Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Spá­um verð­bólgu und­ir 4% í mars

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,54% á milli mánaða í mars og að verðbólga hjaðni úr 4,2% í 3,9%. Hjöðnun á milli mánaða skýrist ekki síst af töluvert minni hækkun á reiknaðri húsaleigu en fyrir ári síðan. Við gerum ekki ráð fyrir miklum breytingum á verðbólgu næstu mánuði og teljum að hún verði áfram rétt undir 4% í júní.
13. mars 2025

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,54% á milli mánaða í mars og að ársverðbólga lækki úr 4,2% í 3,9%. Við gerum ráð fyrir að janúarútsölur á fötum og skóm klárist nú í mars og að sá liður hafi mest áhrif á hækkun vísitölunnar á milli mánaða. Við gerum ráð fyrir að reiknuð húsaleiga þróist með svipuðum hætti og síðustu mánuði og spáum 0,5% hækkun í mars. Í mars í fyrra hækkaði reiknuð húsaleiga mikið, um 2,1%, og gangi spá okkar eftir hefur sá liður því mest áhrif til lækkunar á ársverðbólgu.

Útsölur ganga alveg til baka í mars

Janúarútsölurnar gengu minna til baka í febrúar en við höfðum spáð, en þær ganga jafnan til baka í febrúar og mars, þó misjafnt sé hversu mikið í hvorum mánuði. Í janúarútsölum lækkaði verð á fötum og skóm um tæplega 7%, samkvæmt mælingum Hagstofunnar. Í febrúarspánni gerðum ráð fyrir því að verð á fötum og skóm myndi hækka um 5% og svo aftur um 2% í mars. Verð á fötum og skóm hækkaði í reynd aðeins um 2% í febrúar og við gerum því ráð fyrir að liðurinn hækki um 5% nú í mars.

Minni hækkun á reiknaðri húsaleigu mest áhrif til lækkunar á ársverðbólgu

Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,4% í febrúar eftir að hafa lækkað í janúar, í fyrsta sinn frá því Hagstofan tók upp nýja aðferð við mælingar á þeim lið. Við gerum ráð fyrir að liðurinn hækki um 0,5% á milli mánaða næstu mánuði, sem er nokkurn veginn í takt við þróunina frá því að ný aðferðafræði var tekin upp. Í mars í fyrra hækkaði reiknuð húsaleiga aftur á móti um 2,1% og hækki hann einungis um 0,5% nú, mun sá liður hafa mest áhrif á lækkun ársverðbólgu í mánuðinum.

Erfitt hefur verið að greina skýra fylgni á milli mánaðarbreytinga á liðnum og annarra skammtímamælikvarða tengdra íbúðaverði frá því Hagstofan tók upp hina nýju aðferð. Það tengist því að hluta að breyting á milli mánaða á reiknaðri húsaleigu fylgir nú breytingu á meðalverði allra gildra markaðsleigusamninga á þeim tíma sem vísitalan er reiknuð. Samningar sem gerðir hafa verið í mánuðinum fram að þeim tíma sem vísitalan er reiknuð eru því teknir með í útreikninga Hagstofunnar. Þeir samningar hafa aftur á móti ekki komið inn í mælingar á vísitölu leiguverðs sem Húsnæðis- og mannvirkjastofnun reiknar og birtir. Skammtímabreytingar á liðnum verða því áfram háðar nokkurri óvissu, en á móti hefur liðurinn sveiflast aðeins minna á milli mánaða með nýju aðferðinni.

