Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Spá­um hóf­leg­um vexti ferða­þjón­ust­unn­ar næstu ár

Ferðamönnum fjölgar smám saman á næstu árum, samkvæmt nýútgefinni hagspá Hagfræðideildar. Þættir eins og gengi krónunnar og efnahagsástand erlendis virðast ekki hafa teljandi áhrif á komu ferðamanna hingað. Við teljum flöskuháls ferðaþjónustunnar helst felast í getu flugfélaga og hótela til að taka á móti fleiri ferðamönnum. 
Ferðamenn
27. október 2023

Segja má að ferðaþjónustan hafi lagst í dvala á meðan COVID-faraldurinn reið yfir. Ferðamönnum fjölgaði svo hratt á ný þegar ferðatakmörkunum var aflétt og upp úr miðju síðasta ári hafði ferðaþjónustan náð sér nokkurn veginn aftur á strik. Um 1,7 milljón ferðamanna fór um Keflavíkurflugvöll í fyrra og í nýrri hagspá Hagfræðideildar spáum við 2,2 milljónum ferðamanna í ár.

Spáin gerir svo ráð fyrir að ferðamönnum fjölgi rólega á næstu árum og þeir verði 2,5 milljónir árið 2026.  Útlit er fyrir að innviðir ferðaþjónustu, svo sem fjöldi gistirýma og afkastageta Leifsstöðvar setji greininni skorður. Það má heldur ekki útiloka að sveiflur í efnahagsástandi ytra og óvissuþættir í tengslum við stríðsátök í Evrópu og fyrir botni Miðjarðarhafsins hafi áhrif á komu ferðamanna hingað, þótt slíkir þættir virðist ekki hafa verið ráðandi á síðustu árum.

Kortavelta á föstu gengi aldrei meiri en nú

Eftir því sem liðið hefur á árið hefur kortavelta erlendra ferðamanna aukist nokkuð, sé hún skoðuð á föstu gengi. Í september fór uppsöfnuð kortavelta fram úr því sem var á metárinu 2017 og hefur því aldrei verið meiri en nú. Í takt við þá þróun dvelja ferðmenn einnig lengur en þeir gerðu á metferðamannaárunum 2017 og 2018. Meðaldvölin er þó aðeins styttri en í fyrra, enda styttist hún almenn eftir því sem ferðamönnum fjölgar.

Nýting á hótelherbergjum og sætanýting hjá flugfélögum með besta móti

Nýting á hótelherbergjum hefur verið nokkuð góð það sem af er ári. Í ágúst var nýting hótelherbergja 87,4% og hótelherbergi voru um 11.700 talsins. Í ágúst árið 2018 var nýtingarhlutfallið 84,5%, og hótelherbergin aðeins færri en nú, tæplega 10.500. Hótelherbergjum hefur því ekki fjölgað mikið frá því fyrir faraldur, en nýtingarhlutfallið yfir sumarið helst nokkuð stöðugt.

Sætanýting íslensku flugfélaganna hefur verið góð það sem af er ári. Bæði flugfélögin hafa aukið sætaframboð, og hlutfall tengifarþega hjá báðum flugfélögum er lægra en þegar Wow Air var enn starfandi. Það þýðir að fleiri ferðamenn eru í hverri vél.

Flugfélög og hótel virðast vinna nálægt fullum afköstum yfir sumarmánuðina. Hingað til hefur ekki orðið vart við að ytri áhrif eins og styrking krónunnar, eða efnahagsþrengingar erlendis hafi teljandi áhrif á komu ferðamanna hingað. Þróunin næstu ár veltur því að miklu leyti á getu flugfélaga og hótela til að taka á móti þeim ferðamönnum sem hingað vilja koma. Eftirspurn eftir ferðalögum hingað virðist enn sem komið er vera töluverð. Þess vegna hefur Hagfræðideild Landsbankans spáð hóflegri fjölgun ferðamanna næstu árin.  

