Spáum 5,5% verðbólgu í apríl
Hækkun ársverðbólgu í mars mátti að stærstum hluta rekja til hækkandi eldsneytisverðs vegna átakanna við Persaflóa. Við gerum ráð fyrir að sú þróun haldi áfram nú í apríl. Hærri flugfargjöld hafa einnig áhrif til hækkunar á ársverðbólgu gangi spáin eftir. Á móti gerum við ráð fyrir að reiknuð húsaleiga verði til lækkunar á ársverðbólgu þriðja mánuðinn í röð og að verð á matarkörfunni hækki nokkuð minna en síðustu mánuði og hafi einnig áhrif til lækkunar á ársverðbólgu.
Eldsneytisverð tekur annað stökk í apríl
Samkvæmt verðmælingu okkar hefur verð á bensíni og dísilolíu hækkað um 13,1% frá því í síðasta mánuði. Hækkun á bensíni og dísilolíu má sem fyrr segir rekja til hækkandi heimsmarkaðsverðs.
Lækkun á virðisaukaskatti á eldsneyti hefur tímabundin áhrif til lækkunar á verðbólgu
Mikið veltur á verðbólgumælingunni á allra næstu mánuðum. Í ágúst nk. skapast heimild til þess að segja upp kjarasamingum á stórum hluta vinnumarkaðarins ef verðbólga mælist yfir 4,7% og ekki tekst að semja um önnur viðbrögð. Mikil hækkun á verðbólgu síðustu mánuði auk nýlegrar hækkunar á eldsneytisverði hefur verulega aukið líkurnar á því að verðbólga mælist yfir því marki.
Ríkisstjórnin hefur boðað að virðisaukaskattur á eldsneyti verði lækkaður úr 24% í 11% frá 1. maí og út ágúst. Yfirlýst markmið er að lækka eldsneytisverð til að draga úr kostnaði heimila og fyrirtækja, en ljóst er að lækkun eldsneytisverðs á tímabilinu sem um ræðir gæti aukið líkur á því að verðbólga mælist undir 4,7%. Þó er óvíst að það dugi til. Við gerum ekki ráð fyrir að aðgerðin hafi áhrif á ákvarðanir peningastefnunefndar, enda einungis um tímabundið úrræði að ræða og líklegt að eldsneytisverð hækki þegar það er afnumið.
Flugfargjöld hafa hækkað töluvert
Flugfargjöld hafa hækkað töluvert síðustu mánuði en í mars mældust þau um 23% dýrari en á sama tíma í fyrra. Páskarnir voru snemma í apríl og féllu fyrir utan verðkönnunarviku Hagstofunnar. Við teljum þó að áhrifa páskahækkana muni gæta í aprílmælingunni. Samkvæmt spánni hækka flugfargjöld um tæplega 17% á milli mánaða og verða flugfargjöld til útlanda því um 19% hærri en á sama tíma í fyrra. Minna flugframboð og hækkandi olíuverð munu áfram hafa áhrif á flugfargjöld á næstu mánuðum.
Matarkarfan hækkar minna
Verð á mat og drykkjarvörum hefur hækkað töluvert á fyrstu mánuðum ársins. Samkvæmt verðmælingum verðlagseftirlits ASÍ hefur verð á matarkörfunni hækkað um 0,2% frá því í mars og við gerum ráð fyrir því í spá okkar. Gangi það eftir verður það töluvert minni hækkun á matarkörfunni en síðustu mánuði.
Húsnæðisliðurinn áfram til friðs
Reiknuð húsaleiga hefur hækkað minna en við höfum spáð síðustu mánuði. Við höfum því lækkað spá okkar til næstu mánaða úr 0,5% mánaðarhækkun í 0,4%. Minni hækkun á reiknaðri húsaleigu er í takt við rólegri fasteignamarkað, þar sem bæði hefur hægt á íbúða- og leiguverðsþróun.
Spá um þróun VNV í apríl 2026
| Undirliður | Vægi í VNV | Breyting (spá) | Áhrif (spá) |
| Matur og drykkjarvara | 15,4% | 0,2% | 0,03% |
| Áfengi og tóbak | 2,5% | 0,0% | 0,00% |
| Föt og skór | 3,5% | 0,0% | 0,00% |
| Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu | 9,4% | 0,4% | 0,04% |
| - Reiknuð húsaleiga | 20,5% | 0,4% | 0,08% |
| Húsgögn og heimilisbúnaður | 4,1% | 0,1% | 0,00% |
| Heilsa | 4,0% | 0,3% | 0,01% |
| Ferðir og flutningar (annað) | 5,8% | 1,3% | 0,07% |
| - Kaup ökutækja | 4,6% | 0,2% | 0,01% |
| - Bensín og díselolía | 2,9% | 13,0% | 0,34% |
| - Flugfargjöld til útlanda | 2,7% | 16,7% | 0,40% |
| Upplýsingar og fjarskipti | 4,2% | -0,7% | -0,03% |
| Afþreying, íþróttir og menning | 9,1% | 0,6% | 0,05% |
| Menntun | 1,0% | 0,0% | 0,00% |
| Hótel og veitingastaðir | 5,5% | 0,6% | 0,03% |
| Fjármálaþjónusta | 1,2% | 0,7% | 0,01% |
| Umhirða og félagsþjónusta | 3,4% | 0,0% | 0,00% |
| Alls | 100,0% | 1,05% |
Verðbólguhorfur óbreyttar fyrir utan aðgerðir ríkisins
Verðbólguspáin til næstu mánaða er aðeins lægri en sú sem við birtum 26. mars, eftir birtingu síðustu verðbólgumælingar. Spáin er að mestu óbreytt fyrir aprílmánuð en lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti hefur mest áhrif á lægri spá í maí. Við gerum ráð fyrir að vísitalan hækki um 1,05% í apríl, lækki síðan um 0,36% í maí, hækki um 0,53% í júní og um 0,35% í júlí. Gangi það eftir mun verðbólga mælast 5,5% í apríl, 4,9% í maí og 4,6% í júní og júlí.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
