Vænt­ing­ar og verð­bólgu­horf­ur aftra vaxta­lækk­un

Eftir lítilsháttar lækkanir á húsnæðisverði um mitt ár í fyrra hefur færst kraftur í íbúðamarkað á síðustu mánuðum og verðið hækkað smám saman. Árshækkun vísitölu íbúðaverðs, sem HMS birtir, mældist 5,2% í mars og vísitalan hækkaði um 0,8% á milli mánaða. Verðþrýstingur á íbúðamarkaði getur skýrst af ýmsu, svo sem væntingum um vaxtalækkanir í náinni framtíð, fjölgun hlutdeildarlána sem gerir fleirum kleift að kaupa íbúðir, kaupmáttaraukningu á seinni hluta ársins og nú síðast jafnvel væntingum um aukna eftirspurn vegna íbúðakaupa Grindvíkinga.

Þrátt fyrir aukinn kraft á íbúðamarkaði eru merki um að undirliggjandi verðþrýstingur fari hjaðnandi. Það sést ekki síst á því að kjarnavísitölur verðbólgunnar, þar sem sveiflukenndustu liðir hennar hafa verið teknir út, virðast allar á niðurleið.

Seðlabankinn birti í gær niðurstöður úr könnun á væntingum markaðsaðila sem gerð var dagana 22. – 24. apríl. Verðbólguvæntingar til meðallangstíma bötnuðu nokkuð milli kannana. Ef miðað er við miðgildi svara gera markaðsaðilar nú ráð fyrir að ársverðbólga verði að meðaltali 3,8% næstu fimm ár, og lækkar úr 4,1% frá því í janúar. Athygli vekur hversu stór hluti markaðsaðila telur nú að taumhald peningastefnu sé of þétt. 62% svarenda sögðust telja taumhaldið of þétt en hlutfallið var aðeins 42% í síðustu könnun sem gerð var í janúar. Miðað við miðgildi svara í könnuninni standa væntingar um fyrstu vaxtalækkun á þriðja ársfjórðungi, en ein vaxtaákvörðun er fyrirhuguð á þriðja ársfjórðungi, miðvikudaginn 21. ágúst.

Raunstýrivextir hafa hækkað hratt á síðustu tveimur árum og standa nú í 3, 25% út frá liðinni verðbólgu og á milli 4,2% og 5,5% miðað við þá mælikvarða á verðbólguvæntingar sem við horfum mest á. .

Nefndin telur áhættusamara að lækka of snemma en of seint

Ýmislegt bendir til þess að hátt vaxtastig hafi borið árangur í því að hægja á umsvifum í hagkerfinu. Undir lok síðasta árs var farið að draga bæði úr einkaneyslu og fjárfestingu og kortavelta landsmanna hefur dregist saman milli ára nær viðstöðulaust í ellefu mánuði. Þá hefur tekið að draga úr innflutningi á neysluvörum, ekki síst bílum. Þrátt fyrir þetta virðist enn nokkur kraftur fyrir hendi og ekki síst má enn greina þó nokkra spennu á vinnumarkaði, áform fyrirtækja um ráðningar virðast hafa aukist á síðasta fjórðungi og einnig er þó nokkur eftirspurnarþrýstingur á íbúðamarkaði. Í takti við þetta tekur peningastefnunefnd það sérstaklega fram í fundargerð frá síðasta fundi að áhættan af of lausu taumhaldi sé meiri en hættan af því að taumhaldið sé of þétt.  

Harður tónn bendir til aðhaldssamrar peningastefnu

Í ljósi alls þessa teljum við ólíklegt að peningastefnunefnd sjái tilefni til þess að slaka á peningalegu aðhaldi í næstu viku. Þar sem verðbólga hefur hjaðnað þó nokkuð frá því stýrivextir voru hækkaðir upp í 9,25% má vera að ákvörðun um að halda vöxtum óbreyttum verði umdeildari en áður. Við teljum harðan tón nefndarinnar eftir síðasta fund benda til þess að nefndarmenn láti gagnrýnisraddir ekki á sig fá, enda er hlutverk þeirra fyrst og fremst að tryggja verðstöðugleika. Vel kann þó að vera að vaxtalækkun verði til umræðu á meðal nefndarmanna.

Í nýrri hagspá gerum við ráð fyrir hægfara vaxtalækkunarferli næstu árin, samhliða hjöðnun verðbólgunnar. Við teljum að verðbólga hjaðni undir lok árs og verði að meðaltali 5,5% á fjórða ársfjórðungi þessa árs, um það leyti sem vaxtalækkunarferli hefst.

Samkvæmt spánni heldur verðbólga svo áfram að hjaðna og verður komin undir efri vikmörk verðbólgumarkmiðs Seðlabankans, 4% verðbólgu, í byrjun árs 2026. Smám saman dregur áfram úr verðbólguþrýstingi árið 2026 og við lok spátímans teljum við að verðbólga mælist 3,2%. Með nokkuð jöfnu vaxtalækkunarferli teljum við að stýrivextir verði komnir niður í 4,25% undir lok spátímans, sem nær til ársloka 2026.

Fyrirvari