Verðbólga umfram væntingar
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,84% á milli mánaða í júní og við það hækkaði verðbólga úr 3,8% í maí í 4,2%. Vísitala neysluverðs án húsnæðis hækkaði einnig töluvert á milli mánaða, úr 2,7% í 3,2%. Að þessu sinni skýrir enginn einn liður mestan mun á spá okkar og mælingu Hagstofunnar. Við spáðum 0,56% hækkun á vísitölunni og að verðbólga myndi mælast 3,9%. Matarkarfan hækkaði meira í verði en við bjuggumst við og hið sama má segja um föt og skó, tómstundir og menningu og hótel- og veitingastaðaþjónustu.
Að okkar mati ber verðbólgumæling júnímánaðar þess merki að verðbólguþrýstingur í hagkerfinu sé meiri en útlit var fyrir í vor. Hér spilar inn í að enginn einn liður þrýsti verðbólgumælingunni upp fyrir væntingar heldur voru hækkanir á breiðum grunni.
Líkt og við fjölluðum um fyrr í vikunni hefur hagkerfið staðið hátt vaxtastig vel af sér og ótal vísbendingar eru um að þrátt fyrir þétt peningalegt aðhald haldi eftirspurn í hagkerfinu áfram að aukast. Hagvöxtur mældist 2,6% á fyrsta fjórðungi, kortavelta eykst á milli ára að raunvirði með hverjum mánuðinum og velta í hagkerfinu var þó nokkuð meiri á fyrstu fjórum mánuðum ársins en á sama tíma í fyrra. Þá hefur gengi krónunnar styrkst talsvert upp á síðkastið, án þess að það skili sér í minni innfluttri verðbólgu.
Í ljósi þessa er líklega ekki að undra að verðbólga hjaðni ekki hraðar en raun ber vitni þessi misserin og því hlýtur peningastefnan að mótast af varúð við frekari tilslakanir á aðhaldinu.
Framlag innfluttra vara eykst aftur
Samsetning ársverðbólgu breyttist nokkuð á milli mánaða og er aftur mjög svipuð og í apríl, þegar verðbólga mældist einnig 4,2%. Aukinn verðþrýstingur virðist á nokkuð breiðum grunni og ýmsir undirliðir verðbólgu hækkuðu umfram væntingar.
Framlag innfluttra vara jókst um 0,2 prósentustig, eftir að hafa minnkað í maí. Þar af munar mest um aukið framlag af fötum og skóm, sem jókst um 0,07 prósentustig. Allt frá janúarútsölum og þar til nú hefur framlag fatnaðar verið til lækkunar á ársverðbólgu. Framlag snyrtivara, nýrra bíla, tómstundavara og heimilistækja jókst einnig. Þá jókst framlag þjónustu og er nú aftur orðið það sama og í apríl. Aukið framlag þjónustu skýrist til helminga af flugfargjöldum til útlanda og svo almennri þjónustu.
Helstu liðir vísitölunnar:
- Verð á mat og drykkjarvöru hækkaði aftur, nú um 0,5% á milli mánaða (+0,08% áhrif), umfram okkar spá um 0,3% hækkun. Mest hækkaði verð á kaffi og te í júní, eða um 6%, og er árshækkun á þeim lið komin í tæplega 19%. Verð á kjöti hækkaði áfram og árshækkun á kjöti stendur nú í um 9,5%.
- Reiknuð húsaleiga hækkaði aftur um 0,7% á milli mánaða (0,13% áhrif), aðeins umfram okkar spá um 0,6% hækkun.
- Föt og skór hækkuðu um 1,2% á milli mánaða (0,04% áhrif). Við höfðum spáð óbreyttu verði í júní. Verð á fötum og skóm er nú loks orðið hærra en það var fyrir útsölur í janúar. Við gerum ráð fyrir hóflegum sumarútsölum og að liðurinn lækki um 6% í júlí en að sú lækkun gangi til baka í ágúst og september.
- Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 12,7% á milli mánaða (0,27% áhrif). Liðurinn hækkaði aðeins umfram okkar spá um 10,7% hækkun í júní. Flugfargjöld til útlanda eru núna 1,8% hærri en í júní í fyrra.
Verri verðbólguhorfur til ársloka: Spáum nú 4,4% verðbólgu í september
Við nýja verðbólgumælingu hliðrast verðbólguhorfur það sem eftir er ári upp á við. Við gerum nú ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 0,33% í júlí, 0,25% í ágúst og standi óbreytt í september. Gangi spáin eftir verður ársverðbólga 4,0% í júlí, 4,2% í ágúst og 4,4% í september. Fyrr í júní birtum við spá um 3,7% verðbólgu í júlí, 3,9% í ágúst og 4,1% í september.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
