Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Frétta­bréf Hag­fræði­deild­ar 5. janú­ar 2024

Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
5. janúar 2024

Samantekt

Verðbólgan hjaðnaði óvænt í desember og óvenjulítil hækkun á flugfargjöldum kom mest á óvart. Ársverðbólgan stóð í 7,7% í desember en við höfðum spáð 8,1%. Þessi hjöðnun er ekki síst heppileg í ljósi yfirstandandi kjaraviðræðna og ætti að óbreyttu að geta hjálpað til við að hemja verðbólguvæntingar.  

Vaxtahækkanir hafa borið þó nokkurn árangur í því að tempra eftirspurn í hagkerfinu, en á þriðja ársfjórðungi síðasta árs dróst einkaneysla saman milli ára og fjármunamyndun líka. Kortavelta landsmanna hefur dregist saman milli ára samfellt í níu mánuði og Íslendingar virðast farnir að fækka utanlandsferðum. Þá virðist hafa hægt á umsvifum í byggingariðnaði, til dæmis eykst vsk-velta í greininni mun minna en síðustu ár, íbúðafjárfesting dregst enn saman milli ára og starfsfólki fjölgar sífellt hægar.

Þrátt fyrir hátt vaxtastig hefur íbúðaverð haldið áfram að hækka hægt og rólega á síðustu mánuðum, eftir að hafa lækkað lítillega í sumar. Við teljum að fjölgun hlutdeildarlána á síðustu mánuðum hafi þrýst upp vísitölu íbúðaverðs auk þess sem aukin íbúðaþörf vegna fólksfjölgunar hlýtur að stuðla að verðþrýstingi, og ekki síst umræða um ónóga uppbyggingu og yfirvofandi íbúðaskort.

Atvinnuleysi hefur aukist lítillega með haustinu, eins og vaninn er, og mældist 3,4% í nóvember. Greina má nokkuð skýr merki um að dregið hafi úr spennu á vinnumarkaði á nýliðnu ári, til dæmis telja sífellt fleiri stjórnendur fyrirtækja að framboð af starfsfólki sé nægilegt.

Við teljum horfur næstu mánaða bjartar að því leyti að verðbólgan hjaðni og líklega verði hægt að lækka vexti síðar á árinu. Þróunin er þó mikilli óvissu háð og óhætt að segja að verðbólgan næstu mánuði ráðist að verulegu leyti af niðurstöðum kjaraviðræðna og áhrifum þeirra á verðbólguvæntingar. Aðilar vinnumarkaðarins virðast örlítið meira samstíga en í fyrra en hafa hvatt til þess að stjórnvöld stígi inn í til þess að greiða fyrir kjaraviðræðum og hjálpa til við að halda launahækkunum í hófi. Fari svo að stjórnvöld kynni aðgerðir sem útheimta aukin ríkisútgjöld verður áhugavert að fylgjast með því hvernig þau verða fjármögnuð – en ófjármögnuð ríkisútgjöld ýta undir þenslu í hagkerfinu og kynda undir verðbólgu.

Lesa fréttabréfið í heild:

Fréttabréf Hagfræðideildar 5. janúar 2024 (PDF)

Fyrirvari
Þessi umfjöllun og/eða samantekt er markaðsefni sem er ætlað til upplýsinga en felur hvorki í sér fjárfestingarráðgjöf né óháða fjárfestingargreiningu. Lagakröfur sem gilda um fjárfestingarráðgjöf og fjárfestingargreiningar eiga því ekki við, þar með talið bann við viðskiptum fyrir dreifingu. Umfjöllunin er unnin út frá opinberum upplýsingum frá aðilum sem Landsbankinn telur áreiðanlega, en bankinn getur ekki ábyrgst réttmæti upplýsinganna. Landsbankinn tekur enga ábyrgð á tjóni sem gæti hlotist af notkun upplýsinganna sem hér eru settar fram.

Upplýsingar um fyrri árangur fjármálagerninga eða -vísitalna sýna nafnávöxtun, nema annað sé tekið fram. Ef árangur byggir á erlendum gjaldmiðli getur ávöxtun aukist eða minnkað vegna gengissveiflna. Árangur í fortíð gefur ekki áreiðanlega vísbendingu um framtíðarárangur. Nánari upplýsingar um fyrri árangur fjármálagerninga og -vísitalna má finna á vef Landsbankans, þ.m.t. um ávöxtun síðastliðinna 5 ára.

Verðbréfaviðskipti fela í sér áhættu og eru lesendur hvattir til að kynna sér áhættulýsingu vegna viðskipta með fjármálagerninga og stefnu Landsbankans um hagsmunaárekstra á vef Landsbankans.

Landsbankinn er viðskiptabanki sem starfar samkvæmt lögum nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, og starfar undir leyfi og eftirliti fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands (www.fme.is).
Þú gætir einnig haft áhuga á
Stýrivextir
13. maí 2026
Spáum 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti um 0,25 prósentustig í næstu viku. Verðbólga er enn yfir markmiði og verðbólguvæntingar hafa reynst þrálátar. Að okkar mati mun það ráða mestu um að nefndin haldi áfram vaxtahækkunarferlinu sem hófst í mars.
12. maí 2026
Spáum 4,9% verðbólgu í maí
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,13% á milli mánaða í maí. Gangi spáin eftir mun verðbólga lækka úr 5,2% í 4,9%. Lægra eldsneytisverð vegna lækkunar á virðisaukaskatti og lækkun flugfargjalda hafa mest áhrif til lækkunar á milli mánaða samkvæmt spánni. Við spáum að verðbólga mælist 4,9% í ágúst og kjarasamningar því mögulega í húfi.
Vikubyrjun
11. maí 2026
Vikubyrjun 11. maí 2026
Starfandi samkvæmt skrám fækkaði á milli ára. Frjósemi á Íslandi síðastliðin tvö ár hefur ekki mælst minni síðan mælingar hófust. Í þessari viku fáum við m.a. ferðamannatölur og atvinnuleysi ásamt uppgjörum frá félögum.
8. maí 2026
Stöðugleiki á gjaldeyrismarkaði - spáum þó lítils háttar veikingu
Það sem af er ári hefur krónan styrkst og evran stendur núna í 144 krónum. Nokkuð gott jafnvægi hefur verið á milli innflæðis og útflæðis á gjaldeyrismarkaði. Raungengi er mjög hátt og við eigum von á að krónan veikist næstu ár.
4. maí 2026
Sólmyrkvinn gæti skapað verðbólguskot á versta tíma
Almyrkvi á sólu verður sýnilegur á vesturhluta landsins þann 12. ágúst næstkomandi. Gríðarleg eftirspurn er eftir flugi til landsins, gistingu, veitingaþjónustu og bílaleigubílum á þeim tíma og mikið er uppbókað nú þegar. Aukin velta og verðþrýstingur á ýmissi þjónustu verður líklega töluverð á þeim svæðum sem sólmyrkvinn sést.
Mánaðamót 2
4. maí 2026
Mánaðamót 4. maí 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
4. maí 2026
Vikubyrjun 4. maí 2026
Verðbólga lækkaði úr 5,4% í 5,2% í apríl og gistinóttum á hótelum fjölgaði á milli ára. Seðlabanki Bandaríkjanna, Seðlabanki Evrópu og Englandsbanki héldu vöxtum óbreyttum.
29. apríl 2026
Verðbólga hjaðnar í 5,2%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,81% og lækkar verðbólga við það úr 5,4% í 5,2%. Við höfðum spáð því að verðbólga myndi hækka í 5,5%. Mestu munaði að flugfargjöld hækkuðu nokkuð minna í apríl en við höfðum spáð. Eldsneytisverð hefur áfram mest áhrif til hækkunar á milli mánaða. Mælingin eykur líkur á því að Seðlabankinn taki minna hækkunarskref í maí.
27. apríl 2026
Hægari verðhækkanir á íbúðamarkaði og raunverðslækkanir í kortunum
Hátt vaxtastig, ströng lánþegaskilyrði og breytt lánaframboð hafa dregið úr verðhækkunum á íbúðamarkaði. Raunverð íbúða hefur nú lækkað nokkra mánuði í röð og við gerum ráð fyrir að sú þróun haldi áfram. Framboð íbúða til sölu hefur aukist hratt og birgðatími hefur lengst, sérstaklega á nýjum íbúðum.
Vikubyrjun
27. apríl 2026
Vikubyrjun 27. apríl 2026
Árshækkun vísitölu íbúðaverðs mældist 2,6% og vísitölu leiguverðs 6,3% í mars. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman að raunvirði á milli ára á VSK-tímabilinu jan-feb. Á miðvikudag birtir Hagstofan aprílmælingu vísitölu neysluverðs. Við spáum því að verðbólga hækki úr 5,4% í 5,5%.