Verð­bólg­an 6,7% og hjaðn­ar meira en bú­ist var við

Vísitala neysluverðs lækkaði um 0,16% milli mánaða í janúar og við það hjaðnaði ársverðbólga úr 7,7% í 6,7%. Nýir bílar hækkuðu minna í verði en við bjuggumst við og flugfargjöld lækkuðu óvænt. Aðrir liðir voru nokkurn veginn eins og við höfðum spáð. Hagstofan boðar breytta aðferðafræði við mælingu á húsnæðislið sem innleidd verður í vísitöluna á vormánuðum.
Paprika
30. janúar 2024

Vísitala neysluverðs lækkaði um 0,16% á milli mánaða í janúar, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga lækkar því hressilega annan mánuðinn í röð og fer úr 7,7% í 6,7% í janúar. Verðbólgan hefur því lækkað um 1,3 prósentustig á tveimur mánuðum. Vísitala neysluverðs án húsnæðis lækkaði enn meira, eða um 0,50% á milli mánaða og ársbreytingin fer því úr 6,7% í 5,2%.

Aftur meiri lækkun en við spáðum

Sem fyrr segir lækkaði vísitalan um 0,16% milli mánaða í janúar, en við spáðum 0,30% hækkun. Það lítur út fyrir að verðbólguþrýstingur hafi minnkað töluvert. Þó verður að athuga, eins og stendur í frétt Hagstofunnar, að ákveðinn hluti gjaldskrárhækkana sem tengjast liðnum „044 Annað vegna húsnæðis“ koma fyrst inn í mælingar á vísitölunni í febrúar.

  • Reiknuð húsaleiga hafði mest áhrif til hækkunar og hækkaði um 0,9% (+0,18% áhrif á vísitöluna) milli mánaða í janúar en við spáðum 1,1%.  
  • Útsölur á fötum og skóm lækkuðu verð um 9,2% (-0,36% áhrif á vísitöluna), nokkurn veginn í takt við okkar spá. Húsgögn og heimilisbúnaður lækkuðu um 5,0% (-0,29% áhrif á vísitöluna) en við höfðum spáð 3,5% lækkun.
  • Flugfargjöld til útlanda lækkuðu, þvert á væntingar, um 11,4% (-0,21% áhrif á vísitöluna). Við höfðum spáð 2,3% hækkun.
  • Verð á nýjum bílum hækkaði einnig töluvert minna en við höfðum spáð. Breytingar á styrkjum til kaupa á hreinorkubílum höfðu því minni áhrif en við gerðum ráð fyrir. Verð á nýjum bílum hækkaði einungis um 0,7% en við höfðum spáð 3,5% hækkun.
  • Verð á matarkörfunni hækkaði um 0,5% (+0,08 áhrif á vísitöluna) en við spáðum 0,9% á milli mánaða.

Flugfargjöld lækkuðu hressilega í janúar

Það sem mest bar á milli okkar spár og vísitölunnar í janúar voru flugfargjöld til útlanda, rétt eins og í desember. Í desember hækkuðu þau einungis um 5,1% milli mánaða, en við höfðum spáð 19,4% hækkun. Við gerðum ráð fyrir að verðið í janúar myndi bæta upp fyrir þessa litlu hækkun í desember og spáðum 2,3% hækkun. Þvert á okkar spá lækkuðu flugfargjöld í janúar um 11,4%. Minni verðþrýstingur í flugfargjöldum er í takt við minni innilenda eftirspurn. Einkaneysla hefur tekið að dragast saman og Íslendingar hafa fækkað utanlandsferðum.Í janúar í ár kostaði jafn mikið að fljúga til útlanda og í janúar 2022 og því ljóst að flug er hlutfallslega mun ódýrara en það var fyrir tveimur árum í samanburði við aðrar vörur og þjónustu.

Hagstofan boðar nýja aðferðafræði við húsnæðisliðinn

Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,9% (+0,18% áhrif á vísitöluna) milli mánaða í janúar og hefur nú hækkað fimm mánuði í röð. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði um 0,25% en áhrif vaxta voru 0,7% til hækkunar. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði því minna en við höfðum gert ráð fyrir en áhrif vaxta voru aðeins meiri en við höfðum spáð. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði verð á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu um 0,03% og verð á sérbýli um 0,7%. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins um 0,4% milli mánaða í desember.

Í frétt Hagstofunnar kemur fram að vegna nýrra og betri gagna um leigumarkað hafi skapast forsendur til að innleiða nýja aðferð og reikna svokölluð leiguígildi. Hvorki er augljóst að þessi breyting hafi áhrif til hækkunar né lækkunar á vísitölunni og með öllu óljóst hvort hún hafi áhrif á vægi húsnæðis í vísitölu neysluverðs. Þó má ætla að með breyttri aðferðafræði dragi úr sveiflum í mælingunni.

Dregur úr verðbólguþrýstingi

Kjarnavísitölur verðbólgunnar segja til um þróun undirliggjandi verðbólgu og eru ágætis mælikvarði á það hvort verðbólga fari raunverulega hjaðnandi eða hvort þróun í hverjum mánuði skýrist aðallega af sveiflum í liðum sem eru almennt sveiflukenndir. Allar kjarnavísitölurnar sem Hagstofan birtir lækkuðu milli mánaða í janúar, annan mánuðinn í röð.

Gerum ráð fyrir að verðbólga hjaðni áfram næstu mánuði

Við spáum því nú að vísitalan hækki um 0,9% í febrúar, 0,71% í mars og 0,22% í apríl. Gangi spáin eftir mun verðbólga mælast 6,1% í febrúar, 6,3% í mars og 5,1% í apríl. Spáin er um 0,6 prósentustigum lægri en sú sem við birtum í síðustu verðkönnunarviku. Munurinn skýrist aðallega af því að verðbólgan hjaðnaði meira í janúar en við bjuggumst við. Auk þess höfum við uppfært spána um flugfargjöld næstu mánuði og gerum nú ráð fyrir minni verðhækkunum en áður.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Seðlabanki Íslands
10. júní 2024
Vikubyrjun 10. júní 2024
Evrópski seðlabankinn lækkaði vexti í síðustu viku. Vinnumarkaðstölur frá Bandaríkjunum voru sterkari en almennt var búist við sem eykur líkurnar á að vaxtalækkunarferli seðlabankans þar í landi seinki.
6. júní 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - maí 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Flutningaskip
5. júní 2024
Aukinn halli á viðskiptum við útlönd
Alls var 41 ma. kr. halli á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi. Hallinn jókst nokkuð milli ára. Þrátt fyrir þetta batnaði erlend staða þjóðarbúsins á fjórðungnum.
4. júní 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 4. júní 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
3. júní 2024
Vikubyrjun 3. júní 2024
Landsframleiðsla dróst saman um 4% á fyrsta ársfjórðungi og verðbólga mældist 6,2% í maí, aðeins umfram spár.
Fiskiskip á Ísafirði
31. maí 2024
Samdráttur á fyrsta ársfjórðungi
Hagkerfið dróst saman um 4% á milli ára á fyrsta ársfjórðungi samkvæmt nýbirtum þjóðhagsreikningum Hagstofunnar. Þetta er í fyrsta sinn síðan árið 2021 sem landsframleiðsla dregst saman á milli ára. Samdrátturinn skýrist helst af minni birgðasöfnun vegna loðnubrests. Einkaneysla og fjárfesting jukust aftur á móti á fjórðungnum sem er til marks um eftirspurnarþrýsting.
Íbúðahús
30. maí 2024
Verðbólga jókst þvert á spár
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,58% á milli mánaða í maí og við það hækkaði ársverðbólga úr 6,0% í 6,2%. Hækkanir voru á nokkuð breiðum grunni og meiri en við bjuggumst við. 
Þjóðvegur
29. maí 2024
Margra ára hallarekstur og óskýrar mótvægisaðgerðir
Stjórnvöld sjá fram á að rétta smám saman úr ríkisrekstrinum á næstu árum en gera ekki ráð fyrir afgangi fyrr en árið 2028, eftir níu ára samfelldan hallarekstur. Hallarekstur var viðbúinn í faraldrinum en almennt er óæskilegt að ríkissjóður sé rekinn með halla í uppsveiflu og á tímum mikillar þenslu og verðbólgu. Við teljum að áfram verði reynt að halda aftur af opinberri fjárfestingu og að samneysla aukist aðeins minna á næstu árum en undanfarin ár.
Mynt 100 kr.
27. maí 2024
Krónan stöðug en Ísland verður dýrara
Krónan hefur verið óvenju stöðug frá því í nóvember í fyrra. Við teljum að krónan styrkist lítillega á þessu ári og að raungengið hækki þar sem verðbólga verði meiri hér en í helstu viðskiptalöndum okkar.
Fasteignir
27. maí 2024
Vikubyrjun 27. maí 2024
Velta á íbúðamarkaði hefur aukist á síðustu mánuðum og kaupsamningum fjölgað. Undirritaðir kaupsamningar á höfuðborgarsvæðinu í apríl í ár voru meira en tvöfalt fleiri en í apríl í fyrra.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur