Verð­bólg­an 6,7% og hjaðn­ar meira en bú­ist var við

Vísitala neysluverðs lækkaði um 0,16% milli mánaða í janúar og við það hjaðnaði ársverðbólga úr 7,7% í 6,7%. Nýir bílar hækkuðu minna í verði en við bjuggumst við og flugfargjöld lækkuðu óvænt. Aðrir liðir voru nokkurn veginn eins og við höfðum spáð. Hagstofan boðar breytta aðferðafræði við mælingu á húsnæðislið sem innleidd verður í vísitöluna á vormánuðum.
Paprika
30. janúar 2024

Vísitala neysluverðs lækkaði um 0,16% á milli mánaða í janúar, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga lækkar því hressilega annan mánuðinn í röð og fer úr 7,7% í 6,7% í janúar. Verðbólgan hefur því lækkað um 1,3 prósentustig á tveimur mánuðum. Vísitala neysluverðs án húsnæðis lækkaði enn meira, eða um 0,50% á milli mánaða og ársbreytingin fer því úr 6,7% í 5,2%.

Aftur meiri lækkun en við spáðum

Sem fyrr segir lækkaði vísitalan um 0,16% milli mánaða í janúar, en við spáðum 0,30% hækkun. Það lítur út fyrir að verðbólguþrýstingur hafi minnkað töluvert. Þó verður að athuga, eins og stendur í frétt Hagstofunnar, að ákveðinn hluti gjaldskrárhækkana sem tengjast liðnum „044 Annað vegna húsnæðis“ koma fyrst inn í mælingar á vísitölunni í febrúar.

  • Reiknuð húsaleiga hafði mest áhrif til hækkunar og hækkaði um 0,9% (+0,18% áhrif á vísitöluna) milli mánaða í janúar en við spáðum 1,1%.  
  • Útsölur á fötum og skóm lækkuðu verð um 9,2% (-0,36% áhrif á vísitöluna), nokkurn veginn í takt við okkar spá. Húsgögn og heimilisbúnaður lækkuðu um 5,0% (-0,29% áhrif á vísitöluna) en við höfðum spáð 3,5% lækkun.
  • Flugfargjöld til útlanda lækkuðu, þvert á væntingar, um 11,4% (-0,21% áhrif á vísitöluna). Við höfðum spáð 2,3% hækkun.
  • Verð á nýjum bílum hækkaði einnig töluvert minna en við höfðum spáð. Breytingar á styrkjum til kaupa á hreinorkubílum höfðu því minni áhrif en við gerðum ráð fyrir. Verð á nýjum bílum hækkaði einungis um 0,7% en við höfðum spáð 3,5% hækkun.
  • Verð á matarkörfunni hækkaði um 0,5% (+0,08 áhrif á vísitöluna) en við spáðum 0,9% á milli mánaða.

Flugfargjöld lækkuðu hressilega í janúar

Það sem mest bar á milli okkar spár og vísitölunnar í janúar voru flugfargjöld til útlanda, rétt eins og í desember. Í desember hækkuðu þau einungis um 5,1% milli mánaða, en við höfðum spáð 19,4% hækkun. Við gerðum ráð fyrir að verðið í janúar myndi bæta upp fyrir þessa litlu hækkun í desember og spáðum 2,3% hækkun. Þvert á okkar spá lækkuðu flugfargjöld í janúar um 11,4%. Minni verðþrýstingur í flugfargjöldum er í takt við minni innilenda eftirspurn. Einkaneysla hefur tekið að dragast saman og Íslendingar hafa fækkað utanlandsferðum.Í janúar í ár kostaði jafn mikið að fljúga til útlanda og í janúar 2022 og því ljóst að flug er hlutfallslega mun ódýrara en það var fyrir tveimur árum í samanburði við aðrar vörur og þjónustu.

Hagstofan boðar nýja aðferðafræði við húsnæðisliðinn

Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,9% (+0,18% áhrif á vísitöluna) milli mánaða í janúar og hefur nú hækkað fimm mánuði í röð. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði um 0,25% en áhrif vaxta voru 0,7% til hækkunar. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði því minna en við höfðum gert ráð fyrir en áhrif vaxta voru aðeins meiri en við höfðum spáð. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði verð á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu um 0,03% og verð á sérbýli um 0,7%. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins um 0,4% milli mánaða í desember.

Í frétt Hagstofunnar kemur fram að vegna nýrra og betri gagna um leigumarkað hafi skapast forsendur til að innleiða nýja aðferð og reikna svokölluð leiguígildi. Hvorki er augljóst að þessi breyting hafi áhrif til hækkunar né lækkunar á vísitölunni og með öllu óljóst hvort hún hafi áhrif á vægi húsnæðis í vísitölu neysluverðs. Þó má ætla að með breyttri aðferðafræði dragi úr sveiflum í mælingunni.

