Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Sí­fellt stærri hluti neyslu Ís­lend­inga fer fram er­lend­is

Kortavelta Íslendinga, að teknu tillit til verðlags og gengis, jókst lítillega í júlí. Íslendingar eyddu þó minna innanlands en í fyrra en kortavelta erlendis jókst. Aldrei hefur hærra hlutfall af kortaveltu Íslendinga farið fram erlendis.
18. ágúst 2026

Greiðslukortavelta landsmanna var 1,4% meiri í júlí í ár en í fyrra, að teknu tilliti til verðlags og gengis. Þá jókst kortavelta erlendis um 8,5% á föstu gengi en kortavelta innanlands dróst saman um 0,9% að raunvirði á milli ára. Frá því í febrúar hefur mælst samdráttur í kortaveltu Íslendinga innanlands, að júní undanskildum. Kortavelta Íslendinga erlendis hefur aftur á móti aukist á sama tíma.

Ríflega fjórðungur af neyslu landsmanna fer fram erlendis

Sífellt stærri hluti af neyslu Íslendinga fer fram erlendis. Í júlí var hlutfallið komið upp í 26,5% og hefur það aldrei mælst hærra. Sé litið til þróunar á milli ára þá jókst kortaveltan, sem fyrr segir, um 8,5% á milli ára í júlí miðað við fast gengi, sem er aðeins minni vöxtur en var t.d. í júní, þegar hún jókst um 13%. Frá áramótum hefur að jafnaði mælst um 14% aukning á milli ára á mánaðarlegri kortaveltu Íslendinga erlendis að teknu tilliti til gengis.

Þessi þróun er ekki síst athyglisverð í ljósi þess að nokkuð hefur dregið úr utanferðum Íslendinga. Þannig var júlí fyrsti mánuðurinn á þessu ári þar sem mældist aukning á milli ára í utanlandsferðum sem nam 1,8% fleiri ferðum. Það sem af er ári hefur utanlandsferðum Íslendinga fækkað samtals um 10%. Í þessu samhengi er vert að benda á að kortavelta Íslendinga erlendis kemur bæði frá kortum sem straujuð eru á ferðalögum erlendis og frá erlendri netverslun. Þetta bendir til þess að Íslendingar nýti erlenda netverslun í sífellt meira mæli en hún hefur þó mögulega verið aðeins hófstilltari nú í júlí en á allra síðustu mánuðum.

Innlend verslun er í töluverðri samkeppni við erlenda netverslun. Það kann að skýra verðlækkun á fötum, skóm og húsbúnaði á milli ára að hluta til. Verð á fötum og skóm var til dæmis 1,6% lægra í júlí en á sama tíma í fyrra og verð á húsgögnum og heimilisbúnaði var óbreytt á milli ára í sama mánuði.

Færri ferðamenn en aukin kortavelta

Ferðamenn í júlí voru 3,1% færri en í júlí í fyrra, samkvæmt talningu Ferðamálastofu. Þrátt fyrir það jókst erlend kortavelta innanlands um 3,9%, leiðrétt fyrir gengi. Kortavelta á hvern ferðamann eykst því lítillega, miðað við fast gengi. Sé kortaveltan leiðrétt fyrir verðlagi jókst hún þó aðeins um 0,8%, sem túlka má þannig að ferðamenn eyddu meiru en fengu lítillega meira fyrir peninginn.

Greiðslukortajöfnuður, það er munurinn á kortaveltu Íslendinga erlendis og kortaveltu ferðamanna hér á landi, var jákvæður um 13,6 milljarða í júlí sem er tæplega milljarði minni afgangur en í fyrra. Minni afgangur nú skýrist af aukinni kortaveltu Íslendinga erlendis.

Enn er kraftur til staðar

Þessar tölur sýna okkur að enn er nokkur kraftur í neyslu Íslendinga. Neysluaukningin kemur þó í auknum mæli erlendis frá sem mildar þrýsting á verðlag innanlands og ætti því að vera góðar fréttir í baráttunni við verðbólgu. En á móti kemur að slík þróun verkar til veikingar á gengið sem aftur skapar verðbólguþrýsting. Gengið hefur þó verið sterkt og slík áhrif ekki að sjá, í það minnsta enn sem komið er.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
9. sept. 2026
Krónan styrkist þrátt fyrir halla á viðskiptum við útlönd
Um 150 milljarða króna halli mældist á viðskiptum við útlönd á fyrstu sex mánuðum ársins. Þrátt fyrir það hefur krónan styrkst. Skýringin er líklega sú að viðskiptum við útlönd fylgir ekki alltaf samsvarandi gjaldeyrisflæði. Viðskiptajöfnuður mælir tekjur og gjöld samkvæmt uppgjörsreglum en gengið ræðst af raunverulegum og væntum kaupum og sölu á gjaldeyri.
Vikubyrjun
7. sept. 2026
Vikubyrjun 7. september 2026
Hagkerfið dróst saman um 1,1% á milli ára á öðrum ársfjórðungi. Samkvæmt fundargerð peningastefnunefndar ræddi nefndin að hækka vexti um 0,25 prósentustig eða halda þeim óbreyttum á fundi sínum í ágúst.
Mánaðamót 2
1. sept. 2026
Mánaðamót 1. september 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
31. ágúst 2026
Ál og fiskur skýra samdrátt á öðrum fjórðungi
Landsframleiðsla dróst saman um 1,1% á milli ára á öðrum ársfjórðungi. Samdráttur í vöruútflutningi, sér í lagi áli og sjávarafurðum skýrir samdráttinn að mestu. Minni vöxtur var í einkaneyslu. Fjárfesting, önnur en atvinnuvega, dróst saman.
Vikubyrjun
31. ágúst 2026
Vikubyrjun 31. ágúst 2026
Verðbólga mældist 5,6% í ágúst. Samkvæmt VSK-skýrslum jókst velta í helstu útflutningsgreinum í maí og júní, að ferðaþjónustu undanskilinni. Mörg félög í kauphöllinni birtu uppgjör í síðustu viku. Í dag birtir Hagstofan þjóðhagsreikninga fyrir annan ársfjórðung.
27. ágúst 2026
Verðbólga eykst í 5,6% - hækkanir á breiðum grunni
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,20% á milli mánaða í ágúst og verðbólga hækkar því úr 5,3% í 5,6%. Við spáðum 5,5% verðbólgu í ágúst. Áhrif sólmyrkvans á verðmælingar í mánuðinum voru hóflegri en við höfðum spáð. Verðhækkanir í mánuðinum voru því á breiðari grunni en við gerðum ráð fyrir í spánni. Það er óheppileg þróun, haldi hún áfram.
26. ágúst 2026
Velta eykst í útflutningsgreinum en innlend eftirspurn kólnar
Velta í flestum útflutningsreinum jókst í maí og júní að ferðaþjónustu undanskilinni, samkvæmt nýjum VSK-skýrslum. Aukna veltu útflutningsgreina má að miklu leyti rekja til hagfelldrar þróunar á heimsmarkaðsverði frekar en meiri framleiðslu. Á sama tíma sjást merki um kólnun í innlenda hagkerfinu, einkum í greinum sem reiða sig meira á innlenda eftirspurn.
Vikubyrjun
24. ágúst 2026
Vikubyrjun 24. ágúst 2026
Peningastefnunefnd hækkaði vexti um 0,25 prósentustig í síðustu viku, eins og við spáðum. Á fimmtudag birtir Hagstofan verðbólgutölur fyrir ágúst, en við spáum því að verðbólga hækki í 5,5%.
21. ágúst 2026
Íbúðaverð stendur nánast í stað
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09% á milli mánaða í júlí. Árshækkun vísitölunnar mælist nú 1,6%, hefur ekki mælst lægri í þrjú ár og er töluvert minni en hækkun á almennu verðlagi. Raunverð íbúða hefur lækkað um 3% á milli ára. Umsvif á íbúðamarkaði hafa einnig dregist saman og velta það sem af er ári hefur verið töluvert minni en á sama tímabili í fyrra.
Stýrivextir
19. ágúst 2026
Vextir hækkaðir en mildari tónn
Peningastefnunefnd hækkaði meginvexti um 0,25 prósentustig þriðja fundinn í röð og standa þeir nú í 8%. Hægt hefur á efnahagsumsvifum og vísbendingar eru um að undirliggjandi verðbólga sé tekin að hjaðna að mati nefndarinnar. Tónninn var því mun mildari en á síðustu tveimur fundum.