Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Sí­fellt stærri hluti neyslu Ís­lend­inga fer fram er­lend­is

Kortavelta Íslendinga, að teknu tillit til verðlags og gengis, jókst lítillega í júlí. Íslendingar eyddu þó minna innanlands en í fyrra en kortavelta erlendis jókst. Aldrei hefur hærra hlutfall af kortaveltu Íslendinga farið fram erlendis.
18. ágúst 2026

Greiðslukortavelta landsmanna var 1,4% meiri í júlí í ár en í fyrra, að teknu tilliti til verðlags og gengis. Þá jókst kortavelta erlendis um 8,5% á föstu gengi en kortavelta innanlands dróst saman um 0,9% að raunvirði á milli ára. Frá því í febrúar hefur mælst samdráttur í kortaveltu Íslendinga innanlands, að júní undanskildum. Kortavelta Íslendinga erlendis hefur aftur á móti aukist á sama tíma.

Ríflega fjórðungur af neyslu landsmanna fer fram erlendis

Sífellt stærri hluti af neyslu Íslendinga fer fram erlendis. Í júlí var hlutfallið komið upp í 26,5% og hefur það aldrei mælst hærra. Sé litið til þróunar á milli ára þá jókst kortaveltan, sem fyrr segir, um 8,5% á milli ára í júlí miðað við fast gengi, sem er aðeins minni vöxtur en var t.d. í júní, þegar hún jókst um 13%. Frá áramótum hefur að jafnaði mælst um 14% aukning á milli ára á mánaðarlegri kortaveltu Íslendinga erlendis að teknu tilliti til gengis.

Þessi þróun er ekki síst athyglisverð í ljósi þess að nokkuð hefur dregið úr utanferðum Íslendinga. Þannig var júlí fyrsti mánuðurinn á þessu ári þar sem mældist aukning á milli ára í utanlandsferðum sem nam 1,8% fleiri ferðum. Það sem af er ári hefur utanlandsferðum Íslendinga fækkað samtals um 10%. Í þessu samhengi er vert að benda á að kortavelta Íslendinga erlendis kemur bæði frá kortum sem straujuð eru á ferðalögum erlendis og frá erlendri netverslun. Þetta bendir til þess að Íslendingar nýti erlenda netverslun í sífellt meira mæli en hún hefur þó mögulega verið aðeins hófstilltari nú í júlí en á allra síðustu mánuðum.

Innlend verslun er í töluverðri samkeppni við erlenda netverslun. Það kann að skýra verðlækkun á fötum, skóm og húsbúnaði á milli ára að hluta til. Verð á fötum og skóm var til dæmis 1,6% lægra í júlí en á sama tíma í fyrra og verð á húsgögnum og heimilisbúnaði var óbreytt á milli ára í sama mánuði.

Færri ferðamenn en aukin kortavelta

Ferðamenn í júlí voru 3,1% færri en í júlí í fyrra, samkvæmt talningu Ferðamálastofu. Þrátt fyrir það jókst erlend kortavelta innanlands um 3,9%, leiðrétt fyrir gengi. Kortavelta á hvern ferðamann eykst því lítillega, miðað við fast gengi. Sé kortaveltan leiðrétt fyrir verðlagi jókst hún þó aðeins um 0,8%, sem túlka má þannig að ferðamenn eyddu meiru en fengu lítillega meira fyrir peninginn.

Greiðslukortajöfnuður, það er munurinn á kortaveltu Íslendinga erlendis og kortaveltu ferðamanna hér á landi, var jákvæður um 13,6 milljarða í júlí sem er tæplega milljarði minni afgangur en í fyrra. Minni afgangur nú skýrist af aukinni kortaveltu Íslendinga erlendis.

Enn er kraftur til staðar

Þessar tölur sýna okkur að enn er nokkur kraftur í neyslu Íslendinga. Neysluaukningin kemur þó í auknum mæli erlendis frá sem mildar þrýsting á verðlag innanlands og ætti því að vera góðar fréttir í baráttunni við verðbólgu. En á móti kemur að slík þróun verkar til veikingar á gengið sem aftur skapar verðbólguþrýsting. Gengið hefur þó verið sterkt og slík áhrif ekki að sjá, í það minnsta enn sem komið er.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
15. okt. 2026
Spáum 5,9% verðbólgu í október
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,49% í október og að ársverðbólga standi í stað í 5,9%. Hækkun á eldsneytisverði skýrir hækkunina að langmestu leyti. Nýtt komugjald í sjúkra-, tal-, og iðjuþjálfun hefur einnig áhrif til hækkunar. Á móti gerum við ráð fyrir að reiknuð húsaleiga og flugfargjöld til útlanda hafi áhrif til lækkunar á milli mánaða, sem ná þó ekki að vega upp hækkun á eldsneytisverði.
Vikubyrjun
12. okt. 2026
Vikubyrjun 12. október 2026
Peningastefnunefnd ákvað að halda vöxtum óbreyttum í síðustu viku. Fjöldi starfandi stóð nánast í stað á milli ára í ágúst og skráð atvinnuleysi í september var 0,5 prósentustigum hærra en í fyrra.
Stýrivextir
7. okt. 2026
Óbreyttir vextir og sami tónn
Peningastefnunefnd hélt vöxtum óbreyttum og ákvörðunin var einróma.  Verðbólga hefur hækkað á milli funda, úr 5,3% í 5,9%, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum og opinberra hækkana. Hækkunin hefur verið í takt við væntingar. 
Vikubyrjun
5. okt. 2026
Vikubyrjun 5. október 2026
Verðbólga mældist 5,9% í september og hefur mælst yfir 5% allt þetta ár. Í vikunni er vaxtaákvörðun hjá Seðlabanka Íslands. Við spáum því að peningastefnunefnd haldi vöxtum óbreyttum. 
Mánaðamót 2
1. okt. 2026
Mánaðamót 1. október 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Stýrivextir
30. sept. 2026
Spáum óbreyttum vöxtum í næstu viku
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Við síðustu vaxtaákvörðun gaf nefndin nokkuð skýrt til kynna að hún teldi aðhaldið nægjanlegt. Þróun verðbólgu frá síðasta fundi hefur verið í takt við spá bankans, verðbólguvæntingar eru svipaðar og fyrir síðustu ákvörðun og hagkerfið sýnir áfram merki kólnunar. Óvissan snýr helst að því hvernig nefndin metur áhrif fjárlagafrumvarpsins og mögulegar afleiðingar forsendubrestsins í kjarasamningum.
29. sept. 2026
Verðbólga eykst í 5,9% - hækkun á eldsneytisverði hefur mest áhrif
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39% á milli mánaða í september og verðbólga hækkar því úr 5,6% í 5,9%. Við spáðum 5,8% verðbólgu. Eldsneytisverð hækkaði töluvert í mánuðinum sem bæði má rekja til þess að tímabundin lækkun á virðisaukaskatti rann út í byrjun mánaðar og hækkana á heimsmarkaðsverði á olíu. Áhrif hækkunar komugjalda á heilsugæslu höfðu einnig áhrif til hækkunar, í takt við spá okkar.
Vikubyrjun
28. sept. 2026
Vikubyrjun 28. september 2026
Samkvæmt talningu HMS hefur íbúðum í byggingu fækkað. Seðlabankinn birti í liðinni viku yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleika. Á morgun birtir Hagstofan verðbólgutölur fyrir september. Við spáum því að verðbólgan hækki úr 5,6% í 5,8%.
21. sept. 2026
Nær jafnmargir ferðamenn þrátt fyrir minna flug
Þrátt fyrir minna flugframboð til og frá landinu hefur ferðamönnum aðeins fækkað um 1%, það sem af er ári. Tengifarþegum hefur aftur á móti fækkað og Íslendingar hafa farið í færri utanlandsferðir í ár en í fyrra. Nýlegar kortaveltutölur benda til þess að neysla ferðamanna hafi tekið við sér yfir sumarið og að áhrif sólmyrkvans hafi fremur birst í aukinni neyslu en fjölgun gesta.
Vikubyrjun
21. sept. 2026
Vikubyrjun 21. september 2026
Greiðslukortavelta heimilanna dróst saman um 1,2% á milli ára í ágúst, að teknu tilliti til verðlags og gengis. Íbúðaverð hækkaði lítillega í ágúst, en leiguverð lækkaði eftir að hafa hækkað sex mánuði í röð.