Dregur úr verðbólguþrýstingi

Kjarnavísitölur verðbólgunnar segja til um þróun undirliggjandi verðbólgu og eru ágætis mælikvarði á það hvort verðbólga fari raunverulega hjaðnandi eða hvort þróun í hverjum mánuði skýrist aðallega af sveiflum í liðum sem eru almennt sveiflukenndir. Allar kjarnavísitölurnar sem Hagstofan birtir lækkuðu milli mánaða í janúar, annan mánuðinn í röð.

Gerum ráð fyrir að verðbólga hjaðni áfram næstu mánuði

Við spáum því nú að vísitalan hækki um 0,9% í febrúar, 0,71% í mars og 0,22% í apríl. Gangi spáin eftir mun verðbólga mælast 6,1% í febrúar, 6,3% í mars og 5,1% í apríl. Spáin er um 0,6 prósentustigum lægri en sú sem við birtum í síðustu verðkönnunarviku. Munurinn skýrist aðallega af því að verðbólgan hjaðnaði meira í janúar en við bjuggumst við. Auk þess höfum við uppfært spána um flugfargjöld næstu mánuði og gerum nú ráð fyrir minni verðhækkunum en áður.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
29. feb. 2024
Skýr viðsnúningur í hagkerfinu á síðasta ári
Hagvöxtur mældist 4,1% árið 2023, samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar. Vöxturinn var meiri en búist var við, en það skýrist ekki síst af miklum breytingum í nýjustu uppfærslu Hagstofunnar á gögnum um 1. til 3. ársfjórðung. Árið hófst af miklum krafti en eftir því sem leið á það hægðist um og hver fjórðungur var rólegri en sá á undan.
Bananar í verslun
28. feb. 2024
Verðbólga 6,6% og hjaðnar mun minna en búist var við
Vísitala neysluverðs hækkaði um 1,33% milli mánaða í febrúar og við það hjaðnaði ársverðbólga lítillega, úr 6,7% í 6,6%. Janúarútsölur gengu hraðar til baka en oft áður og gjaldskrárhækkanir fyrir sorphirðu, holræsi og kalt vatn höfðu meiri áhrif til hækkunar en við höfðum spáð. Reiknuð húsaleiga hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir, en flugfargjöld til útlanda hækkuðu þvert á spá okkar um lækkun á milli mánaða.
Vöruhótel
26. feb. 2024
Vikubyrjun 26. febrúar 2024
Á árunum 2010 til 2019 var samfelldur afgangur af vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd. Nokkur halli var árin 2020 og 2021 á meðan heimsfaraldurinn geisaði, en síðan hafa utanríkisviðskipti verið nokkurn veginn í jafnvægi.
Gata í Reykjavík
22. feb. 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkar áfram örlítið milli mánaða
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar. Sérbýli hækkaði um 0,1% og fjölbýli um 0,4%. Raunverð íbúða er nokkurn veginn það sama og fyrir einu ári. Undirrituðum kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði á milli ára síðustu fjóra mánuði eftir að hafa fækkað sífellt frá miðju ári 2021.
Bátur
19. feb. 2024
Vikubyrjun 19. febrúar 2024
Nokkur breyting hefur orðið á samsetningu vinnumarkaðarins hér á landi frá árinu 1991. Stjórnendum, sérfræðingum, sérmenntuðu starfsfólki, þjónustu- og verslunarfólki hefur fjölgað verulega á sama tíma og skrifstofufólki, bændum og fiskveiðifólki hefur fækkað.
Peningaseðlar
15. feb. 2024
Spáum áframhaldandi hjöðnun í febrúar: Úr 6,7% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Flugvél
12. feb. 2024
Ferðamenn dvelja skemur og eyða færri krónum
Um 131 þúsund erlendir ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í janúar. Þeir voru fleiri en í janúar í fyrra en færri en árin fyrir faraldur. Fjórði ársfjórðungur síðasta árs var sá fjölmennasti frá upphafi.
Smiður
12. feb. 2024
Vikubyrjun 12. febrúar 2024
Á fjórða ársfjórðungi síðasta árs voru fleiri atvinnulausir á Íslandi en sem nam lausum störfum. Því var öfugt farið um mitt ár 2022 þegar spennan á vinnumarkaði var sem mest og fyrirtæki kepptust um starfsfólk. Þessi viðsnúningur er eitt merki þess að tekið sé að draga út spennu á vinnumarkaði, ekki síst vegna aukins peningalegs aðhalds.
Hús í Reykjavík
9. feb. 2024
Meirihluti útistandandi íbúðalána nú verðtryggður
Hátt vaxtastig hefur breytt samsetningu íbúðalána til heimila. Meirihluti útistandandi íbúðalána heimila er nú verðtryggður, en heimili hafa frá byrjun síðasta árs í auknum mæli fært sig úr óverðtryggðum lánum yfir í verðtryggð. Hrein ný íbúðalán banka og lífeyrissjóða hafa aukist frá miðju síðasta ári en drógust nú saman milli mánaða í desember.
5. feb. 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - janúar 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur