Hús­næð­isverð lyft­ir verð­bólgu aft­ur í 8,0%

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,38% milli mánaða í nóvember og við það hækkaði ársverðbólga úr 7,9% í 8,0%. Verð á mat og drykkjarvöru hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir en kostnaður við búsetu í eigin húsnæði hækkaði umfram spá okkar. Verð á flugfargjöldum lækkaði meira en við spáðum.
Íbúðir
29. nóvember 2023

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,38% á milli mánaða í nóvember, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga hækkar því aftur í 8,0%, úr 7,9% í október. Við höfðum spáð 0,47% hækkun á milli mánaða og að ársverðbólga yrði 8,1%. Vísitala neysluverðs án húsnæðis lækkaði um 0,04% á milli mánaða og ársbreytingin lækkaði úr 7,3% í 7,2%. Að húsnæðisliðnum undanskildum eru breytingar milli mánaða því ekki miklar.

Kostnaður vegna búsetu í eigin húsnæði vegur langþyngst til hækkunar

Helsti munurinn á milli spár okkar og mælingar Hagstofunnar er að verð á mat og drykkjarvörum hækkaði minna en við spáðum. Á móti lækkaði verð á flugfargjöldum til útlanda nokkuð meira en við héldum. Íbúðaverð hækkaði einnig umfram okkar spá, en mæling Hagstofunnar á vísitölu íbúðaverðs hækkaði meira á höfuðborgarsvæðinu en vísitala íbúðaverðs, sem Húsnæðis- og mannvirkjastofnun reiknar.

Aðeins um helstu liði:

  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 2,1% (+0,4% áhrif á vísitöluna) milli mánaða í nóvember þar sem markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði um 1,4% en áhrif vaxta voru 0,7% til hækkunar. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði því meira en við höfðum gert ráð fyrir en áhrif vaxta voru eins og við höfðum spáð. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis sem Hagstofan reiknar tekur tillit til landsins í heild, en fyrr í mánuðinum gaf HMS út vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og sú vísitala hækkaði um 0,9% milli mánaða, þar sem fjölbýli hækkaði um 0,5% og sérbýli um 2,5%. Mæling Hagstofunnar sýndi 0,7% hækkun á fjölbýli og 2,7% fyrir sérbýli. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins um 1,9% milli mánaða í október.
  • Verð á matvöru hækkaði um 0,2% (+0,02% áhrif) á milli mánaða, en við höfðum gert ráð fyrir 0,8%. Við bjuggumst við því að verð á mjólkurafurðum myndi hækka meira, en verðhækkun vegna ákvörðunar verðlagsnefndar búvara hefur því verið komin inn að mestu leyti í síðasta mánuði. Verð á kjöti og fiski lækkaði töluvert milli mánaða.
  • Flugfargjöld til útlanda lækkuðu um 12,8% (-0,23% áhrif), en við höfðum gert ráð fyrir 8,9% lækkun. Flugfargjöld lækka alla jafnan í nóvember og nú eru þau svipuð og í nóvember í fyrra.

Húsnæði aftur sá undirliður sem vegur þyngst til hækkunar

Ársverðbólga jókst um 0,1 prósentustig á milli mánaða og er nú 8,0%. Framlag húsnæðis til ársverðbólgu jókst aftur á milli mánaða og fór hlutur þess úr 2,4 prósentustigum í 2,7 prósentustig. Hlutur innfluttra vara án bensíns hækkaði einnig lítillega á milli mánaða, eða úr 1,8 prósentustigum í 1,9 prósentustig. Hlutur bensíns lækkaði enn frekar sem og hlutur innlendra vara og þjónustu.

Gerum ráð fyrir 6,7% verðbólgu í febrúar

Töluverð óvissa er um þróun íbúðaverðs næstu mánuði, en við gerum ekki ráð fyrir jafn hröðum hækkunum og síðustu mánuði. Vísitalan sem Hagstofan notar fyrir húsnæði við útreikning VNV byggir á þriggja mánaða hlaupandi meðaltali, sem þýðir að hún segir til um meðalverðbreytingu síðustu þriggja mánaða. Í næsta mánuði kemur nóvembermæling íbúðaverðs inn í mælinguna og ágústmælingin dettur út. Í ágúst og september hækkaði vísitalan óvenjumikið og við teljum því líklegt að það hægi á hækkun vísitölunnar þegar þær mælingar detta út.

Við breytum ekki spá okkar um mánaðarbreytingar til næstu mánaða vegna þessarar verðbólgumælingar, en vegna þess að verðbólgan var lægri en við höfðum spáð þá lækkar spáin fyrir ársverðbólgu um 0,1 prósentustig næstu mánuði. Við spáum því að í desember verði verðbólga 8,2%. Í janúar gerum við ráð fyrir að verðbólgan lækki nokkuð og verði 7,3% þann mánuð og 6,7% í febrúar.

Mikil lækkun verðbólgunnar í janúar á næsta ári skýrist af því hversu verulega vísitalan hækkaði í janúar í ár og sá mánuður dettur út úr verðbólgunni í janúar á næsta ári.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Frosnir ávextir og grænmeti
13. júní 2024
Spáum rétt tæplega 6% verðbólgu í sumar
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,47% á milli mánaða í júní og að verðbólga lækki í 5,8%. Samkvæmt spánni verða hækkanirnar nokkuð almennar, líkt og í síðasta mánuði. Við spáum nokkuð óbreyttri verðbólgu næstu mánuði.
Ferðafólk
11. júní 2024
Fleiri ferðamenn en minni verðmæti
Á fyrstu fimm mánuðum ársins komu 3,9% fleiri erlendir ferðamenn til Íslands en á sama tíma í fyrra. Á móti hefur skráðum gistinóttum fækkað um hálft prósent á fyrstu fjórum mánuðum ársins frá sama tímabili í fyrra og að sama skapi hefur kortavelta erlendra ferðamanna á föstu gengi dregist saman um tæplega 2% á milli ára.
Seðlabanki Íslands
10. júní 2024
Vikubyrjun 10. júní 2024
Evrópski seðlabankinn lækkaði vexti í síðustu viku. Vinnumarkaðstölur frá Bandaríkjunum voru sterkari en almennt var búist við sem eykur líkurnar á að vaxtalækkunarferli seðlabankans þar í landi seinki.
6. júní 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - maí 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Flutningaskip
5. júní 2024
Aukinn halli á viðskiptum við útlönd
Alls var 41 ma. kr. halli á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi. Hallinn jókst nokkuð milli ára. Þrátt fyrir þetta batnaði erlend staða þjóðarbúsins á fjórðungnum.
4. júní 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 4. júní 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
3. júní 2024
Vikubyrjun 3. júní 2024
Landsframleiðsla dróst saman um 4% á fyrsta ársfjórðungi og verðbólga mældist 6,2% í maí, aðeins umfram spár.
Fiskiskip á Ísafirði
31. maí 2024
Samdráttur á fyrsta ársfjórðungi
Hagkerfið dróst saman um 4% á milli ára á fyrsta ársfjórðungi samkvæmt nýbirtum þjóðhagsreikningum Hagstofunnar. Þetta er í fyrsta sinn síðan árið 2021 sem landsframleiðsla dregst saman á milli ára. Samdrátturinn skýrist helst af minni birgðasöfnun vegna loðnubrests. Einkaneysla og fjárfesting jukust aftur á móti á fjórðungnum sem er til marks um eftirspurnarþrýsting.
Íbúðahús
30. maí 2024
Verðbólga jókst þvert á spár
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,58% á milli mánaða í maí og við það hækkaði ársverðbólga úr 6,0% í 6,2%. Hækkanir voru á nokkuð breiðum grunni og meiri en við bjuggumst við. 
Þjóðvegur
29. maí 2024
Margra ára hallarekstur og óskýrar mótvægisaðgerðir
Stjórnvöld sjá fram á að rétta smám saman úr ríkisrekstrinum á næstu árum en gera ekki ráð fyrir afgangi fyrr en árið 2028, eftir níu ára samfelldan hallarekstur. Hallarekstur var viðbúinn í faraldrinum en almennt er óæskilegt að ríkissjóður sé rekinn með halla í uppsveiflu og á tímum mikillar þenslu og verðbólgu. Við teljum að áfram verði reynt að halda aftur af opinberri fjárfestingu og að samneysla aukist aðeins minna á næstu árum en undanfarin ár.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur