Merki um að bílakaup hafi aukist á ný
Um 23% fleiri fólksbílar hafa verði nýskráðir á landinu það sem af er ári en á sama tíma í fyrra, samkvæmt gögnum Bílgreinasambandsins. Ef aðeins eru skoðaðir fólksbílar til einkanota nemur fjölgunin 53%. Nýskráningu á bílum hjá bílaleigum hefur fjölgað um 12% á milli ára. Þessi fjölgun kemur eftir hægagang á síðasta ári en um helmingi færri fólksbílar voru nýskráðir til einkanota hér á landi í fyrra en árið áður.
Snörp breyting þegar fyrirkomulagi rafbílastyrkja var breytt
Þann 1. janúar 2024 var styrkjafyrirkomulagi við kaup á rafbílum breytt. Í stað þess að rafbílar væru undanþegnir virðisaukaskatti upp á allt að 1.360 þúsund krónur er nú gefinn flatur 900 þúsund króna styrkur, óháð verði, sem Orkustofnun greiðir út eftir að rafmagnsbíll er keyptur. Samhliða var innleitt kílómetragjald fyrir rafmagnsbíla, vetnisbíla og tengiltvinnbíla. Í aðdraganda breytingarinnar færðust rafbílakaup verulega í aukana. Árið 2023 voru 39% af nýskráðum bílum hreinir rafbílar. Árið 2024 var minna um bílakaup og aðeins um 19% nýrra bíla voru knúnir af rafmagni eingöngu og um 10% voru tengiltvinnbílar.
Hlutdeild rafbíla hefur stækkað á ný það sem af er þessu ári, en um 21% af nýskráðum bílum á árinu eru nú rafknúnir að öllu leyti, annað 21% eru tengiltvinnbílar og um 18% eru hybridbílar.
Kaup og rekstur ökutækja stór útgjaldaliður
Kaup og rekstur ökutækja er stór útgjaldaliður hjá íslenskum heimilum. Á síðustu árum hefur kaup og rekstur á bílum verið í kringum 11-13% af einkaneyslu landsmanna.
Í takt við minnkandi bílakaup á síðasta ári lækkaði hlutfall bílakaupa af heildarútgjöldum heimila, úr 3,7% í 1,6%. Rekstrarliðurinn hélst nokkurn veginn óbreyttur.
Verulega aukinn bílainnflutningur í byrjun árs
Innflutningur á fólksbílum hefur í grófum dráttum fylgt þróun einkaneyslu síðustu ár, enda eru bílakaup stór hluti af neyslu heimilanna. Mun meiri sveiflur má þó greina í bílainnflutningi en einkaneyslu.
Bílainnflutningur tók hratt við sér eftir faraldurinn og var til dæmis næstum tvöfalt meiri á öðrum ársfjórðungi 2021 en á sama tíma árið áður. Aukinn bílainnflutningur eftir faraldurinn skýrðist líklega að hluta til af hröðum uppgangi ferðaþjónustunnar sem kallaði á fjölgun bílaleigubíla. Innflutningurinn hélt svo áfram að aukast verulega næstu fjórðunga þar á eftir þar til hann tók að dragast saman á lokafjórðungi 2023 og fór minnkandi allt árið 2024. Á lokafjórðungi 2024 voru 61% færri bílar fluttir inn en á sama tíma árið áður.
Nú í upphafi yfirstandandi árs rauk bílainnflutningur aftur upp og var um 65% meiri en í byrjun árs 2024. Á sama tíma jókst einkaneysla um 2,3% á milli ára og þótt Hagstofan birti ekki niðurbrot á einkaneyslu eftir fjórðungum má ætla að hluta aukningarinnar megi rekja til bílakaupa. Að minnsta kosti jókst velta í sölu og viðhaldi bíla um 8,3% á milli ára í janúar og febrúar skv. gögnum Hagstofunnar úr virðisaukaskattskýrslum. Aukinn bílainnflutningur kann einnig að vera merki um aukin bílakaup á næstu fjórðungum og áframhaldandi aukna einkaneyslu.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