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Mánaðamót 2
1. okt. 2026
Mánaðamót 1. október 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Stýrivextir
30. sept. 2026
Spáum óbreyttum vöxtum í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Við síðustu vaxtaákvörðun gaf nefndin nokkuð skýrt til kynna að hún teldi aðhaldið nægjanlegt. Þróun verðbólgu frá síðasta fundi hefur verið í takt við spá bankans, verðbólguvæntingar eru svipaðar og fyrir síðustu ákvörðun og hagkerfið sýnir áfram merki kólnunar. Óvissan snýr helst að því hvernig nefndin metur áhrif fjárlagafrumvarpsins og mögulegar afleiðingar forsendubrestsins í kjarasamningum.
29. sept. 2026
Verðbólga eykst í 5,9% - hækkun á eldsneytisverði hefur mest áhrif
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% á milli mánaða í september og verðbólga hækkar því úr 5,6% í 5,9%. Við spáðum 5,8% verðbólgu. Eldsneytisverð hækkaði töluvert í mánuðinum sem bæði má rekja til þess að tímabundin lækkun á virðisaukaskatti rann út í byrjun mánaðar og hækkana á heimsmarkaðsverði á olíu. Áhrif hækkunar komugjalda á heilsugæslu höfðu einnig áhrif til hækkunar, í takt við spá okkar.
Vikubyrjun
28. sept. 2026
Vikubyrjun 28. september 2026
Samkvæmt talningu HMS hefur íbúðum í byggingu fækkað. Seðlabankinn birti í liðinni viku yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleika. Á morgun birtir Hagstofan verðbólgutölur fyrir september. Við spáum því að verðbólgan hækki úr 5,6% í 5,8%.
21. sept. 2026
Nær jafnmargir ferðamenn þrátt fyrir minna flug
Þrátt fyrir minna flugframboð til og frá landinu hefur ferðamönnum aðeins fækkað um 1%, það sem af er ári. Tengifarþegum hefur aftur á móti fækkað og Íslendingar hafa farið í færri utanlandsferðir í ár en í fyrra. Nýlegar kortaveltutölur benda til þess að neysla ferðamanna hafi tekið við sér yfir sumarið og að áhrif sólmyrkvans hafi fremur birst í aukinni neyslu en fjölgun gesta.
Vikubyrjun
21. sept. 2026
Vikubyrjun 21. september 2026
Greiðslukortavelta heimilanna dróst saman um 1,2% á milli ára í ágúst, að teknu tilliti til verðlags og gengis. Íbúðaverð hækkaði lítillega í ágúst, en leiguverð lækkaði eftir að hafa hækkað sex mánuði í röð. 
18. sept. 2026
Kortavelta heimilanna dróst saman í ágúst
Kortavelta Íslendinga, að teknu tilliti til verðlags og gengis, dróst saman í ágúst og samdrátturinn hefur ekki mælst meiri síðan á síðari hluta árs 2023. Innanlands eyddu Íslendingar minna en á sama tíma í fyrra og vöxturinn í neyslu erlendis var minni en á síðustu mánuðum.
17. sept. 2026
Spáum 5,8% verðbólgu í september
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,23% í september og að ársverðbólga aukist úr 5,6% í 5,8%. Eldsneytisverð hækkaði skarpt um mánaðamótin þegar tímabundin lækkun virðisaukaskatts féll úr gildi. Á móti kemur að flugfargjöld til útlanda lækka í takt við árstíðasveiflu. Hærri komugjöld á heilsugæslu og gjöld vegna skimunar munu svo einnig hafa áhrif í mánuðinum.
Vikubyrjun
14. sept. 2026
Vikubyrjun14. september 2026
Fjöldi erlendra ferðamanna sem komu til landsins í ágúst stóð nánast í stað á milli ára, en utanlandsferðum Íslendinga fækkaði um 10% á sama tíma. Í síðustu viku birti fjármálaráðherra fjárlagafrumvarp fyrir næsta ár. Í vikunni fáum við vísitölu íbúðaverðs og gögn um kortaveltu í ágúst.
9. sept. 2026
Krónan styrkist þrátt fyrir halla á viðskiptum við útlönd
Um 150 milljarða króna halli mældist á viðskiptum við útlönd á fyrstu sex mánuðum ársins. Þrátt fyrir það hefur krónan styrkst. Skýringin er líklega sú að viðskiptum við útlönd fylgir ekki alltaf samsvarandi gjaldeyrisflæði. Viðskiptajöfnuður mælir tekjur og gjöld samkvæmt uppgjörsreglum en gengið ræðst af raunverulegum og væntum kaupum og sölu á gjaldeyri.