Verðbólga eykst í 5,4% - hærra eldsneytisverð skýrir hækkunina
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,55% á milli mánaða í mars, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Verðbólga hækkaði því í 5,4% eins og við spáðum. Hækkun á eldsneytisverði í mars hafði mest áhrif til hækkunar í mánuðinum. Þá hækkaði matarkarfan aftur umfram okkar spá og hafði einnig töluverð áhrif til hækkunar. Framlag húsnæðiskostnaðar hefur ekki mælst minna síðan í janúar 2025.
Undirliggjandi þrýstingur enn til staðar
Árshækkun kjarnavísitalnanna, sem eiga að meta undirliggjandi verðbólgu, var óbreytt í mars og verðbólga án húsnæðis hækkaði nokkuð, eða úr 4,5% í 4,9%. Þetta sýnir okkur að verðbólguþrýstingur er til staðar og að það slaknar ekkert á honum milli mælinga.
Innlendar vörur hafa hækkað um 6,9% síðastliðið ár, en á sama tíma hafa innfluttar vörur lækkað um 1,3%. Lækkun á innfluttum vörum skýrist að stórum hluta af lækkun á eldsneytisverði sem varð samfara niðurfellingu á bensín- og olíugjöldum. Matvöruverð hefur þó hækkað nokkuð, hvort sem horft er til innlendrar matvöru eða innfluttrar. Þannig hafa innlendar matvörur hækkað um 6,6% síðasta árið og innfluttar matvörur um 5,8%.
Þjónustuverðbólga dróst lítillega saman á milli mánaða nú í mars og hefur aukist um 8,7% síðasta árið, en mældist 9% í febrúar. Ferðaþjónustutengdir liðir hækka áfram nú í mars og mælist árshækkun þeirra tæplega 11%. Þar hefur töluverð áhrif að flugfargjöld til útlanda mælast nú 23% hærri en á sama tíma í fyrra. Hægt hefur á hækkunum á reiknaðri húsaleigu allra síðustu mánuði og árshækkunin dregst nú saman í mars, eða úr 7,5% í febrúar í 7,0% í mars. Mikil hækkun á opinberri þjónustu síðasta árið skýrist að hluta af upptöku kílómetragjalds, en á móti voru bensíngjöld felld niður.
Húsnæði gefur eftir
Ef við skoðum breytingu á samsetningu ársverðbólgu á milli febrúar og mars sést að framlag innfluttra vara til ársverðbólgu hafði langmest áhrif, sem skýrist að nánast öllu leyti af hækkun á bensínverði. Framlag húsnæðis var til lækkunar í mánuðinum, sem og framlag annarrar þjónustu. Aðrir liðir höfðu minni áhrif.
Helstu liðir
- Matarkarfan hækkaði þriðja mánuðinn í röð nokkuð meira en við gerðum ráð fyrir, eða um 0,69%. Við höfðum spáð 0,36% hækkun.
- Föt og skór hækkuðu um 1,2% í mánuðinum en er verðið þó lægra en mældist fyrir útsölur í janúar.
- Flugfargjöld hækkuðu um 3,6%, en við spáðum 3,0% hækkun. Nú er 23% dýrara að fljúga en í mars í fyrra en árshækkun flugfargjalda hefur aukist sífellt frá því í desember.
- Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,13% og er þetta því fjórði mánuðurinn í röð sem hækkunin er undir okkar spá. Við gerum nú ráð fyrir minni hækkunum á milli mánaða næstu mánuði, eða um 0,4%.
- Verð á eldsneyti hækkaði um rétt rúmlega 6%. Samkvæmt nýrri verðathugun okkar hefur eldsneyti hækkað aftur um 6% frá verðsöfnunarvikunni. Við gerum ráð fyrir að það mælist um 10% hærra á milli mánaða í uppfærðri skammtímaspá fyrir apríl.
Líkur á vaxtahækkun
Spá okkar fyrir næstu mánuði er +1,03% í apríl og -0,02% í maí og 0,53% í júní. Gangi spáin eftir mun ársverðbólga mælast 5,5% í apríl, 5,2% í maí og 4,9% í júní. Spáin er hærri en síðasta spá sem við birtum í verðkönnunarvikunni sem skýrist nær eingöngu af hærra bensínverði.
Þessi verðbólgumæling eykur líkur á að vextir verði aftur hækkaðir í maí. Verðbólga hefur nú verið á uppleið síðan í nóvember í fyrra og Seðlabankinn hefur þegar brugðist við með vaxtahækkun í síðustu viku. Mælingin nú bendir til þess að það þurfi að halda áfram á þeirri vegferð, sér í lagi ef bráðabirgðaspá okkar um 5,5% verðbólgu í apríl gengur eftir.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
