Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Sí­fellt stærri hluti neyslu Ís­lend­inga fer fram er­lend­is

Kortavelta Íslendinga, að teknu tillit til verðlags og gengis, jókst lítillega í júlí. Íslendingar eyddu þó minna innanlands en í fyrra en kortavelta erlendis jókst. Aldrei hefur hærra hlutfall af kortaveltu Íslendinga farið fram erlendis.
18. ágúst 2026

Greiðslukortavelta landsmanna var 1,4% meiri í júlí í ár en í fyrra, að teknu tilliti til verðlags og gengis. Þá jókst kortavelta erlendis um 8,5% á föstu gengi en kortavelta innanlands dróst saman um 0,9% að raunvirði á milli ára. Frá því í febrúar hefur mælst samdráttur í kortaveltu Íslendinga innanlands, að júní undanskildum. Kortavelta Íslendinga erlendis hefur aftur á móti aukist á sama tíma.

Ríflega fjórðungur af neyslu landsmanna fer fram erlendis

Sífellt stærri hluti af neyslu Íslendinga fer fram erlendis. Í júlí var hlutfallið komið upp í 26,5% og hefur það aldrei mælst hærra. Sé litið til þróunar á milli ára þá jókst kortaveltan, sem fyrr segir, um 8,5% á milli ára í júlí miðað við fast gengi, sem er aðeins minni vöxtur en var t.d. í júní, þegar hún jókst um 13%. Frá áramótum hefur að jafnaði mælst um 14% aukning á milli ára á mánaðarlegri kortaveltu Íslendinga erlendis að teknu tilliti til gengis.

Þessi þróun er ekki síst athyglisverð í ljósi þess að nokkuð hefur dregið úr utanferðum Íslendinga. Þannig var júlí fyrsti mánuðurinn á þessu ári þar sem mældist aukning á milli ára í utanlandsferðum sem nam 1,8% fleiri ferðum. Það sem af er ári hefur utanlandsferðum Íslendinga fækkað samtals um 10%. Í þessu samhengi er vert að benda á að kortavelta Íslendinga erlendis kemur bæði frá kortum sem straujuð eru á ferðalögum erlendis og frá erlendri netverslun. Þetta bendir til þess að Íslendingar nýti erlenda netverslun í sífellt meira mæli en hún hefur þó mögulega verið aðeins hófstilltari nú í júlí en á allra síðustu mánuðum.

Innlend verslun er í töluverðri samkeppni við erlenda netverslun. Það kann að skýra verðlækkun á fötum, skóm og húsbúnaði á milli ára að hluta til. Verð á fötum og skóm var til dæmis 1,6% lægra í júlí en á sama tíma í fyrra og verð á húsgögnum og heimilisbúnaði var óbreytt á milli ára í sama mánuði.

Færri ferðamenn en aukin kortavelta

Ferðamenn í júlí voru 3,1% færri en í júlí í fyrra, samkvæmt talningu Ferðamálastofu. Þrátt fyrir það jókst erlend kortavelta innanlands um 3,9%, leiðrétt fyrir gengi. Kortavelta á hvern ferðamann eykst því lítillega, miðað við fast gengi. Sé kortaveltan leiðrétt fyrir verðlagi jókst hún þó aðeins um 0,8%, sem túlka má þannig að ferðamenn eyddu meiru en fengu lítillega meira fyrir peninginn.

Greiðslukortajöfnuður, það er munurinn á kortaveltu Íslendinga erlendis og kortaveltu ferðamanna hér á landi, var jákvæður um 13,6 milljarða í júlí sem er tæplega milljarði minni afgangur en í fyrra. Minni afgangur nú skýrist af aukinni kortaveltu Íslendinga erlendis.

