4. október 2021 - Greiningardeild
Vikan framundan
- Á miðvikudag er vaxtaákvörðun hjá Seðlabankanum, við spáum 0,25% hækkun.
- Á fimmtudag birtir Ferðamálastofa samantekt um ferðaþjónustu sumarið 2021 og Seðlabankinn birtir Hagvísa.
- Á föstudag birtir Vinnumálastofa tölur um skráð atvinnuleysi.
Mynd vikunnar
Veruleg breyting hefur orðið á samsetningu fasteignalána heimilanna síðan í byrjun árs 2020. Þannig voru tæplega 70% fasteignalána verðtryggð í lok janúar 2020, en í lok ágúst í ár var sú tala komin rétt niður í helming. Mesta breytingin á þessu tímabili er að vægi verðtryggðra lána með föstum vöxtum minnkaði úr 46% í 27%. Óverðtryggðum lánum með breytilegum vöxtum fjölgaði, þau fóru úr 19% af lánum upp í að vera 33%.
Efnahagsmál
- Seðlabankinn birti yfirlýsingu fjármálastöðuleikanefndar og rit um fjármálastöðugleika, hækkaði sveiflujöfnunarauka á fjármálafyrirtæki og setti reglur um hámarks greiðslubyrði fasteignalána.
- Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,47% milli mánaða og mælist verðbólga 4,4% í samanburði við 4,3% í ágúst. Breytingin milli mánaða var í samræmi við væntingar, en við höfðum spáð 0,5% hækkun. Mestu áhrif til hækkunar höfðu reiknuð húsleiga og föt og skór á meðan flugfargjöld til útlanda höfðu mest áhrif til lækkunar.
- Samtök iðnaðarins birtu talningu á fjölda íbúða í byggingu. Samdráttur var milli ára í íbúðum sem eru lengra komnar, en aukning á fjölda á fyrstu byggingarstigum.
- Samtök atvinnulífsins birtu niðurstöður úr könnun meðal stjórnenda stærstu fyrirtækja landsins. Almennt eru stjórnendur frekar bjartsýnir, en tæplega helmingur þeirra telja núverandi aðstæður góðar og 60% telja að aðstæður eigi eftir að batna á næstu sex mánuðum. Rúmlega þriðjungur stjórnenda býst við fjölgun starfsfólks, en svipað hlutfall telur að það sé skortur á starfsfólki í sínu fyrirtæki.
- Hagstofan birti tölur um gistinætur í ágúst. Alls voru gistinætur 440 þúsund, þar af voru gistinætur Íslendinga 120 þúsund og gistinætur útlendinga 320 þúsund. Gistinætur útlendinga í ágúst 34% færri en í ágúst 2019 en heildargistinætur voru 16% færri.
- Hagstofan birti tekjuskiptingaruppgjör fyrir 2020 og vöruskiptajöfnuð fyrir ágúst.
- Seðlabankinn birti talnaefni um önnur fjármálafyrirtæki, lánasjóði ríkisins, verðbréfa-, fjárfestingar- og fagfjárfestasjóði, verðbréfafjárfestingu og stöðu markaðsverðbréfa.
Fjármálamarkaðir
- Lánamál ríkisins luku víxlaútboði.
- Arion banki gaf út sértryggð skuldabréf í evrum.
- Lánamál ríkisins birtu ársfjórðungsáætlun fyrir 4. ársfjórðung.
- Festi birti afkomuspá.
Hagtölur og markaðsupplýsingar
Þú gætir einnig haft áhuga á

16. mars 2026
Við spáum því að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Verðbólguhorfur hafa versnað upp á síðkastið sem sést meðal annars í niðurstöðum úr könnun á verðbólguvæntingum heimila og fyrirtækja sem Seðlabankinn birti í síðustu viku. Við hækkuðum einnig verðbólguspá okkar í síðustu viku.

12. mars 2026
Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting.

12. mars 2026
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.

9. mars 2026
Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.

9. mars 2026
Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.

6. mars 2026
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.

2. mars 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.

2. mars 2026
Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.

27. feb. 2026
Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.

26. feb. 2026
Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.
