Undirliggjandi þrýstingur eykst þrátt fyrir óbreytta verðbólgu

Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.

26. febrúar 2026

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,94% á milli mánaða í febrúar, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Verðbólga stóð því í stað og mælist áfram 5,2%. Mælingin var töluvert yfir spá okkar um 0,64% hækkun á milli mánaða og 4,9% verðbólgu. Mestu munar um hækkun á flugfargjöldum til útlanda sem eru orðin 22% dýrari en á sama tíma í fyrra. Matarkarfan hækkaði einnig töluvert umfram spá okkar.

Undirliggjandi verðbólga jókst á milli mánaða

Í frétt Hagstofunnar kom fram að mistök hefðu orðið í janúar þegar verð á bensíni og dísel var skráð of hátt. Þetta var leiðrétt nú í febrúar. Það þýðir að verðbólga hefði átt að mælast lægri í janúar og því má segja að í raun hafi verðbólga aukist á milli mánaða í febrúar. Allar kjarnavísitölur, sem ætlað er að meta undirliggjandi verðbólgu, hækkuðu einnig á milli mánaða og hafa því allar hækkað þrjá mánuði í röð.

Innlendar vörur hafa hækkað um 7,0% síðastliðið ár, en á sama tíma hafa innfluttar vörur lækkað um 2,4%. Þjónustuverðbólga eykst áfram á milli mánaða en nú í febrúar hefur hún aukist um 9%. Ferðaþjónustutengdir liðir hafa mest áhrif í febrúar, en flugfargjöld til útlanda mælast nú 22% hærri en á sama tíma í fyrra. Hægt hefur á hækkunum á reiknaðri húsaleigu allra síðustu mánuði en þrátt fyrir það er framlag heildar húsnæðiskostnaðar að mestu óbreytt. Það skýrist meðal annars af ýmsum gjaldskrárbreytingum, þar á meðal hitaveitu í desember og gjaldskrárhækkana fyrir sorphirðu, holræsagjöld og kalt vatn nú í febrúar. Greidd leiga hækkaði einnig um 1% í febrúar.

Ef við skoðum breytingu á samsetningu ársverðbólgu á milli janúar og febrúar sést að framlag innfluttra vara til ársverðbólgu dróst saman, sem skýrist að miklu leyti af lækkun á bensínverði. Framlag ferðaþjónustu jókst á milli mánaða, aðallega vegna mikillar hækkunar á flugfargjöldum til útlanda, en einnig hækkunar á verði gistingar.

Helstu liðir

Matarkarfan hækkaði aftur nokkuð meira en við gerðum ráð fyrir, eða um 0,9%. Við höfðum spáð 0,35% hækkun.
Verð á fötum og skóm hækkaði um 5,1% og verð á húsgögnum og heimilisbúnaði um 5,4%, nokkurn veginn í takt við okkar spá. Útsölur á fötum og skóm eru því að ganga hraðar til baka en í fyrra, sem hefur áhrif til hækkunar á verðbólgu til skamms tíma.
Flugfargjöld hækkuðu um 6,8%, en við spáðum 1,4% lækkun. Nú er 22% dýrara að fljúga en í febrúar í fyrra. Í desember var um 10% dýrara að fljúga en í sama mánuði árið áður og í janúar voru flugfargjöld 16% dýrari. Flugverð hefur því hækkað töluvert þrjá mánuði í röð.
Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,15%, sem er minna en við höfðum spáð, en spá okkar gerir ráð fyrir um 0,5% hækkun að meðaltali á milli mánaða þó vísitalan sveiflist aðeins um það meðaltal.
Annar kostnaður vegna húsnæðis hækkaði um 1,28%, en við spáðum 0,5% hækkun. Þar munar mest um að greidd leiga hækkaði um 1%, auk þess sem fyrrnefndar gjaldskrárhækkanir höfðu áhrif í febrúar.

Eigum von á að verðbólga fari aftur undir 5% í apríl

Spá okkar fyrir næstu mánuði er +0,28% í mars, +0,69% í apríl og +0,03% í maí. Gangi spáin eftir mun ársverðbólgan mælast 5,1% í mars, 4,8% í apríl og 4,7% í maí. Spáin er aðeins hærri en seinasta spá sem við birtum í verðkönnunarvikunni þar sem febrúarmælingin var hærri en við áttum von á.

Fyrirvari

Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.

Þú gætir einnig haft áhuga á

16. mars 2026

Vikubyrjun 16. mars 2026

Við spáum því að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Verðbólguhorfur hafa versnað upp á síðkastið sem sést meðal annars í niðurstöðum úr könnun á verðbólguvæntingum heimila og fyrirtækja sem Seðlabankinn birti í síðustu viku. Við hækkuðum einnig verðbólguspá okkar í síðustu viku.

12. mars 2026

Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku

Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting.

12. mars 2026

Spáum 5,4% verðbólgu í mars

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.

9. mars 2026

Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra

Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.

9. mars 2026

Vikubyrjun 9. mars 2026

Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.

6. mars 2026

Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum

Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.

2. mars 2026

Mánaðamót 2. mars 2026

Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.

2. mars 2026

Vikubyrjun 2. mars 2026

Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.

27. feb. 2026

Hagvöxtur í fyrra drifinn áfram af einkaneyslu

Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.

24. feb. 2026

Íbúðaverð tók stökk í janúar en raunverð íbúða lækkar áfram

Hækkun vísitölu íbúðaverðs á milli mánaða í janúar hefur ekki verið meiri síðan í byrjun árs 2024. Á síðustu mánuðum hefur þó dregið talsvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði og raunverð hefur lækkað á milli ára þrjá mánuði í röð. Við gerum ráð fyrir raunverðslækkunum á milli ára á allra næstu mánuðum, þó nafnverðslækkanir séu ólíklegri.