Enn er kraftur til staðar

Þessar tölur sýna okkur að enn er nokkur kraftur í neyslu Íslendinga. Neysluaukningin kemur þó í auknum mæli erlendis frá sem mildar þrýsting á verðlag innanlands og ætti því að vera góðar fréttir í baráttunni við verðbólgu. En á móti kemur að slík þróun verkar til veikingar á gengið sem aftur skapar verðbólguþrýsting. Gengið hefur þó verið sterkt og slík áhrif ekki að sjá, í það minnsta enn sem komið er.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Stýrivextir
18. nóv. 2026
Óbreyttir vextir í samræmi við væntingar
Peningastefnunefnd hélt vöxtum óbreyttum í morgun og var ákvörðunin einróma. Tónninn var að okkar mati mildur og er ljóst að nefndin hefur vaxandi áhyggjur af kólnandi hagkerfi. Enn er þó lögð áhersla á að verðbólga og verðbólguvæntingar séu langt yfir markmiði. Gangi verðbólguspár eftir gerum við ráð fyrir að nefndin geti lækkað vexti í febrúar.
17. nóv. 2026
Íslendingar auka erlenda neyslu sína
Kortavelta Íslendinga jókst um 2,7% á milli ára í október að raunvirði. Áfram er mikill vöxtur í kortaveltu Íslendinga erlendis á sama tíma og samdráttur mælist innanlands. Við spáum því að einkaneysla aukist lítið í ár en taki síðan smám saman við sér.
16. nóv. 2026
Olían finnur sér leið  
Olíuflutningar frá Persaflóasvæðinu hafa tekið verulega við sér undanfarna mánuði og nálgast magnið sem flutt var áður en átökin brutust út. Mun stærri hluti olíunnar fer nú frá svæðinu um hjáleiðir fram hjá Hormússundi og flutningarnir eru flóknari, áhættusamari og dýrari en áður. Framboð olíuafurða hefur tekið hægar við sér en framboð á hráolíu vegna truflana á olíuhreinsun og flutningum. Það hefur komið sérstaklega niður á framboði á dísilolíu, sem hefur hækkað mun meira í verði en hráolía. 
Vikubyrjun
16. nóv. 2026
Vikubyrjun 16. nóvember 2026
Þrátt fyrir minna flugframboð er fjöldi erlenda ferðamanna það sem af er ári næstum sá sami og í fyrra. Áfram eru merki um kólnun á vinnumarkaði, en skráð atvinnuleysi í október var 0,4 prósentustigum hærra en í október í fyrra. Á miðvikudag er síðasta vaxtaákvörðun ársins hjá peningastefnunefnd Seðlabankans og við spáum óbreyttum vöxtum.
Stýrivextir
12. nóv. 2026
Spáum aftur óbreyttum vöxtum
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Verðbólga er enn mikil og mælist jafn há og við síðustu vaxtaákvörðun, en það er fyrst og fremst vegna utanaðkomandi verðhækkana að mæld verðbólga hefur ekki hjaðnað. Við teljum að það sé farið að styttast í vaxtalækkun.
12. nóv. 2026
Spáum 6,0% verðbólgu í nóvember
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,41% í nóvember og að verðbólga hækki í 6,0%. Flugfargjöld til útlanda lækka alla jafna í nóvember og munu hafa mest áhrif til lækkunar gangi spáin eftir. Við gerum ráð fyrir að nóvembertilboð setji svip sinn á mælinguna, en dagur einhleypra er í miðri verðsöfnunarvikunni.
Vikubyrjun
9. nóv. 2026
Vikubyrjun 9. nóvember 2026
Fjöldi starfandi samkvæmt skrám hélst óbreyttur á milli ára í september. Verðbólga jókst á evrusvæðinu og hefur ekki mælst hærri í þrjú ár. Englandsbanki hækkaði vexti.
5. nóv. 2026
Vinnumarkaður kólnar og það hægir á launahækkunum
Eftirspurn eftir vinnuafli hefur minnkað, atvinnuleysi hefur aukist og vinnumarkaðurinn sýnir skýr merki kólnunar. Kólnun í hagkerfinu hefur dregið úr hækkunartakti launa og í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir hóflegri launahækkunum næstu árin. Þrátt fyrir það teljum við að kaupmáttur aukist áfram, samhliða minni verðbólgu og meiri uppgangi í atvinnulífinu á síðari hluta spátímans.
4. nóv. 2026
Minna af fiski en meiri verðmæti
Útflutningsmagn sjávarafurða hefur dregist saman undanfarin ár, en hátt afurðaverð hefur að miklu leyti vegið upp samdráttinn. Í fyrra jukust útflutningsverðmæti sjávarafurða þrátt fyrir að útflutningsmagnið hefði minnkað. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir áframhaldandi samdrætti í útflutningi sjávarafurða í ár og á næsta ári. Ef lokaráðgjöf fyrir loðnu verður nær upphafsráðgjöfinni gæti samdráttur þó snúist í vöxt og hagvaxtarhorfur batnað.
Mánaðamót 2
2. nóv. 2026
Mánaðamót 2. nóvember 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.