Verð­bólga 6,6% og hjaðn­ar mun minna en bú­ist var við

Vísitala neysluverðs hækkaði um 1,33% milli mánaða í febrúar og við það hjaðnaði ársverðbólga lítillega, úr 6,7% í 6,6%. Janúarútsölur gengu hraðar til baka en oft áður og gjaldskrárhækkanir fyrir sorphirðu, holræsi og kalt vatn höfðu meiri áhrif til hækkunar en við höfðum spáð. Reiknuð húsaleiga hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir, en flugfargjöld til útlanda hækkuðu þvert á spá okkar um lækkun á milli mánaða.
Bananar í verslun
28. febrúar 2024

Vísitala neysluverðs hækkaði um 1,33% á milli mánaða í febrúar, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga lækkar því aðeins um 0,1 prósentustig milli mánaða og fer úr 6,7% í 6,6% í febrúar. Það er jákvætt að verðbólgan haldi áfram að lækka, en lækkunin nú er mun minni en við áttum von á og þó nokkur vonbrigði. Vísitala neysluverðs án húsnæðis hækkaði jafn mikið milli mánaða og vísitalan með húsnæði, eða um 1,33%, og ársbreytingin fer því úr 5,2% í 4,7%.

Töluvert meiri hækkun en við gerðum ráð fyrir

Sem fyrr segir hækkaði vísitalan um 1,33% milli mánaða í febrúar, en við spáðum 0,89% hækkun og að verðbólga yrði 6,1%. Það sem kom okkur helst á óvart var að vetrarútsölur á fötum og skóm gengu að mestu leyti til baka í febrúar, en alla jafna ganga þær til baka í febrúar og mars. Einnig höfðu gjaldskrárhækkanir fyrir sorphirðu, holræsi og kalt vatn töluvert meiri áhrif til hækkunar nú en síðustu ár og hækkaði liðurinn 044 Annað vegna húsnæðis um 11% milli mánaða, en sá liður hefur ekki hækkað svo mikið síðan í janúar 2012. Þar af hækkuðu sorphirðugjöld um 17,1% sem er mesta hækkun á sorphirðugjöldum síðan í janúar 2011.

 Helstu liðir vísitölunnar:

  • Útsölulok höfðu mest áhrif til hækkunar á vísitöluna í febrúar eins og oft áður, en það sem kom á óvart var að útsölur á fötum og skóm gengu nánast að öllu leyti til baka í febrúar og hækkuðu um 8,4% (+0,3% áhrif á vísitöluna).
  • Útsölulok á húsgögnum og heimilisbúnaði voru nær spá okkar og hækkaði verð á þeim um 5,5% (+0,31% áhrif á vísitöluna).
  • Annað vegna húsnæðis hækkaði um 11% (+0,18% áhrif á vísitöluna), en við höfðum spáð 7% hækkun á þeim lið.
  • Reiknuð húsaleiga hækkaði aftur minna en við höfðum spáð, eða um 0,7% (+0,13% áhrif á vísitöluna) á milli mánaða í febrúar, en við spáðum 0,9%.  
  • Liðurinn tómstundir og menning hækkaði um 1,1% (+0,12% áhrif á vísitöluna), svipað og við spáðum.
  • Matarkarfan hækkaði nokkuð umfram það sem við gerðum ráð fyrir, eða um 0,7% (+0,1% áhrif á vísitöluna).
  • Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 2,1% (+0,33% áhrif á vísitöluna). Við höfðum spáð 5% lækkun.

Íbúðaverð hækkar áfram

Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,7% (+0,13% áhrif á vísitöluna) á milli mánaða í febrúar og hefur nú hækkað 6 mánuði í röð. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði þó aðeins lítillega, eða um 0,1%, en áhrif vaxta voru 0,6% til hækkunar. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði því minna en við höfðum gert ráð fyrir (við spáðum 0,4% hækkun), en áhrif vaxta voru í samræmi við spá okkar. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði verð á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu um 0,3% en verð á sérbýli stóð í stað á milli mánaða. Þá lækkaði íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins um 0,1% á milli mánaða í janúar.

Í næsta mánuði mun Hagstofan birta greinagerð um nýja aðferð við mælingar á reiknaðri húsaleigu. Nýja aðferðin byggir á leigusamningum, sem verða notaðir til að mæla kostnað við búsetu í eigin húsnæði. Hingað til hefur verið notast við íbúðaverð og vexti til að meta kostnaðinn. Óljóst er hvaða áhrif ný aðferð mun hafa á mælingar í vísitölu neysluverðs til lengri tíma, en líklega verða mælingarnar stöðugri á milli mánaða.

Áfram dregur úr undirliggjandi verðbólgu

Kjarnavísitölur verðbólgunnar segja til um þróun undirliggjandi verðbólgu og eru ágætis mælikvarði á það hvort verðbólga fari raunverulega hjaðnandi eða hvort þróun í hverjum mánuði skýrist aðallega af sveiflum í liðum sem eru almennt sveiflukenndir. Það er jákvætt að sjá að kjarnavísitölurnar ýmist lækkuðu eða stóðu í stað á milli mánaða í febrúar, sem bendir til þess að áfram dragi úr undirliggjandi verðbólgu.

