Spáum því að verðbólga standi í stað í júní
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,81% á milli mánaða í júní og að ársverðbólga standi því í stað og mælist áfram 5,1%. Eldsneytisverð og flugfargjöld hafa áfram mest áhrif á verðbólguþróun næstu mánuði, samkvæmt spá okkar. Lækkun á virðisaukaskatti á eldsneyti í maí olli því að verðbólga hjaðnaði úr 5,2% í 5,1%, en án lækkunar á virðisaukaskatti hefði verðbólga aukist og mælst 5,5%. Úrræðið verður í gildi út ágústmánuð en í september hækkar eldsneytisverð aftur, að öðru óbreyttu. Þróun annarra liða benda til minni verðbólguþrýstings.
Eldsneytisverð breytist lítið í júní en óvissan áfram
Verðbólga lækkaði á milli mánaða í maí, eða úr 5,2% í 5,1%. Lækkunina mátti að stórum hluta rekja til lækkunar á eldsneytisverði þar sem virðisaukaskattur var lækkaður úr 24% í 11%. Eldsneytisverð lækkaði um rétt rúmlega 7% en ef virðisaukaskattur hefði ekki verið lækkaður hefði eldsneytisverð hækkað um tæp 4% og verðbólga mælst 5,5%. Samkvæmt verðathugun okkar hefur eldsneytisverð lítið breyst frá síðustu mælingu Hagstofunnar og hækkar um 0,1%. Heimsmarkaðsverð á olíu hefur verið nokkuð stöðugt frá miðjum maí, en þróun næstu mánuði veltur á framvindu mála í átökunum í Mið-Austurlöndum og hvenær opnað verður fyrir skipaumferð um Hormússund.
Flugfargjöld áfram há og hótelgistingar hækka
Flugfargjöld til útlanda hafa verið töluvert dýrari í ár en í fyrra, eða um 18% að meðaltali fyrstu fimm mánuði ársins. Við gerum ráð fyrir að flugfargjöld verði áfram um 20% dýrari en á sama tíma í fyrra og hækki um 12,6% á milli mánaða í júní. Í júní hækkar verð á flugfargjöldum alla jafna þegar straumur ferðamanna til landsins eykst. Það sama má segja um verð á hótelgistingu, en við gerum ráð fyrir að liðurinn hótel og veitingastaðir hækki um 2,1% á milli mánaða nú í júní. Þessir tveir liðir munu hafa mest áhrif til hækkunar á VNV milli mánaða, gangi spáin eftir.
Húsnæði og matur hækka minna
Verð á mat og drykkjarvörum hefur lækkað á milli mánaða síðustu tvo mánuði og árshækkun matarkörfunnar lækkaði úr 5,8% í mars niður í 4,2% í maí. Við gerum ráð fyrir hóflegri hækkun á matarkörfunni nú í júní, eða um 0,15% á milli mánaða, sem er við lægri mörk mælingar verðlagseftirlits ASÍ, það sem af er mánuðinum.
Við gerum ráð fyrir að reiknuð húsaleiga hækki um 0,5% á milli mánaða. Húsnæðisliðurinn er enn sá liður sem skýrir stærstan hluta verðbólgunnar, en framlag hans hefur þó minnkað jafnt og þétt síðustu mánuði. Við gerum ráð fyrir að sú þróun haldi áfram.
Spá um þróun VNV í maí 2026
| Undirliður | Vægi í VNV | Breyting (spá) | Áhrif (spá) |
| Matur og drykkjarvara | 15,3% | 0,2% | 0,05% |
| Áfengi og tóbak | 2,5% | 0,0% | 0,00% |
| Föt og skór | 3,5% | 1,0% | 0,04% |
| Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu | 9,4% | 0,4% | 0,03% |
| Reiknuð húsaleiga | 20,7% | 0,5% | 0,10% |
| Húsgögn og heimilisbúnaður | 4,0% | 0,7% | 0,03% |
| Heilsa | 4,0% | 0,4% | 0,01% |
| Ferðir og flutningar (annað) | 5,8% | 0,8% | 0,05% |
| Kaup ökutækja | 4,6% | -0,1% | 0,00% |
| Bensín og díselolía | 2,7% | 0,1% | 0,00% |
| Flugfargjöld til útlanda | 2,9% | 12,6% | 0,32% |
| Upplýsingar og fjarskipti | 4,3% | 0,3% | 0,01% |
| Afþreying, íþróttir og menning | 9,0% | 0,5% | 0,05% |
| Menntun | 1,0% | 0,0% | 0,00% |
| Hótel og veitingastaðir | 5,6% | 2,1% | 0,12% |
| Fjármálaþjónusta | 1,2% | 0,7% | 0,01% |
| Umhirða og félagsþjónusta | 3,4% | 0,5% | 0,02% |
| Alls | 100,0% | 0,81% |
Gerum ráð fyrir að verðbólga aukist næstu mánuði
Spá okkar fyrir næstu mánuði er að vísitalan hækki um 0,81% í júní, 0,51% í júlí, 0,08% ágúst og lækki síðan um 0,03% í september. Gangi spáin eftir mun verðbólga mælast 5,1% í júní, 5,3% í júlí, 5,5% í ágúst og 5,4% í september. Spáin er aðeins hærri en síðasta spá sem við birtum í kjölfar þess að Hagstofan birti verðbólgutölur í maí. Munurinn skýrist nær eingöngu af því að verðkönnun okkar á bensíni var hærri en við gerðum ráð fyrir í síðustu spá, auk þess sem við gerum nú ráð fyrir að olíuverð haldist hærra lengur.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
