Hús­næð­isverð lyft­ir verð­bólgu aft­ur í 8,0%

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,38% milli mánaða í nóvember og við það hækkaði ársverðbólga úr 7,9% í 8,0%. Verð á mat og drykkjarvöru hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir en kostnaður við búsetu í eigin húsnæði hækkaði umfram spá okkar. Verð á flugfargjöldum lækkaði meira en við spáðum.
Íbúðir
29. nóvember 2023

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,38% á milli mánaða í nóvember, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga hækkar því aftur í 8,0%, úr 7,9% í október. Við höfðum spáð 0,47% hækkun á milli mánaða og að ársverðbólga yrði 8,1%. Vísitala neysluverðs án húsnæðis lækkaði um 0,04% á milli mánaða og ársbreytingin lækkaði úr 7,3% í 7,2%. Að húsnæðisliðnum undanskildum eru breytingar milli mánaða því ekki miklar.

Kostnaður vegna búsetu í eigin húsnæði vegur langþyngst til hækkunar

Helsti munurinn á milli spár okkar og mælingar Hagstofunnar er að verð á mat og drykkjarvörum hækkaði minna en við spáðum. Á móti lækkaði verð á flugfargjöldum til útlanda nokkuð meira en við héldum. Íbúðaverð hækkaði einnig umfram okkar spá, en mæling Hagstofunnar á vísitölu íbúðaverðs hækkaði meira á höfuðborgarsvæðinu en vísitala íbúðaverðs, sem Húsnæðis- og mannvirkjastofnun reiknar.

Aðeins um helstu liði:

  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 2,1% (+0,4% áhrif á vísitöluna) milli mánaða í nóvember þar sem markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði um 1,4% en áhrif vaxta voru 0,7% til hækkunar. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði því meira en við höfðum gert ráð fyrir en áhrif vaxta voru eins og við höfðum spáð. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis sem Hagstofan reiknar tekur tillit til landsins í heild, en fyrr í mánuðinum gaf HMS út vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og sú vísitala hækkaði um 0,9% milli mánaða, þar sem fjölbýli hækkaði um 0,5% og sérbýli um 2,5%. Mæling Hagstofunnar sýndi 0,7% hækkun á fjölbýli og 2,7% fyrir sérbýli. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins um 1,9% milli mánaða í október.
  • Verð á matvöru hækkaði um 0,2% (+0,02% áhrif) á milli mánaða, en við höfðum gert ráð fyrir 0,8%. Við bjuggumst við því að verð á mjólkurafurðum myndi hækka meira, en verðhækkun vegna ákvörðunar verðlagsnefndar búvara hefur því verið komin inn að mestu leyti í síðasta mánuði. Verð á kjöti og fiski lækkaði töluvert milli mánaða.
  • Flugfargjöld til útlanda lækkuðu um 12,8% (-0,23% áhrif), en við höfðum gert ráð fyrir 8,9% lækkun. Flugfargjöld lækka alla jafnan í nóvember og nú eru þau svipuð og í nóvember í fyrra.

Húsnæði aftur sá undirliður sem vegur þyngst til hækkunar

Ársverðbólga jókst um 0,1 prósentustig á milli mánaða og er nú 8,0%. Framlag húsnæðis til ársverðbólgu jókst aftur á milli mánaða og fór hlutur þess úr 2,4 prósentustigum í 2,7 prósentustig. Hlutur innfluttra vara án bensíns hækkaði einnig lítillega á milli mánaða, eða úr 1,8 prósentustigum í 1,9 prósentustig. Hlutur bensíns lækkaði enn frekar sem og hlutur innlendra vara og þjónustu.

Gerum ráð fyrir 6,7% verðbólgu í febrúar

Töluverð óvissa er um þróun íbúðaverðs næstu mánuði, en við gerum ekki ráð fyrir jafn hröðum hækkunum og síðustu mánuði. Vísitalan sem Hagstofan notar fyrir húsnæði við útreikning VNV byggir á þriggja mánaða hlaupandi meðaltali, sem þýðir að hún segir til um meðalverðbreytingu síðustu þriggja mánaða. Í næsta mánuði kemur nóvembermæling íbúðaverðs inn í mælinguna og ágústmælingin dettur út. Í ágúst og september hækkaði vísitalan óvenjumikið og við teljum því líklegt að það hægi á hækkun vísitölunnar þegar þær mælingar detta út.

Við breytum ekki spá okkar um mánaðarbreytingar til næstu mánaða vegna þessarar verðbólgumælingar, en vegna þess að verðbólgan var lægri en við höfðum spáð þá lækkar spáin fyrir ársverðbólgu um 0,1 prósentustig næstu mánuði. Við spáum því að í desember verði verðbólga 8,2%. Í janúar gerum við ráð fyrir að verðbólgan lækki nokkuð og verði 7,3% þann mánuð og 6,7% í febrúar.

Mikil lækkun verðbólgunnar í janúar á næsta ári skýrist af því hversu verulega vísitalan hækkaði í janúar í ár og sá mánuður dettur út úr verðbólgunni í janúar á næsta ári.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
15. apríl 2024
Vikubyrjun 15. apríl 2024
Verðbólga hjaðnar þó nokkuð í apríl, úr 6,8% í 6,1%, en breytist lítið næstu mánuði þar á eftir og verður 5,9% í júlí, samkvæmt okkar nýjustu verðbólguspá. Þótt vaxtahækkanir hafi slegið nokkuð á eftirspurn má enn greina kraft í hagkerfinu og spennu á vinnumarkaði. Þá mælast verðbólguvæntingar enn vel yfir markmiði.
Epli
11. apríl 2024
Spáum lækkun verðbólgu úr 6,8% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,61% á milli mánaða í apríl og að ársverðbólgalækki töluvert, eða úr 6,8% í 6,1%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda og matarkarfan. Apríl í fyrra var stór hækkunarmánuður og þar sem við gerum ráð fyrir töluvert minni mánaðarhækkun nú lækkar ársverðbólga töluvert. Á móti gerum við ekki ráð fyrir því að verðbólga lækki mikið næstu mánuði þar á eftir og búumst við því að hún verði 5,9% í júlí.
Gönguleið
8. apríl 2024
Vikubyrjun 8. apríl 2024
Um 14% fleiri ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í febrúar síðastliðnum en í febrúar í fyrra. Ferðamenn gistu þó skemur en áður, því skráðum gistinóttum fækkaði um 2,7% á milli ára í febrúar.
3. apríl 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 3. apríl 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. apríl 2024
Vikubyrjun 2. apríl 2024
Um 30% fyrirtækja vilja fjölga starfsfólki á næstu sex mánuðum, samkvæmt nýjustu könnun Gallup meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins sem var framkvæmd í mars. Hlutfallið eykst úr 23% frá síðustu könnun sem var gerð í desember.  
Íbúðir
26. mars 2024
Hækkandi íbúðaverð kyndir undir verðbólgu
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,8% milli mánaða í mars og við það jókst ársverðbólga úr 6,6% í 6,8%. Langmest áhrif til hækkunar í mælingunni má rekja til hækkunar á íbúðaverði, og þá sérstaklega utan höfuðborgarsvæðisins. Verð á nýjum bílum hafði mest áhrif til lækkunar í mars.
Seðlabanki
25. mars 2024
Vikubyrjun 25. mars 2024
Peningastefnunefnd Seðlabankans tilkynnti á miðvikudag að stýrivöxtum yrði haldið óbreyttum í 9,25%. Ákvörðunin var í samræmi við spá okkar, en tónninn í yfirlýsingunni var harðari en við bjuggumst við.
Ferðamenn
18. mars 2024
Vikubyrjun 18. mars 2024
Gögn síðasta árs benda til þess að þeir ferðamenn sem hingað komu hafi að meðaltali dvalið skemur en árið á undan en aftur á móti eytt meiru á dag.
Vélsmiðja Guðmundar
15. mars 2024
Að flytja út „annað“ er heldur betur að skila sér
Útflutningur hefur alltaf verið mjög mikilvægur fyrir Íslendinga og íslenskan efnahag. Lengst af var fiskurinn okkar aðal útflutningsvara, svo bættist álið við og nú síðasta áratuginn eða svo hefur ferðaþjónusta rutt sér til rúms og er orðin stærsta einstaka útflutningsvara Íslendinga. Á síðustu árum hefur annar útflutningur, þ.e. útflutningur sem ekki heyrir undir neinn þessara flokka, vaxið hratt og raunar hraðar en ferðaþjónustan, þó faraldurinn torveldi samanburðinn aðeins.
Fjölbýlishús
14. mars 2024
Spáum 6,6% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,57% milli mánaða í mars og að ársverðbólga verði óbreytt í 6,6%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda, föt og skór og matarkarfan. Við eigum enn von á að verðbólgan hjaðni rólega næstu mánuði og verði komin niður í 5,4% í júní.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur