Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Spá­um 4% verð­bólgu í júlí

Við spáum því að verðbólga minnki lítillega í júlí og mælist 4,0%. Eins og almennt í júlímánuði má búast við að sumarútsölur og breytingar á flugfargjöldum hafi mest áhrif á vísitölu neysluverðs. Við teljum ekki horfur á að verðbólga þokist nær verðbólgumarkmiði á árinu og spáum 4,2% verðbólgu í lok árs.
10. júlí 2025

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,26% milli mánaða í júlí og að ársverðbólga hjaðni úr 4,2% í 4,0%. Að vanda má búast við að árstíðabundnar hækkanir á flugfargjöldum til útlanda og sumarútsölur á fötum og skóm hafi mest áhrif á vísitöluna í júlí.

Verðbólga var yfir væntingum í júní og mældist 4,2%. Gangi spá okkar eftir verður júlí sjötti mánuðurinn í röð með verðbólgu á bilinu 3,8% til 4,2%. Þráláta verðbólgu má að langmestu leyti rekja til verðhækkana á matvöru og hækkandi húsnæðiskostnaðar. Matur og drykkjarvörur eru 15% af neyslukörfunni, en verðhækkanir á mat og drykk skýra 22% af verðbólgunni. Húsnæðiskostnaður á 29% hlutdeild í körfunni en húsnæðisverðshækkanir skýra nú 50% af verðbólgunni. Ef litið væri fram hjá kostnaði við mat og húsnæði væri verðbólga nú um 2%.

Dregur út verðhækkunum á mat og drykkjarvörum

Verð á mat- og drykkjarvörum hefur hækkað þó nokkuð meira en almennt verðlag á síðasta árinu, eða um 6,0%. Verðbreytingar á matvörum eru á breiðu bili: verð á súkkulaði, kaffi, kartöflum, appelsínum, kakói og nautakjöti hefur hækkað um meira en 15% á síðasta árinu en pasta, hveiti, skelfiskur, sveppir, epli og sykur hafa lækkað í verði. Leiðandi vísitala verðlagseftirlits ASÍ hefur hækkað um 0,1% frá því í júní, en hún mælir yfirleitt minni hækkun á milli mánaða en mælingar Hagstofunnar. Við teljum að í júlí hægi lítillega á verðhækkunum á mat og drykk og spáum hækkun um 0,2%.

Spáum svipaðri hækkun á reiknaðri húsaleigu og síðustu mánuði

Við spáum því að reiknuð húsaleiga hækki um 0,6% milli mánaða, sem er svipað og meðalhækkun síðustu 12 mánaða, og annað vegna húsnæðis hækki um 0,24%, sem er nokkuð undir meðalhækkun seinustu tólf mánuða. Alls verða áhrif húsnæðiskostnaðar 0,14 prósentustig til hækkunar á vísitölunni, gangi spáin eftir.

Sumarútsölur á fötum og skóm svipaðar og í fyrra

Sumarútsölur hafa haft í för með sér mun minni afslætti á allra síðustu árum heldur en á árunum fyrir faraldurinn. Áður fyrr lækkaði verð á fötum og skóm yfirleitt um í kringum 10% á milli júní og júlí, en síðustu þrjú ár hafa júlílækkanir numið 7,2% að meðaltali. Janúarútsölurnar í ár voru í dræmara lagi, en janúarútsölur virðast hafa visst forspárgildi um júlíútsölurnar. Við teljum að föt og skór lækki um 7,0% á milli mánaða í júlí. Þá búumst við 1,4% lækkun á húsgögnum, heimilisbúnaði og fl. Gangi spáin eftir verða áhrif útsala í júlí 0,32 prósentustig til lækkunar á vísitölunni.

Flugfargjöld hækka í júlí og bensínverð lækkar áfram

Það sem af er ári hafa flugfargjöld til útlanda haldist nokkuð nálægt verðinu í fyrra. Fyrir utan áhrif þess að páskarnir voru í apríl í ár en í mars í fyrra, hefur aldri munað meira en 3% á mælingu Hagstofunnar í ár og í fyrra. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu meira í júní en við spáðum og voru lítillega hærri en í júní í fyrra. Við spáum því að flugfargjöld til útlanda hækki um 14,5% á milli mánaða í júlí og að flugmiðar verði um það bil jafndýrir og í júlí í fyrra.

Samkvæmt verðmælingu okkar lækkar bensín um 0,1% á milli mánaða í júlí. Þetta er minni lækkun en búast hefði mátt við út frá heimsmarkaðsverði á olíu og verði á Bandaríkjadal, en við gerum ráð fyrir að áhrif gengis og olíuverðs komi skýrar fram í ágústmælingunni.

Spá um þróun VNV í júlí 2025

       
Undirliður Vægi í VNV Breyting (spá) Áhrif (spá)
Matur og drykkjarvara 15,5% 0,2% 0,04%
Áfengi og tóbak 2,5% 0,0% 0,00%
Föt og skór 3,4% -7,0% -0,26%
Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu 9,4% 0,2% 0,02%
Reiknuð húsaleiga 20,1% 0,6% 0,12%
Húsgögn og heimilisbúnaður 4,6% -1,4% -0,07%
Heilsa 4,1% 0,4% 0,02%
Ferðir og flutningar (annað) 3,9% 0,4% 0,01%
- Kaup ökutækja 6,2% 0,0% 0,00%
- Bensín og díselolía 3,5% -0,1% 0,00%
- Flugfargjöld til útlanda 2,8% 14,5% 0,35%
Póstur og sími 1,6% 0,1% 0,00%
Tómstundir og menning 10,8% 0,1% 0,00%
Menntun 0,9% 0,0% 0,00%
Hótel og veitingastaðir 5,5% 0,4% 0,02%
Aðrar vörur og þjónusta 5,1% 0,0% 0,00%
Alls 100,0%   0,26%

Þrálát verðbólga út árið

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,26% í júlí, 0,23% í ágúst, vera óbreytt í september og hækka um 0,33% í október. Gangi spáin eftir verður ársverðbólga 4,0% í júlí, 4,1% í ágúst, 4,3% í september og 4,4% í október. Spáin er aðeins lægri en síðasta spá, sem við birtum daginn sem Hagstofan birti verðbólgutölur í júní. Breytingin skýrist af hagstæðari þróun gengis og olíuverðs en við gerðum ráð fyrir þá.

Horfur á aukinni verðbólgu í ágúst og september skýrast einkum af grunnáhrifum. Í ágúst í fyrra voru skólagjöld felld niður í nokkrum háskólum og skólamáltíðir í grunnskólum voru gerðar gjaldfrjálsar í september síðastliðnum. Þessi stöku lækkunaráhrif ýttu verðbólgu tímabundið niður síðasta haust, en hverfa nú úr samanburðinum og leiða því til hækkunar á mældri ársverðbólgu. Við teljum ekki horfur á að verðbólga þokist nær verðbólgumarkmiði á árinu og spáum 4,2% verðbólgu í lok árs.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Stýrivextir
18. nóv. 2026
Óbreyttir vextir í samræmi við væntingar
Peningastefnunefnd hélt vöxtum óbreyttum í morgun og var ákvörðunin einróma. Tónninn var að okkar mati mildur og er ljóst að nefndin hefur vaxandi áhyggjur af kólnandi hagkerfi. Enn er þó lögð áhersla á að verðbólga og verðbólguvæntingar séu langt yfir markmiði. Gangi verðbólguspár eftir gerum við ráð fyrir að nefndin geti lækkað vexti í febrúar.
17. nóv. 2026
Íslendingar auka erlenda neyslu sína
Kortavelta Íslendinga jókst um 2,7% á milli ára í október að raunvirði. Áfram er mikill vöxtur í kortaveltu Íslendinga erlendis á sama tíma og samdráttur mælist innanlands. Við spáum því að einkaneysla aukist lítið í ár en taki síðan smám saman við sér.
16. nóv. 2026
Olían finnur sér leið  
Olíuflutningar frá Persaflóasvæðinu hafa tekið verulega við sér undanfarna mánuði og nálgast magnið sem flutt var áður en átökin brutust út. Mun stærri hluti olíunnar fer nú frá svæðinu um hjáleiðir fram hjá Hormússundi og flutningarnir eru flóknari, áhættusamari og dýrari en áður. Framboð olíuafurða hefur tekið hægar við sér en framboð á hráolíu vegna truflana á olíuhreinsun og flutningum. Það hefur komið sérstaklega niður á framboði á dísilolíu, sem hefur hækkað mun meira í verði en hráolía. 
Vikubyrjun
16. nóv. 2026
Vikubyrjun 16. nóvember 2026
Þrátt fyrir minna flugframboð er fjöldi erlenda ferðamanna það sem af er ári næstum sá sami og í fyrra. Áfram eru merki um kólnun á vinnumarkaði, en skráð atvinnuleysi í október var 0,4 prósentustigum hærra en í október í fyrra. Á miðvikudag er síðasta vaxtaákvörðun ársins hjá peningastefnunefnd Seðlabankans og við spáum óbreyttum vöxtum.
Stýrivextir
12. nóv. 2026
Spáum aftur óbreyttum vöxtum
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Verðbólga er enn mikil og mælist jafn há og við síðustu vaxtaákvörðun, en það er fyrst og fremst vegna utanaðkomandi verðhækkana að mæld verðbólga hefur ekki hjaðnað. Við teljum að það sé farið að styttast í vaxtalækkun.
12. nóv. 2026
Spáum 6,0% verðbólgu í nóvember
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,41% í nóvember og að verðbólga hækki í 6,0%. Flugfargjöld til útlanda lækka alla jafna í nóvember og munu hafa mest áhrif til lækkunar gangi spáin eftir. Við gerum ráð fyrir að nóvembertilboð setji svip sinn á mælinguna, en dagur einhleypra er í miðri verðsöfnunarvikunni.
Vikubyrjun
9. nóv. 2026
Vikubyrjun 9. nóvember 2026
Fjöldi starfandi samkvæmt skrám hélst óbreyttur á milli ára í september. Verðbólga jókst á evrusvæðinu og hefur ekki mælst hærri í þrjú ár. Englandsbanki hækkaði vexti.
5. nóv. 2026
Vinnumarkaður kólnar og það hægir á launahækkunum
Eftirspurn eftir vinnuafli hefur minnkað, atvinnuleysi hefur aukist og vinnumarkaðurinn sýnir skýr merki kólnunar. Kólnun í hagkerfinu hefur dregið úr hækkunartakti launa og í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir hóflegri launahækkunum næstu árin. Þrátt fyrir það teljum við að kaupmáttur aukist áfram, samhliða minni verðbólgu og meiri uppgangi í atvinnulífinu á síðari hluta spátímans.
4. nóv. 2026
Minna af fiski en meiri verðmæti
Útflutningsmagn sjávarafurða hefur dregist saman undanfarin ár, en hátt afurðaverð hefur að miklu leyti vegið upp samdráttinn. Í fyrra jukust útflutningsverðmæti sjávarafurða þrátt fyrir að útflutningsmagnið hefði minnkað. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir áframhaldandi samdrætti í útflutningi sjávarafurða í ár og á næsta ári. Ef lokaráðgjöf fyrir loðnu verður nær upphafsráðgjöfinni gæti samdráttur þó snúist í vöxt og hagvaxtarhorfur batnað.
Mánaðamót 2
2. nóv. 2026
Mánaðamót 2. nóvember 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.