Samsetning verðbólgunnar breyttist í febrúar, en framlag þjónustu og húsnæðis jókst á milli mánaða, á meðan hlutur innfluttra vara og hlutur innlendra vara dróst saman. Af 6,6% verðbólgu var hlutur innfluttra vara 0,8 prósentustig og lækkaði úr 1 prósentustigi. Hlutur innlendra vara var 1 prósentustig og lækkaði ú 1,1 prósentustigi. Hlutur þjónustu jókst úr 1,8 prósentustigum í janúar í 1,9 prósentustig í febrúar og hlutur húsnæðis jókst úr 2,9 prósentustigum í 3 prósentustig í febrúar.

Gerum ráð fyrir að ársverðbólga hækki í mars en hjaðni verulega í apríl

Við spáum því nú að vísitalan hækki um 0,69% í mars, 0,24% í apríl og 0,31% í maí. Gangi spáin eftir mun verðbólga mælast 6,7% í mars, 5,6% í apríl og 5,5% í maí. Spáin er aðeins hærri en sú sem við birtum í verðkönnunarvikunni. Fyrir utan að verðbólgan nú var hærri en í fyrri spá skýrist munurinn aðallega af því að við gerum ráð fyrir að verðhækkanir á fötum og skóm verði minni í mars, vegna þess að útsölurnar gengu að miklu leyti til baka nú í febrúar.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
15. apríl 2024
Vikubyrjun 15. apríl 2024
Verðbólga hjaðnar þó nokkuð í apríl, úr 6,8% í 6,1%, en breytist lítið næstu mánuði þar á eftir og verður 5,9% í júlí, samkvæmt okkar nýjustu verðbólguspá. Þótt vaxtahækkanir hafi slegið nokkuð á eftirspurn má enn greina kraft í hagkerfinu og spennu á vinnumarkaði. Þá mælast verðbólguvæntingar enn vel yfir markmiði.
Epli
11. apríl 2024
Spáum lækkun verðbólgu úr 6,8% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,61% á milli mánaða í apríl og að ársverðbólgalækki töluvert, eða úr 6,8% í 6,1%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda og matarkarfan. Apríl í fyrra var stór hækkunarmánuður og þar sem við gerum ráð fyrir töluvert minni mánaðarhækkun nú lækkar ársverðbólga töluvert. Á móti gerum við ekki ráð fyrir því að verðbólga lækki mikið næstu mánuði þar á eftir og búumst við því að hún verði 5,9% í júlí.
Gönguleið
8. apríl 2024
Vikubyrjun 8. apríl 2024
Um 14% fleiri ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í febrúar síðastliðnum en í febrúar í fyrra. Ferðamenn gistu þó skemur en áður, því skráðum gistinóttum fækkaði um 2,7% á milli ára í febrúar.
3. apríl 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 3. apríl 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. apríl 2024
Vikubyrjun 2. apríl 2024
Um 30% fyrirtækja vilja fjölga starfsfólki á næstu sex mánuðum, samkvæmt nýjustu könnun Gallup meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins sem var framkvæmd í mars. Hlutfallið eykst úr 23% frá síðustu könnun sem var gerð í desember.  
Íbúðir
26. mars 2024
Hækkandi íbúðaverð kyndir undir verðbólgu
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,8% milli mánaða í mars og við það jókst ársverðbólga úr 6,6% í 6,8%. Langmest áhrif til hækkunar í mælingunni má rekja til hækkunar á íbúðaverði, og þá sérstaklega utan höfuðborgarsvæðisins. Verð á nýjum bílum hafði mest áhrif til lækkunar í mars.
Seðlabanki
25. mars 2024
Vikubyrjun 25. mars 2024
Peningastefnunefnd Seðlabankans tilkynnti á miðvikudag að stýrivöxtum yrði haldið óbreyttum í 9,25%. Ákvörðunin var í samræmi við spá okkar, en tónninn í yfirlýsingunni var harðari en við bjuggumst við.
Ferðamenn
18. mars 2024
Vikubyrjun 18. mars 2024
Gögn síðasta árs benda til þess að þeir ferðamenn sem hingað komu hafi að meðaltali dvalið skemur en árið á undan en aftur á móti eytt meiru á dag.
Vélsmiðja Guðmundar
15. mars 2024
Að flytja út „annað“ er heldur betur að skila sér
Útflutningur hefur alltaf verið mjög mikilvægur fyrir Íslendinga og íslenskan efnahag. Lengst af var fiskurinn okkar aðal útflutningsvara, svo bættist álið við og nú síðasta áratuginn eða svo hefur ferðaþjónusta rutt sér til rúms og er orðin stærsta einstaka útflutningsvara Íslendinga. Á síðustu árum hefur annar útflutningur, þ.e. útflutningur sem ekki heyrir undir neinn þessara flokka, vaxið hratt og raunar hraðar en ferðaþjónustan, þó faraldurinn torveldi samanburðinn aðeins.
Fjölbýlishús
14. mars 2024
Spáum 6,6% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,57% milli mánaða í mars og að ársverðbólga verði óbreytt í 6,6%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda, föt og skór og matarkarfan. Við eigum enn von á að verðbólgan hjaðni rólega næstu mánuði og verði komin niður í 5,4% í júní.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur