Hagsjá: Mikill vöxtur einkaneyslu á öðrum fjórðungi
Hægt hefur nokkuð á vexti hagkerfisins á 12 mánaða grundvelli á síðustu tveimur ársfjórðungum og nam hagvöxtur á fyrri hluta ársins 4,3% en spá okkar frá því í maí gerði ráð fyrir að vöxturinn verði 6,7% á árinu. Vöxtur einkaneyslu hefur verið kröftugri en við spáðum fyrir árið í heild en þar á móti vegur að vöxtur fjármunamyndunar og útflutnings það sem af er ári er minni en við gerðum ráð fyrir sé horft yfir árið í heild.
8. september 2017
Samantekt
Hagvöxtur mældist 3,4% á öðrum ársfjórðungi borið saman við sama fjórðung árið áður, skv. bráðabirgðatölum Hagstofunnar. Þetta er nokkuð minni vöxtur en á fyrsta ársfjórðungi þegar hann nam 5,2% og töluvert minni vöxtur en á þriðja og fjórða fjórðungi síðasta árs en hann lá á bilinu 9,6-11,3%. Þetta er minnsti vöxturinn á 12 mánaða grundvelli síðan á fjórða ársfjórðungi 2015 þegar hann nam 3,1%.
Í spá Hagfræðideildar frá því í maí var gert ráð fyrir að hagvöxtur verði 6,7% á þessu ári. Hagvöxtur á fyrri árshelmingi nam 4,3% samkvæmt þessum bráðabirgðatölum sem er því nokkuð minni vöxtur en við gerum ráð fyrir að verði yfir árið í heild.
Vöxturinn borinn uppi af einkaneyslu og útflutningi
Vöxturinn á fyrri árshelmingi var borinn af vexti einkaneyslu og útflutnings en framlag einkaneyslu var þó umtalsvert meira. Framlag fjármunamyndunar var síðan nokkuð minna en framlag útflutnings. Vöxtur einkaneyslu reyndist 8,3% frá sama tímabili í fyrra, útflutningur jókst um 6,4% en fjármunamyndun um 5,2%.
Lesa Hagsjána í heild
Þú gætir einnig haft áhuga á
1. apríl 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
30. mars 2026
Verðbólga jókst úr 5,2% í 5,4% í mars, svo há hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Vísitala launa lækkaði um 0,1% á milli mánaða í febrúar. Í síðustu viku birti Seðlabankinn yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleiki og fjármálaráðherra lagði fram fjármálaáætlun.
26. mars 2026
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,55% eins og við spáðum og mælist nú 5,4%. Svo mikil hefur verðbólga ekki mælst síðan í september 2024. Hækkun á verðbólgu á milli mánaða skýrist að langmestu leyti af hækkun á eldsneytisverði sem rekja má til átakanna við Persaflóa.
23. mars 2026
Peningastefnunefnd hækkaði vexti um 0,25 prósentustig í síðustu viku. Mun harðari tónn var í yfirlýsingu nefndarinnar en við síðustu ákvörðun í febrúar. Heildarkortavelta heimilanna jókst um 1,5% á milli ára, en kortavelta innanlands dróst saman. Vísitala íbúðaverðs hækkaði lítillega eftir mikla hækkun í janúar.
16. mars 2026
Við spáum því að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Verðbólguhorfur hafa versnað upp á síðkastið sem sést meðal annars í niðurstöðum úr könnun á verðbólguvæntingum heimila og fyrirtækja sem Seðlabankinn birti í síðustu viku. Við hækkuðum einnig verðbólguspá okkar í síðustu viku.
12. mars 2026
Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting.
12. mars 2026
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.
9. mars 2026
Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.
9. mars 2026
Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.
6. mars 2026
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.