Seigla í einkaneyslu eftir allt saman?
Greiðslukortavelta Íslendinga var 0,1% meiri í maí en í sama mánuði í fyrra, að teknu tilliti til gengis og innlends verðlags. Það sem vekur helst athygli er að apríltölurnar voru uppfærðar töluvert. Þegar þær voru fyrst birtar bentu þær til þess að kortavelta hefði dregist saman um tæplega 6% á milli ára, en uppfærðar tölur sýna nú mun hóflegri samdrátt, eða einungis 0,8%.
Samdráttur innanlands en aukning erlendis
Kortavelta Íslendinga innanlands dregst áfram saman, eða um tæp 5% nú í maí. Á móti jókst kortavelta Íslendinga erlendis umtalsvert, eða um 18% á milli ára. Það er athyglisvert í ljósi þess að talning Ferðamálastofu bendir til þess að utanlandsferðum Íslendinga hafi fækkað um 11% á milli ára. Í þessu samhengi er vert að benda á að kortavelta Íslendinga erlendis kemur bæði frá kortum sem straujuð eru í ferðalögum erlendis og frá erlendri netverslun. Þessi gögn benda því til þess að netverslun sé orðin afar umfangsmikil.
Tímasetning páska gæti hafa haft áhrif á breytingar á milli mánaða, en ef mars og apríl eru teknir saman var 0,04% samdráttur í kortaveltu á milli ára. Sé tekið tillit til þess að hluti opinberra gjalda af eldsneyti er nú innheimtur með kílómetragjaldi í stað þess að leggjast á dæluverð má ætla að kortaneysla hafi aukist lítillega á milli ára þessa tvo mánuði. Tölurnar benda því til þess að það sé að hægja á vexti einkaneyslu, en ekki til snöggkólnunar.
Fjórðungur af kortaveltu Íslendinga fer fram erlendis
Rúmlega fjórðungur af allri kortaveltu Íslendinga í maí fór fram erlendis og hefur hlutfallið aldrei mælst svo hátt áður. Miðað við samdrátt í utanlandsferðum í maí er ljóst að Íslendingar nýta erlendar netverslanir sífellt meira og innlendar verslanir sífellt minna. Aukin samkeppni innlendra verslana við erlendar netverslanir ætti alla jafna að draga úr verðþrýstingi, en verð á fötum og skóm hefur aðeins hækkað um tæplega 1% í vísitölu neysluverðs síðastliðið ár og verð á húsgögnum og heimilisbúnaði lækkað um 0,4%.
Hefðu réttar kortaveltutölur gert stærri vaxtabreytingu líklegri?
Þegar peningastefnunefnd hittist síðast til þess að taka ákvörðun um vexti þá voru kortaveltutölurnar, sem nú hafa verið leiðréttar, nýjustu upplýsingar sem nefndin hafði um þróun kortaveltu. Þau gögn sýndu, sem fyrr segir, verulegan samdrátt. Í fundargerð nefndarinnar er vísað í tölurnar og bent á að þær séu vísbending um að hraðar dragi úr neyslu en áður hafði verið gert ráð fyrir. Nefndin ræddi tvo valkosti: Að hækka vexti um annað hvort 0,5 eða 0,25 prósentustig. Minna skref varð niðurstaðan og studdu allir nefndarmenn þá ákvörðun.
Það má velta því fyrir sér hvort niðurstaðan hefði orðið önnur ef nefndin hefði haft réttar tölur í höndunum, sem sýndu að kortavelta stóð í stað í mars og apríl, en dróst ekki lítillega saman. Þó það sé ekki þannig að ákvörðunartaka peningastefnunefndar byggi á einni tölu eingöngu má engu að síður velta þessu fyrir sér þar sem tónninn á fundinum og ákvörðunin sjálf var nokkuð mild í ljósi verulega versnandi verbólguhorfa. Kannski hefði átt að hækka meira?
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
