Samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar mældist 1,1% samdráttur á öðrum fjórðungi ársins. Við uppfærsluna voru gögn fyrsta ársfjórðungs endurmetin og er hagvöxtur nú talin hafa verið 3,8% þá en ekki 2,7%. Á fyrri helmingi árs var hagvöxtur 1,3%.
Mikill samdráttur í vöruútflutningi á fjórðungnum vegur þyngst í samdrætti landsframleiðslu á milli ára. Minni álframleiðsla vegna bilunar í álverinu á Grundartanga og samdráttur í útflutningi sjávarafurða hefur þar mest áhrif. Fjármunamyndun var aftur á móti sterk sem skýrist að miklu leyti af aukinni fjárfestingu í gagnaverum. Önnur fjárfesting dróst aftur á móti saman á milli ára sem má að líkindum rekja til áhrifa af háum vöxtum. Einkaneysluvöxtur var sömuleiðis hófstilltari en á fyrsta ársfjórðungi sem við teljum einnig mega rekja til aukins vaxtaaðhalds.
Rólegri einkaneysla
Einkaneysla jókst um 0,8% sem er minni vöxtur en sást á fyrsta ársfjórðungi þegar hún jókst um 1,7%. Minni vöxtur kemur ekki á óvart og helst í hendur við þróun kortaveltu og kaupmáttar á síðustu mánuðum. Við uppfærsluna var einkaneysluvöxtur í fyrra færður niður úr 4,3% í 3,6%. Í frétt Hagstofunnar kemur fram að samdráttur á fjórðungnum hafi til að mynda verið í kaupum heimilanna á bifreiðum. Það má gera ráð fyrir því að vöxtur einkaneyslu verði áfram hófstilltur á komandi mánuðum í takt við aukið vaxtaaðhald, meira atvinnuleysi og almennan hægagang í hagkerfinu.
Samdráttur í útflutningi áls og sjávarafurða
Framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar var neikvætt um 2,9% á öðrum ársfjórðungi. Neikvætt framlag skýrist fyrst og fremst af 13,8% samdrætti í vöruútflutningi á fjórðungnum. Þrátt fyrir þetta jókst útflutningur á áli og sjávarafurðum í krónum talið vegna hagstæðrar þróunar á afurðaverðum. Framleiðsla á áli var skert á fjórðungnum vegna bilunar í álverinu á Grundartanga. Við gerum ráð fyrir að álframleiðsla sé þó að ná sér á strik aftur en útflutningstölur fyrir júní sýna töluverða aukningu frá fyrri mánuðum. Samdrátt í útflutningi sjávarafurða má svo rekja til minni afla á fjórðungnum, bæði í botnfiski og uppsjávartegundum.
Þjónustuútflutningur dróst minna saman, eða um 1,1%. Samdráttur mældist í ferðaþjónustutengdum útflutningsliðum en á móti var mikill vöxtur í þjónustuútflutningi tengdum gagnaverum. Þá var einnig mikill kraftur í innflutningi í tengslum við áframhaldandi uppbyggingu gagnavera á fjórðungnum.
Aukin fjárfesting vegna afmarkaðra verkefna
Fjármundamyndun jókst um 5,7% á fjórðungnum, sem skýrist alfarið af aukinni fjárfestingu atvinnuveganna. Á sama tíma mældist samdráttur í íbúðafjárfestingu og fjárfestingu hins opinbera. Áfram er mikill kraftur í gagnaversuppbyggingu sem jókst um 10,1% á fjórðungnum. Auk þess er kominn meiri þungi í stóriðjufjárfestingar sem jukust um 45% á fjórðungnum, en mikið var flutt inn af búnaði til uppbyggingar á vindorkuveri við Búrfell á fjórðungnum. Háir vextir draga alla jafna úr fjárfestingu, sem sést á minni íbúðafjárfestingu, en stóriðjuframkvæmdir og fjárfestingar gagnaveranna eru minna næm fyrir vaxtastiginu hér á landi.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
