Spáum 3,9% verðbólgu í júní
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,56% í júní og að ársverðbólga aukist lítillega, úr 3,8% í 3,9%. Mestu áhrifin á mánaðarhækkun vísitölunnar koma frá flugfargjöldum til útlanda, en reiknuð húsaleiga vegur næstþyngst. Verðlækkun á bensíni dregur lítillega úr mánaðarhækkuninni, gangi spáin eftir. Þá gerum við ráð fyrir að það hægi á verðhækkun á matvörum í júní, eftir talsverðar hækkanir undanfarna mánuði.
Hægir á hækkun matvöruverðs
Verð á matvöru hefur hækkað jafnt og þétt frá áramótum og verið yfir almennri verðbólgu frá því í febrúar. Hækkandi verð á kjöti, grænmeti og sælgæti vó þyngst fram í apríl og í maí hækkaði einnig verð á mjólkurvörum í kjölfar ákvörðunar Verðlagsnefndar búvara um hækkun mjólkurverðs til bænda. Við gerum ráð fyrir að í júní hægi á verðhækkunum. Við byggjum það meðal annars á því að leiðandi vísitala verðlagseftirlits ASÍ, sem hefur haft gott spágildi, bendir aðeins til 0,27% hækkunar frá því í maí.
Ár með nýrri aðferð
Í júní verður liðið ár frá því að ný aðferð var tekin upp við mat á reiknaðri húsaleigu í vísitölu neysluverðs. Eftir breytinguna byggir útreikningurinn ekki lengur á þróun íbúðaverðs heldur á þróun leiguverðs. Vandasamt hefur reynst að spá fyrir um mánaðarbreytingar á reiknaðri húsaleigu, en hún sveiflast mun minna á milli mánaða eftir að nýja aðferðin var tekin upp. Því má nú almennt gera ráð fyrir tiltölulega jöfnum hækkunartakti, fremur en skörpum sveiflum. Við spáum 0,6% hækkun reiknaðrar húsaleigu í júní og svipaðri þróun út árið.
Flugfargjöld hækka venju samkvæmt og bensín lækkar enn
Flugfargjöld til útlanda lækkuðu talsvert í síðasta mánuði, meira en við spáðum. Þróunin er þó í samræmi við hefðbundið árstíðamynstur, þar sem fargjöld lækka yfirleitt í maí en hækka aftur í júní og júlí. Við gerum ráð fyrir að flugfargjöld hækki um 10,7% í júní og vegi þannig þungt til hækkunar vísitölu neysluverðs í mánuðinum.
Samkvæmt verðmælingu okkar lækkar bensín um 0,6% í júní. Gangi spáin eftir verður þetta fjórði mánuðurinn í röð sem bensínverð lækkar á milli mánaða.
Spá um þróun VNV í júní 2025
| Undirliður | Vægi í VNV | Breyting (spá) | Áhrif (spá) |
| Matur og drykkjarvara | 15,5% | 0,3% | 0,05% |
| Áfengi og tóbak | 2,6% | 0,3% | 0,01% |
| Föt og skór | 3,7% | 0,0% | 0,00% |
| Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu | 9,4% | 0,4% | 0,04% |
| Reiknuð húsaleiga | 20,1% | 0,6% | 0,12% |
| Húsgögn og heimilisbúnaður | 4,8% | 0,7% | 0,03% |
| Heilsa | 4,1% | 0,2% | 0,01% |
| Ferðir og flutningar (annað) | 3,9% | 0,4% | 0,02% |
| - Kaup ökutækja | 6,2% | 0,1% | 0,00% |
| - Bensín og díselolía | 3,5% | -0,6% | -0,02% |
| - Flugfargjöld til útlanda | 2,4% | 10,7% | 0,23% |
| Póstur og sími | 1,7% | 0,1% | 0,00% |
| Tómstundir og menning | 10,8% | 0,0% | 0,00% |
| Menntun | 0,9% | 0,0% | 0,00% |
| Hótel og veitingastaðir | 5,4% | 1,0% | 0,06% |
| Aðrar vörur og þjónusta | 5,1% | 0,4% | 0,02% |
| Alls | 100,0% | 0,56% |
Verðbólga nokkuð stöðug í sumar en eykst í haust
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,56% í júní, 0,34% í júlí, 0,22% í ágúst og standi í stað í september. Gangi spáin eftir verður ársverðbólga 3,9% í júní, 3,7% í júlí, 3,9% í ágúst og 4,1% í september. Hækkun ársverðbólgunnar í ágúst og september skýrist einkum af grunnáhrifum. Í ágúst í fyrra voru skólagjöld felld niður í nokkrum háskólum og skólamáltíðir í grunnskólum voru gerðar gjaldfrjálsar í september síðastliðnum. Þessi stöku lækkunaráhrif ýttu verðbólgu tímabundið niður síðasta haust, en hverfa nú úr samanburðinum og leiða því til hækkunar á mældri ársverðbólgu, þrátt fyrir að undirliggjandi verðlagsþróun sé stöðug.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