Verð á mat og drykkjarvörum hækkar

Samkvæmt verðlagseftirliti ASÍ hefur verð á mat og drykkjarvörum nú hækkað um 0,45% á milli febrúar og mars. Mælingar ASÍ ná yfir allan mánuðinn, en Hagstofan mælir verð í einni fyrir fram ákveðinni verðsöfnunarviku í hverjum mánuði. Tilboðsdagar, eins og voru í byrjun febrúar, sem falla fyrir utan verðsöfnunarvikuna hafa því áhrif á mælingar ASÍ en koma ekki inn í mælingar Hagstofunnar. Það skýrir eflaust skekkjuna í síðasta mánuði, en mælingar Hagstofunnar fyrir febrúar sýndu 1,1% hækkun en mæling ASÍ aðeins 0,67%. Almennt hafa mælingar verðlagseftirlits ASÍ þó verið nokkuð nálægt mælingum Hagstofunnar á matarkörfunni og spáum við því nú 0,5% hækkun á mat og drykkjarvörum milli mánaða sem er nokkuð nálægt könnun ASÍ.

Flugfargjöld til útlanda hækka minna í mars en meira í apríl

Flugfargjöld til útlanda sveiflast töluvert á milli mánaða, en sveiflurnar eru að miklu leyti árstíðabundnar. Í fyrra lentu páskarnir á milli mars og apríl það sem hafði þau áhrif að flugfargjöld hækkuðu nokkurn veginn til jafns í mars og apríl,  um u.þ.b. 10% í hvorum mánuði. Í ár eru páskarnir alfarið í apríl og því gerum við ráð fyrir aðeins minni hækkun frá febrúar og að flugfargjöld hækki um 4,9% í mars. Á móti gerum við ráð fyrir meiri hækkun í apríl, eða um tæplega 20%.

Spá um þróun VNV í mars 2025

       
Undirliður Vægi í VNV Breyting (spá) Áhrif (spá)
Matur og drykkjarvara 15,4% 0,5% 0,07%
Áfengi og tóbak 2,6% -0,1% 0,00%
Föt og skór 3,8% 5,0% 0,18%
Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu 9,4% 0,3% 0,03%
Reiknuð húsaleiga 19,9% 0,5% 0,10%
Húsgögn og heimilisbúnaður 4,9% -0,4% -0,02%
Heilsa 4,1% 0,5% 0,02%
Ferðir og flutningar (annað) 3,9% 0,2% 0,01%
- Kaup ökutækja 6,4% 0,5% 0,03%
- Bensín og díselolía 3,7% -0,9% -0,03%
- Flugfargjöld til útlanda 2,0% 4,9% 0,09%
Póstur og sími 1,6% -0,5% -0,01%
Tómstundir og menning 10,9% 0,2% 0,02%
Menntun 0,9% 0,0% 0,00%
Hótel og veitingastaðir 5,3% 0,6% 0,03%
Aðrar vörur og þjónusta 5,2% 0,6% 0,03%
Alls 100,0%   0,54%

Verðbólga nokkuð stöðug í kringum 4% næstu mánuði

Eftir nokkuð öra hjöðnun síðustu tvö ár teljum við komið að kaflaskilum í baráttunni við verðbólguna og að það hægi á hjöðnun hennar. Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,54% í mars, 0,74% í apríl, 0,32% í maí og 0,49% í júní. Gangi spáin eftir verður verðbólga nokkuð stöðug í kringum 4% næstu mánuði og mælist 3,9% í mars, 4,1% í apríl og 3,9% í bæði maí og júní. Lítils háttar hækkun á ársverðbólgu í apríl skýrist sem fyrr segir að hluta til af því að páskarnir falla nú alveg í apríl, með tilsvarandi hækkun á flugfargjöldum til útlanda. Spáin er mjög svipuð síðustu spá sem við birtum í kjölfar birtingar Hagstofunnar á febrúarmælingu VNV. Við gerum ráð fyrir aðeins hærra verði á matarkörfunni og á húsnæðisliðnum án reiknaðrar húsleigu. Á móti er spáin aðeins lægri fyrir verð á bensíni og díselolíu.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Vikubyrjun
6. júlí 2026
Vikubyrjun 6. júlí 2026
Gistinóttum erlendra ferðamanna fjölgaði milli ára í maí, en gistinóttum Íslendinga fækkaði. Færri ný störf urðu til í Bandaríkjunum í júní en búist var við og verðbólga á evrusvæðinu í júní var lægri en búist var við.
Mánaðamót 2
1. júlí 2026
Mánaðamót 1. júlí 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
29. júní 2026
Vikubyrjun 29. júní 2026
Verðbólga jókst úr 5,1% í 5,2% í júní. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu töluvert meira en við gerðum ráð fyrir, en þau eru nú 28% hærri en á sama tíma í fyrra.
26. júní 2026
Verðbólgumælingin bendir til kólnunar þrátt fyrir hækkun ársverðbólgu
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,94% á milli mánaða og verðbólga hækkar því úr 5,1% í 5,2%. Við spáðum því að verðbólga myndi standa í stað. Hækkun á flugfargjöldum hafði mest áhrif til hækkunar á milli mánaða og skýrir sífellt stærri hluta ársverðbólgunnar. Vísbendingar um kólnun í hagkerfinu og minni eftirspurn verða sífellt skýrari.
Vikubyrjun
22. júní 2026
Vikubyrjun 22. júní 2026
Í vikunni fáum við verðbólgutölur fyrir júnímánuð, en við spáum því að verðbólga mælist 5,1% og standi í stað á milli mánaða. Í liðinni viku komu nýjar kortaveltutölur frá Seðlabankanum sem sýna að það hægir á vexti neyslunnar, en þó eru ekki merki um snöggkólnun líkt og fyrri gögn, sem nú hafa verið leiðrétt, höfðu bent til.
18. júní 2026
Áfram rólegt á íbúðamarkaði 
Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 0,4% á milli mánaða í maí. Árshækkun vísitölunnar mælist nú 2,2% og er talsvert lægri en hækkanir á almennu verðlagi. Raunverð íbúða hefur því lækkað um 2,4% á milli ára og maí er sjötti mánuðurinn í röð þar sem raunverð lækkar á þann mælikvarða. Velta á íbúðamarkaði hefur jafnframt verið talsvert minni það sem af er ári en á sama tímabili í fyrra.
16. júní 2026
Seigla í einkaneyslu eftir allt saman?
Kortavelta íslenskra heimila stóð nokkurn veginn í stað á milli ára í maí, að teknu tillit til verðlags og gengis. Tölur fyrir apríl voru jafnframt leiðréttar upp á við en þær höfðu sýnt töluverðan samdrátt. Gömlu apríltölurnar voru birtar daginn fyrir ákvörðun peningastefnunefndar og hafa mögulega haft áhrif á ákvörðunina. Uppfærðar tölur benda til þess að áfram hægi á vexti einkaneyslu, en ekki til snöggkólnunar eins og apríltölurnar gáfu til kynna.
Vikubyrjun
15. júní 2026
Vikubyrjun 15. júní 2026
Erlendum ferðamönnum fjölgaði í maí þrátt fyrir minna flugframboð en utanlandsferðir Íslendinga eru færri. Skráð atvinnuleysi mældist 4,2% í maí.
12. júní 2026
Samdráttur í sölu sumarhúsa eftir sterk ár
Fjölgun sumarhúsa hér á landi hefur haldist nokkuð stöðug síðasta áratug, en rúmlega helmingur sumarhúsa landsins er staðsettur á Suðurlandi. Kaupsamningum hefur fækkað lítillega frá því í fyrra og verðhækkanir hafa verið hóflegar.
11. júní 2026
Spáum því að verðbólga standi í stað í júní
Við spáum því að verðbólga standi í stað í júní og mælist aftur 5,1%. Ferðaþjónustutengdir liðir hækka alla jafna í júní og mun verð á flugfargjöldum til útlanda hafa mest áhrif til hækkunar, gangi spáin eftir. Við gerum einnig ráð fyrir hækkun á hótelum og veitingastöðum í júnímælingunni. Við gerum ráð fyrir að verðbólga aukist næstu mánuði og teljum nánast öruggt að forsendur kjarasamninga bresti í ágúst.