. okt. 2026
Hóflegar nafnverðshækkanir á íbúðamarkaði og raunverð lækkar áfram
Framboð íbúða hefur aukist og dregið hefur úr eftirspurn. Við gerum ráð fyrir að íbúðamarkaður verði rólegur og að verðhækkanir verða hóflegar á næstu misserum. Raunverð íbúða hefur lækkað ellefu mánuði í röð miðað við vísitölu neysluverðs án húsnæðis. Við gerum ráð fyrir samdrætti í íbúðafjárfestingu í ár og á næsta ári.
Vikubyrjun
19. okt. 2026
Vikubyrjun 19. október 2026
Greiðslukortavelta heimilanna jókst um 0,9% á milli ára og áfram er mikil aukning í kortaveltu Íslendinga erlendis. Ný loðnuráðgjöf dregur talsvert úr ráðlögðum veiðum en upphaflega ráðgjöfin gerði ráð fyrir. Í dag birtum við hagspá til ársins 2029.
19. okt. 2026
Hagspá til 2029: Hægur vöxtur en batnandi horfur
Við spáum því að hagvöxtur verði afar hófstilltur í ár og á næsta ári, eða 1,3% og 1,5%. Aukin verðbólga, sem á einna helst rætur að rekja til stríðsátaka úti í heimi og gjaldahækkana innanlands, hefur ýtt vaxtastiginu upp og hægt á hagkerfinu. Atvinnuleysi hefur aukist og vinnumarkaðurinn sýnir skýr merki kólnunar.
15. okt. 2026
Spáum 5,9% verðbólgu í október
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,49% í október og að ársverðbólga standi í stað í 5,9%. Hækkun á eldsneytisverði skýrir hækkunina að langmestu leyti. Nýtt komugjald í sjúkra-, tal-, og iðjuþjálfun hefur einnig áhrif til hækkunar. Á móti gerum við ráð fyrir að reiknuð húsaleiga og flugfargjöld til útlanda hafi áhrif til lækkunar á milli mánaða, sem ná þó ekki að vega upp hækkun á eldsneytisverði.
Vikubyrjun
12. okt. 2026
Vikubyrjun 12. október 2026
Peningastefnunefnd ákvað að halda vöxtum óbreyttum í síðustu viku. Fjöldi starfandi stóð nánast í stað á milli ára í ágúst og skráð atvinnuleysi í september var 0,5 prósentustigum hærra en í fyrra.