Verð­bólg­an 7,7% - hjaðn­ar óvænt í des­em­ber

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,41% milli mánaða í desember og við það hjaðnaði ársverðbólga úr 8,0% í 7,7%. Kostnaður við búsetu í eigin húsnæði hafði mest áhrif til hækkunar en hækkar þó minna en við gerðum ráð fyrir. Flugfargjöld hækkuðu mun minna en við héldum og er sá liður sem kemur mest á óvart.
Fjölbýlishús
21. desember 2023

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,41% á milli mánaða í desember, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga lækkar því hressilega úr 8,0%, í 7,7% í desember. Vísitala neysluverðs án húsnæðis hækkaði um 0,26% á milli mánaða og ársbreytingin lækkar úr 7,2% í 6,7%.

Minni hækkun en við bjuggumst við

Vísitalan hækkaði nokkuð minna milli mánaða en við bjuggumst við, en við spáðum 0,76% hækkun milli mánaða og að verðbólgan myndi aukast í 8,1%.  

  • Flugfargjöld til útlanda hækkuðu einungis um 5,1% milli mánaða, en við höfðum spáð 19,4% hækkun.
  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,8% milli mánaða, en við spáðum 1,1%. Bæði hækkunin á markaðsverði húsnæðis (0,32% í stað 0,50%) og framlag vaxtabreytinga (0,53% í stað 0,62%) voru minni en við héldum.
  • Verð á matarkörfunni var nokkurn veginn óbreytt milli mánaða (+0,1%) en við spáðum 0,5% hækkun.
  • Húsgögn, heimilisbúnaður o.fl. lækkuðu um 1,3% milli mánaða, en við gerðum ráð fyrir 0,7% hækkun. Til dæmis lækkuðu sængurfatnaður og handklæði um 6,2% og raftæki um 4,5%.

Flugfargjöld hækkuðu ekki mikið í desember

Mæling Hagstofunnar kom nokkuð þægilega á óvart í þetta skiptið. Mestu munaði á spá okkar og mælingar Hagstofunnar á verði á flugfargjöldum til útlanda sem hækkaði töluvert minna en við gerðum ráð fyrir. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 5,1% milli mánaða í desember en við höfðum spáð 19,4% hækkun. Verð á flugfargjöldum til útlanda hækkar alla jafna í desember, og yfirleitt töluvert meira en nú. Einkaneysla hefur dregist saman og Íslendingar hafa fækkað utanlandsferðum sem gæti haft áhrif til lækkunar á flugfargjöldum. Einnig gæti það skýrst af minni aðsókn erlendra ferðamanna vegna óvissu í tengslum við jarðhræringar á Reykjanesskaga. Í desember í ár var ódýrara að fljúga til útlanda en í sama mánuði í fyrra, en hingað til hafa flugfargjöld verið hærri á þessu ári en því síðasta.

Kostnaður við búsetu í eigin húsnæði hækkar

Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,8% (+0,17% áhrif á vísitöluna) milli mánaða í desember þar sem markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði um 0,3% en áhrif vaxta voru 0,5% til hækkunar. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði því minna en við höfðum gert ráð fyrir og áhrif vaxta voru einnig aðeins minni en við höfðum spáð. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis sem Hagstofan reiknar tekur tillit til landsins í heild, en fyrr í mánuðinum gaf HMS út vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og sú vísitala hækkaði um 0,1% milli mánaða, þar sem fjölbýli hækkaði um 0,4% og sérbýli lækkaði um 0,8%. Mæling Hagstofunnar sýndi líka 0,4% hækkun á fjölbýli en 0,5% lækkun fyrir sérbýli. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins um 0,7% milli mánaða í nóvember.

Framlag húsnæðis til ársverðbólgu hækkar en aðrir liðir lækka

Ársverðbólga lækkaði um 0,3 prósentustig á milli mánaða og er nú 7,7%. Framlag húsnæðis til ársverðbólgu jókst aftur á milli mánaða og fór hlutur þess úr 2,7 prósentustigum í 2,8 prósentustig. Aðrir liðir lækka, þar sem hlutur innfluttra vara án bensíns lækkar úr 1,9 prósentustigum í 1,8 prósentustig. Hlutur innlendra vara lækkar úr 1,4 prósentustigum í 1,3 og hlutur þjónustu lækkar úr 2,2 prósentustigum í 2,1. Hlutur bensíns hefur aðeins minni áhrif til lækkunar en í síðasta mánuði en er áfram í kringum 0,1 prósentustig.

Kjarnavísitölur verðbólgunnar segja til um þróun undirliggjandi verðbólgu og eru ágætis mælikvarði á það hvort verðbólga fari raunverulega hjaðnandi, eða hvort þróun í hverjum mánuði skýrist aðallega af sveiflum í liðum sem eru almennt sveiflukenndir. Undirliggjandi verðbólga, þar sem búið er að fjarlægja sveiflukennda liði, lækkar á milli mánaða í desember. Árshækkun allra fjögurra kjarnavísitalnanna lækkar á milli mánaða en það hefur ekki gerst síðan í júlí, þegar verðbólga fór úr 8,9 í 7,6%.

Gerum ráð fyrir 6,5% verðbólgu í febrúar og mars

Við uppfærum lítillega verðbólguspá okkar til næstu mánaða. Núna gerum við ráð fyrir að vísitalan hækki um 0,22% í janúar, 0,89% í febrúar og 0,59% í mars. Gangi spáin eftir mun ársverðbólgan mælast 7,1% í janúar, 6,5% í febrúar og 6,5% í mars.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Vöruhótel
26. feb. 2024
Vikubyrjun 26. febrúar 2024
Á árunum 2010 til 2019 var samfelldur afgangur af vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd. Nokkur halli var árin 2020 og 2021 á meðan heimsfaraldurinn geisaði, en síðan hafa utanríkisviðskipti verið nokkurn veginn í jafnvægi.
Gata í Reykjavík
22. feb. 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkar áfram örlítið milli mánaða
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar. Sérbýli hækkaði um 0,1% og fjölbýli um 0,4%. Raunverð íbúða er nokkurn veginn það sama og fyrir einu ári. Undirrituðum kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði á milli ára síðustu fjóra mánuði eftir að hafa fækkað sífellt frá miðju ári 2021.
Bátur
19. feb. 2024
Vikubyrjun 19. febrúar 2024
Nokkur breyting hefur orðið á samsetningu vinnumarkaðarins hér á landi frá árinu 1991. Stjórnendum, sérfræðingum, sérmenntuðu starfsfólki, þjónustu- og verslunarfólki hefur fjölgað verulega á sama tíma og skrifstofufólki, bændum og fiskveiðifólki hefur fækkað.
Peningaseðlar
15. feb. 2024
Spáum áframhaldandi hjöðnun í febrúar: Úr 6,7% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Flugvél
12. feb. 2024
Ferðamenn dvelja skemur og eyða færri krónum
Um 131 þúsund erlendir ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í janúar. Þeir voru fleiri en í janúar í fyrra en færri en árin fyrir faraldur. Fjórði ársfjórðungur síðasta árs var sá fjölmennasti frá upphafi.
Smiður
12. feb. 2024
Vikubyrjun 12. febrúar 2024
Á fjórða ársfjórðungi síðasta árs voru fleiri atvinnulausir á Íslandi en sem nam lausum störfum. Því var öfugt farið um mitt ár 2022 þegar spennan á vinnumarkaði var sem mest og fyrirtæki kepptust um starfsfólk. Þessi viðsnúningur er eitt merki þess að tekið sé að draga út spennu á vinnumarkaði, ekki síst vegna aukins peningalegs aðhalds.
Hús í Reykjavík
9. feb. 2024
Meirihluti útistandandi íbúðalána nú verðtryggður
Hátt vaxtastig hefur breytt samsetningu íbúðalána til heimila. Meirihluti útistandandi íbúðalána heimila er nú verðtryggður, en heimili hafa frá byrjun síðasta árs í auknum mæli fært sig úr óverðtryggðum lánum yfir í verðtryggð. Hrein ný íbúðalán banka og lífeyrissjóða hafa aukist frá miðju síðasta ári en drógust nú saman milli mánaða í desember.
5. feb. 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - janúar 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Mynt 100 kr.
5. feb. 2024
Vikubyrjun 5. febrúar 2024
Verðbólga hefur hjaðnað síðustu mánuði, en auk þess hefur hlutfall undirliða sem hafa hækkað um meira en 10% á undanförnum 12 mánuðum fækkað.
2. feb. 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 2. febrúar 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur