Spáum 4% verðbólgu í júlí
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,26% milli mánaða í júlí og að ársverðbólga hjaðni úr 4,2% í 4,0%. Að vanda má búast við að árstíðabundnar hækkanir á flugfargjöldum til útlanda og sumarútsölur á fötum og skóm hafi mest áhrif á vísitöluna í júlí.
Verðbólga var yfir væntingum í júní og mældist 4,2%. Gangi spá okkar eftir verður júlí sjötti mánuðurinn í röð með verðbólgu á bilinu 3,8% til 4,2%. Þráláta verðbólgu má að langmestu leyti rekja til verðhækkana á matvöru og hækkandi húsnæðiskostnaðar. Matur og drykkjarvörur eru 15% af neyslukörfunni, en verðhækkanir á mat og drykk skýra 22% af verðbólgunni. Húsnæðiskostnaður á 29% hlutdeild í körfunni en húsnæðisverðshækkanir skýra nú 50% af verðbólgunni. Ef litið væri fram hjá kostnaði við mat og húsnæði væri verðbólga nú um 2%.
Dregur út verðhækkunum á mat og drykkjarvörum
Verð á mat- og drykkjarvörum hefur hækkað þó nokkuð meira en almennt verðlag á síðasta árinu, eða um 6,0%. Verðbreytingar á matvörum eru á breiðu bili: verð á súkkulaði, kaffi, kartöflum, appelsínum, kakói og nautakjöti hefur hækkað um meira en 15% á síðasta árinu en pasta, hveiti, skelfiskur, sveppir, epli og sykur hafa lækkað í verði. Leiðandi vísitala verðlagseftirlits ASÍ hefur hækkað um 0,1% frá því í júní, en hún mælir yfirleitt minni hækkun á milli mánaða en mælingar Hagstofunnar. Við teljum að í júlí hægi lítillega á verðhækkunum á mat og drykk og spáum hækkun um 0,2%.
Spáum svipaðri hækkun á reiknaðri húsaleigu og síðustu mánuði
Við spáum því að reiknuð húsaleiga hækki um 0,6% milli mánaða, sem er svipað og meðalhækkun síðustu 12 mánaða, og annað vegna húsnæðis hækki um 0,24%, sem er nokkuð undir meðalhækkun seinustu tólf mánuða. Alls verða áhrif húsnæðiskostnaðar 0,14 prósentustig til hækkunar á vísitölunni, gangi spáin eftir.
Sumarútsölur á fötum og skóm svipaðar og í fyrra
Sumarútsölur hafa haft í för með sér mun minni afslætti á allra síðustu árum heldur en á árunum fyrir faraldurinn. Áður fyrr lækkaði verð á fötum og skóm yfirleitt um í kringum 10% á milli júní og júlí, en síðustu þrjú ár hafa júlílækkanir numið 7,2% að meðaltali. Janúarútsölurnar í ár voru í dræmara lagi, en janúarútsölur virðast hafa visst forspárgildi um júlíútsölurnar. Við teljum að föt og skór lækki um 7,0% á milli mánaða í júlí. Þá búumst við 1,4% lækkun á húsgögnum, heimilisbúnaði og fl. Gangi spáin eftir verða áhrif útsala í júlí 0,32 prósentustig til lækkunar á vísitölunni.
Flugfargjöld hækka í júlí og bensínverð lækkar áfram
Það sem af er ári hafa flugfargjöld til útlanda haldist nokkuð nálægt verðinu í fyrra. Fyrir utan áhrif þess að páskarnir voru í apríl í ár en í mars í fyrra, hefur aldri munað meira en 3% á mælingu Hagstofunnar í ár og í fyrra. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu meira í júní en við spáðum og voru lítillega hærri en í júní í fyrra. Við spáum því að flugfargjöld til útlanda hækki um 14,5% á milli mánaða í júlí og að flugmiðar verði um það bil jafndýrir og í júlí í fyrra.
Samkvæmt verðmælingu okkar lækkar bensín um 0,1% á milli mánaða í júlí. Þetta er minni lækkun en búast hefði mátt við út frá heimsmarkaðsverði á olíu og verði á Bandaríkjadal, en við gerum ráð fyrir að áhrif gengis og olíuverðs komi skýrar fram í ágústmælingunni.
Spá um þróun VNV í júlí 2025
| Undirliður | Vægi í VNV | Breyting (spá) | Áhrif (spá) |
| Matur og drykkjarvara | 15,5% | 0,2% | 0,04% |
| Áfengi og tóbak | 2,5% | 0,0% | 0,00% |
| Föt og skór | 3,4% | -7,0% | -0,26% |
| Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu | 9,4% | 0,2% | 0,02% |
| Reiknuð húsaleiga | 20,1% | 0,6% | 0,12% |
| Húsgögn og heimilisbúnaður | 4,6% | -1,4% | -0,07% |
| Heilsa | 4,1% | 0,4% | 0,02% |
| Ferðir og flutningar (annað) | 3,9% | 0,4% | 0,01% |
| - Kaup ökutækja | 6,2% | 0,0% | 0,00% |
| - Bensín og díselolía | 3,5% | -0,1% | 0,00% |
| - Flugfargjöld til útlanda | 2,8% | 14,5% | 0,35% |
| Póstur og sími | 1,6% | 0,1% | 0,00% |
| Tómstundir og menning | 10,8% | 0,1% | 0,00% |
| Menntun | 0,9% | 0,0% | 0,00% |
| Hótel og veitingastaðir | 5,5% | 0,4% | 0,02% |
| Aðrar vörur og þjónusta | 5,1% | 0,0% | 0,00% |
| Alls | 100,0% | 0,26% |
Þrálát verðbólga út árið
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,26% í júlí, 0,23% í ágúst, vera óbreytt í september og hækka um 0,33% í október. Gangi spáin eftir verður ársverðbólga 4,0% í júlí, 4,1% í ágúst, 4,3% í september og 4,4% í október. Spáin er aðeins lægri en síðasta spá, sem við birtum daginn sem Hagstofan birti verðbólgutölur í júní. Breytingin skýrist af hagstæðari þróun gengis og olíuverðs en við gerðum ráð fyrir þá.
Horfur á aukinni verðbólgu í ágúst og september skýrast einkum af grunnáhrifum. Í ágúst í fyrra voru skólagjöld felld niður í nokkrum háskólum og skólamáltíðir í grunnskólum voru gerðar gjaldfrjálsar í september síðastliðnum. Þessi stöku lækkunaráhrif ýttu verðbólgu tímabundið niður síðasta haust, en hverfa nú úr samanburðinum og leiða því til hækkunar á mældri ársverðbólgu. Við teljum ekki horfur á að verðbólga þokist nær verðbólgumarkmiði á árinu og spáum 4,2% verðbólgu í lok árs.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
