Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Verð­bólga mæl­ist und­ir 4%

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,37% á milli mánaða í mars, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofu Íslands. Ársverðbólga lækkar úr 4,2% í 3,8% og er komin undir efri vikmörk verðbólgumarkmiðs Seðlabanka Íslands, í fyrsta skipti frá því í lok árs 2020. Verðmælingin var nokkuð góð en við teljum að á næstunni hægi á hjöðnuninni.
27. mars 2025

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,37% á milli mánaða í mars og verðbólga lækkaði úr 4,2% í 3,8%, aðeins umfram okkar spá. Það sem kom helst á óvart í mælingunni var að verð á fötum og skóm hækkaði minna en við spáðum. Föt og skór eru enn þá ódýrari en fyrir janúarútsölurnar. Verð á nýjum bílum lækkaði á milli mánaða en við höfðum spáð lítilli hækkun. Á móti hækkaði verð á mat og drykkjarvörum umfram okkar spá.

Framlag húsnæðis til lækkunar vó þyngst

Lækkun á verðbólgu skýrist að langstærstum hluta af því að reiknuð húsaleiga hækkaði minna en í sama mánuði í fyrra. Í fyrra hækkaði reiknuð húsaleiga um 2,1% en nú aðeins um 0,5%. Í apríl í fyrra hækkaði reiknuð húsaleiga um 1,7% og við spáum aftur að reiknuð húsaleiga hækki um 0,5% sem mun einnig hafa nokkur áhrif til lækkunar þá. Næstu mánuði þar á eftir munu engir stórir hækkunarmánuðir detta úr 12 mánaða taktinum og því útlit fyrir að verðbólga hjaðni hægar en síðustu mánuði.

Flugfargjöld til útlanda hækkuðu líka nokkuð minna en í fyrra, sem skýrist líklega af því að páskarnir voru miklu fyrr í fyrra og höfðu áhrif á flugfargjöld í mars. Á móti gerum við ráð fyrir að flugfargjöld hækki meira í apríl en þau gerðu í sama mánuði í fyrra.

Framlag innfluttra vara var einnig til lækkunar, en hefðu útsölur gengið fyllilega til baka væri framlagið til hækkunar. Jafnan ganga janúarútsölur til baka í febrúar og mars en takturinn í því hefur verið nokkuð misjafn á milli ára. Í fyrra gengu útsölurnar til að mynda nánast að öllu leyti til baka strax í febrúar. Nú er verð á fötum og skóm lægra en það var fyrir janúarútsölur. Við gerum ráð fyrir að liðurinn hækki aftur í apríl, um 3%, og að þar með verði útsölur alveg gengnar til baka og verð orðið svipað og það var fyrir útsölur. Verð á húsgögnum og heimilisbúnaði lækkaði síðan um næstum 1% í mars en hækkaði um 0,25% í mars í fyrra og framlag liðarins skýrir því að mestu áhrif innfluttra vara til lækkunar á ársverðbólgu.

Verð á innlendum vörum var til hækkunar á verðbólgu og skýrist að mestu af hækkun á mat og drykkjarvörum, þar sem verð á kjöti, fiski og mjólkurvörum hafði áhrif til hækkunar.

Samsetning ársverðbólgu breyttist aðeins á milli mánaða. Framlag húsnæðis, innfluttra vara, bensíns og þjónustu lækkaði en framlag innlendra vara hækkaði lítillega. Mest munaði um framlag húsnæðis sem lækkaði um 0,3 prósentustig í mars. Framlag innfluttra vara til verðbólgu lækkaði um 0,1 prósentustig á milli mánaða.

Helstu liðir vísitölunnar

  • Verð á mat og drykkjarvöru hækkaði aftur, nú um 0,7% á milli mánaða (+0,10% áhrif), nokkuð umfram okkar spá um 0,45%.
  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,5% á milli mánaða (0,09% áhrif), eins og við spáðum.
  • Föt og skór hækkuðu um 2,4% á milli mánaða (0,09% áhrif). Við höfðum spáð 5% hækkun og þar með að útsölur myndu ganga alveg til baka. Við gerum ráð fyrir að liðurinn hækki aftur í apríl og útsölur gangi því alveg til baka þá.
  • Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 2,8% á milli mánaða (0,05% áhrif). Hækkunin var aðeins minni en við gerðum ráð fyrir og hefur lítil áhrif í febrúar. Við gerum ráð fyrir meiri hækkun í apríl í tengslum við páskaferðalög.
  • Verð á nýjum bílum lækkaði um 0,93% (-0,06% áhrif) á milli mánaða. Við höfðum spáð 0,5% hækkun.
  • Húsgögn og heimilisbúnaður lækkaði um tæplega 0,9% (-0,04% áhrif) á milli mánaða. Við spáðum 0,41% lækkun.

Horfur á 3,8% verðbólgu í júní

Við gerum nú ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 0,85% í apríl, 0,31% í maí og 0,50% í júní. Gangi spáin eftir verður ársverðbólga 4,1% í apríl, 3,8% í maí og áfram 3,8% í júní. Hækkun á milli mánaða í apríl skýrist að mestu af áhrifum páskanna á flugfargjöld til útlanda. Fyrstu dagar páskanna í fyrra voru í mars og áhrif þeirra á flugfargjöld komu fram bæði í mars og apríl. Nú eru páskarnir seint í apríl og gerum við því ráð fyrir að áhrif af hækkun flugfargjalda komi að öllu leyti fram þá.

Marstalan var lægri en við gerðum ráð fyrir í síðustu spá, en það skýrist að miklu leyti af því að janúarútsölurnar gengu ekki að fullu til baka þá, eins og við áttum von á. Í staðinn erum við að gera ráð fyrir meiri hækkun á fötum og skóm í apríl en í fyrri spá. Við gerum litlar sem engar breytingar á öðrum undirliðum á milli spáa.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Mynt 100 kr.
19. jan. 2026
Vikubyrjun 19. janúar 2026
Kortavelta heimila heldur áfram að aukast á milli ára en velta erlendra korta hér á landi hefur tekið að dragast saman í takt við fækkun ferðamanna. Í vikunni birtir HMS vísitölu íbúðaverðs, vísitölu leiguverðs og mánaðarskýrslu.
15. jan. 2026
Spáum 5,1% verðbólgu í janúar
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,30% á milli mánaða í janúar. Gangi spáin eftir mun verðbólga aukast úr 4,5% í 5,1%. Janúarútsölur hafa mest áhrif til lækkunar í mánuðinum en breytingar á gjaldtöku ökutækja hafa mest áhrif til hækkunar, samkvæmt spánni. Mikil óvissa er þó um hvernig Hagstofan tekur breytingarnar inn í verðmælingar.
Smiður
13. jan. 2026
Atvinnuleysi eykst en kortavelta líka
Atvinnuástandið hefur versnað smám saman og eftirspurn eftir vinnuafli er minni en áður. Atvinnuleysi hefur aukist hratt og mældist 4,4% í desember, en svo mikið hefur atvinnuleysi ekki mælst í rúmlega þrjú og hálft ár. Þessi þróun styður við markmið Seðlabankans um að draga úr þenslu í hagkerfinu og vinna bug á verðbólgu. Á sama tíma heldur neysla landsmanna áfram að aukast með hverjum mánuðinum, en heildarkortavelta hefur aukist um 6% á fyrstu ellefu mánuðum síðasta árs frá sama tímabili árið áður.
Bílar
12. jan. 2026
Breytt gjaldtaka af bílum gæti aukið verðbólgu um 0,7 prósentustig
Breytingar á gjaldtöku hins opinbera af rekstri og kaupum ökutækja gætu aukið verðbólgu um 0,7 prósentustig. Óvíst er hvort áhrifin komi fram að öllu leyti í janúar eða dreifist yfir næstu mánuði, en telja má að það velti ekki síst á eftirspurn eftir bílum í byrjun árs.
Rafbíll í hleðslu
12. jan. 2026
Vikubyrjun 12. janúar 2026
Skráð atvinnuleysi hélt áfram að aukast í desember og var 0,6 prósentustigum meira en á sama tíma árið áður. Álíka margir erlendir ferðamenn heimsóttu Ísland í fyrra og síðustu tvö ár á undan en utanlandsferðir Íslendinga voru 18% fleiri í fyrra en árið á undan. Þó nokkur óvissa ríkir um verðbólgumælingu janúarmánaðar, ekki síst í tengslum við breytta gjaldtöku á innflutningi og rekstri bíla. Við gefum út verðbólguspá næsta fimmtudag.
5. jan. 2026
Mánaðamót 5. janúar 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vöruhótel
5. jan. 2026
Vikubyrjun 5. janúar 2026
Verðbólgan kom aftan að landsmönnum stuttu fyrir jól og fór úr 3,7% í 4,5%. Verðbólga í desember var aðeins 0,3 prósentustigum minni en í upphafi síðasta árs þegar hún mældist 4,8%. Á sama tímabili lækkuðu stýrivextir um 1,25 prósentustig, úr 8,50% í 7,25%.
Bananar
22. des. 2025
Verðbólgumælingin ekki jafnslæm og hún virðist í fyrstu
Verðbólga rauk upp í 4,5% í desember eftir að hafa hjaðnað verulega í nóvember og mælst 3,7%. Rífleg hækkun á flugfargjöldum til útlanda skýrir stóran hluta hækkunarinnar, en einnig töluverð gjaldskrárhækkun á hitaveitu í desember. Aukin verðbólga skýrist þannig af afmörkuðum, sveiflukenndum liðum og ekki er að greina merki um að undirliggjandi verðbólguþrýstingur hafi aukist að ráði.
Vélsmiðja Guðmundar
22. des. 2025
Vikubyrjun 22. desember 2025
Fasteignamarkaðurinn fer enn kólnandi, ef marka má skýrslu sem HMS gaf út í síðustu viku. Gistinóttum á hótelum fækkaði um 6,6% á milli ára í nóvember. Kaupmáttur ráðstöfunartekna jókst um 1,9% á milli ára á þriðja ársfjórðungi, samkvæmt Hagstofunni. Í dag birtir Hagstofan verðbólgutölur.
Flugvél
15. des. 2025
Vikubyrjun 15. desember 2025
Færri erlendir ferðamenn heimsóttu Ísland í nóvember í ár en í nóvember í fyrra en utanlandsferðum Íslendinga hélt áfram að fjölga. Skráð atvinnuleysi hefur aukist þó nokkuð á síðustu mánuðum og var 4,3% í nóvember.