Spá­um rétt tæp­lega 6% verð­bólgu í sum­ar

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,47% á milli mánaða í júní og að verðbólga lækki í 5,8%. Samkvæmt spánni verða hækkanirnar nokkuð almennar, líkt og í síðasta mánuði. Við spáum nokkuð óbreyttri verðbólgu næstu mánuði.
Frosnir ávextir og grænmeti
13. júní 2024

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,58% á milli mánaða í maí og við það hækkaði ársverðbólgan úr 6,0% í 6,2%, sem er örlítið meira en við höfðum spáð.  

Spáum 0,47% hækkun í júní og að verðbólga lækki í 5,8% 

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,47% á milli mánaða nú í júní og að ársverðbólga lækki við það úr 6,2% í 5,8%. Samkvæmt spánni verða hækkanirnar aftur á nokkuð breiðum grunni þar sem margir liðir hækka lítið. Mest áhrif til hækkunar í spánni hafa reiknuð húsaleiga, hótel og veitingastaðir, flugfargjöld til útlanda og matarkarfan. 

Ný aðferð við að reikna kostnað við búsetu í eigin húsnæði

Hagstofan mun nú í fyrsta sinn beita nýrri aðferð við mat á reiknaðri húsaleigu, svokallaðri aðferð húsaleiguígilda. Aðferðin byggir á því að markaðsleiga er notuð til þess að meta kostnað við búsetu í eigin húsnæði. Enn er óljóst hvaða áhrif þessi breyting mun hafa, en við gerum ráð fyrir að mælingar verði stöðugri og mánaðarsveiflur minni. Spár fyrir húsnæðisliðinn eru af þessum sökum háðar mikilli óvissu nú á meðan engin reynsla er komin á nýju aðferðina. Við gerum ráð fyrir því að liðurinn hækki um 0,6% á milli mánaða næstu mánuði. 

Flugfargjöld til útlanda hækka og bensínverð lækkar 

Almennt er nokkuð skýr árstíðarsveifla á flugfargjöldum til útlanda. Þau hækka aðeins í júní, hækka svo nokkuð meira í júlí og lækka í ágúst. Við spáum því að flugfargjöld hækki um 3,4% á milli mánaða (0,07% áhrif) nú í júní. Gangi spáin eftir verður 5% ódýrara að fljúga til útlanda í júní í ár en á sama tíma í fyrra. Samkvæmt verðkönnun okkar lækkar verð á bensíni og díselolíu um 0,6% á milli mánaða (-0,02% áhrif á vísitöluna). 

Matarkarfan hækkar lítillega 

Við gerum ráð fyrir að matarkarfan hækki um 0,4% (0,05% áhrif) núna í júní, en samkvæmt okkar verðkönnun var verð flestra matvara óbreytt á milli mánaða. 

Spá um júnímælingu VNV

       
Undirliður Vægi í VNV Breyting (spá) Áhrif (spá)
Matur og drykkjarvara 14,9% 0,4% 0,05%
Áfengi og tóbak 2,4% 0,1% 0,00%
Föt og skór 3,8% 1,0% 0,04%
Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu 9,5% 0,3% 0,03%
Reiknuð húsaleiga 19,4% 0,6% 0,12%
Húsgögn, heimilisbúnaður o.fl. 5,7% 0,1% 0,01%
Heilsa 4,0% 0,3% 0,01%
Ferðir og flutningar (annað) 3,8% 0,4% 0,02%
Kaup ökutækja 6,7% 0,2% 0,01%
Bensín og díselolía 3,3% -0,6% -0,02%
Flugfargjöld til útlanda 2,0% 3,4% 0,07%
Póstur og sími 1,7% -0,4% -0,01%
Tómstundir og menning 9,9% 0,1% 0,01%
Menntun 1,0% 0,0% 0,00%
Hótel og veitingastaðir 5,4% 1,5% 0,08%
Aðrar vörur og þjónusta 6,5% 0,4% 0,03%
Alls 100,0%   0,44%

Spáum takmörkuðum breytingum á ársverðbólgu næstu mánuði 

Samkvæmt skammtímaspá okkar mun vísitalan hækka um 0,17% í júlí, 0,28% í ágúst og 0,26% í september. Gangi spáin eftir eykst verðbólga í júlí og verður 6,0%, en lækkar í 5,9% í ágúst og verður svo 5,8% í september. Við spáum því afar takmörkuðum breytingum á ársverðbólgu allra næstu mánuði.  

Sem fyrr er óvissa í spánni. Helsta óvissan næstu mánuði tengist nýrri aðferðafræði við mat á reiknaðri húsaleigu. Í júlí hafa útsölur töluverð áhrif á verðbólgumælingar, bæði á fötum og skóm en einnig á húsgögnum og heimilisbúnaði. Hversu miklar þær útsölur eru á eftir að koma í ljós og þá sömuleiðis áhrifin á verðbólgu. Þá er einnig alltaf óvissa um þróun flugfargjalda, en liðurinn hefur töluverð áhrif á verðbólgumælingar. 

Samkvæmt spánni hjaðnar verðbólgan nokkuð hægar á næstu mánuðum en hún gerði í upphafi árs. Gangi spáin eftir má jafnvel telja áhyggjuefni hversu hægt hún hjaðnar á meðan verulega dregur úr krafti í hagkerfinu, eins og sást skýrt í nýlegum þjóðhagsreikningum. Peningastefnunefnd hefur tilkynnt að ekki verði hægt að slaka á peningalegu aðhaldi fyrr en skýr merki eru komin fram um að verðbólga sé augljóslega á niðurleið. Í nýjustu þjóðhagsspá okkar gerum við ráð fyrir að vöxtum verði áfram haldið óbreyttum á ágústfundi peningastefnunefndar, en að þeir verði lækkaðir í október. Samkvæmt uppfærðri verðbólguspá er ekki útilokað að þeim verði haldið óbreyttum enn lengur en við höfum hingað til spáð.   

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Gönguleið
15. júlí 2024
Vikubyrjun 15. júlí 2024
Erlendir ferðamenn voru 9% færri í júní á þessu ári en í júní í fyrra. Atvinnuleysi var 3,1% í júní og er áfram lítillega meira en á sama tíma í fyrra.
Fataverslun
10. júlí 2024
Spáum að verðbólga aukist lítillega og verði 5,9% í júlí 
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,15% á milli mánaða í júlí og að verðbólga aukist úr 5,8% í 5,9%. Við gerum ráð fyrir að júlímánuður verði nokkuð dæmigerður þar sem sumarútsölur verða til lækkunar á vísitölunni en flugfargjöld til útlanda til hækkunar. Við spáum nokkurn veginn óbreyttri verðbólgu í ágúst og september, en að verðbólga hjaðni í 5,4% í október. 
8. júlí 2024
Vikubyrjun 8. júlí 2024
Hátt vaxtastig hefur hvatt til sparnaðar og hægt á eftirspurn í hagkerfinu. Innlán heimila voru 20% meiri í maí síðastliðnum en í maí í fyrra, samkvæmt nýbirtum Hagvísum Seðlabanka Íslands. Óbundin innlán hafa aukist langmest.
1. júlí 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 1. júlí 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Litríkir bolir á fataslá
1. júlí 2024
Vikubyrjun 1. júlí 2024
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% í júní. Verðbólga mældist því 5,8% og lækkaði úr 6,2%. Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum í mars og apríl dróst saman um 4,6% að raunvirði og launavísitalan hækkaði um 0,2% í maí, samkvæmt tölum sem Hagstofan birti í síðustu viku.
Flugvél á flugvelli
27. júní 2024
Verðbólga í takt við væntingar – lækkar í 5,8%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% á milli mánaða í júní og við það lækkaði ársverðbólga úr 6,2% í 5,8%. Reiknuð húsaleiga, hækkandi flugfargjöld til útlanda og verðhækkun á hótelgistingu höfðu mest áhrif til hækkunar á vísitölunni. Á móti lækkaði verð á fötum og skóm, húsgögnum og heimilisbúnaði og ökutækjum á milli mánaða í júní.
25. júní 2024
Velta í hagkerfinu minnkar á milli ára
Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum dróst saman um 4,6% að raunvirði í mars og apríl og um 2% í janúar og febrúar samkvæmt nýbirtum gögnum Hagstofunnar. Þróunin er ólík eftir útflutningsgreinum. Ferðaþjónusta eykst lítillega á milli ára, velta í sjávarútvegi og álframleiðslu minnkar en velta í lyfjaframleiðslu eykst til muna.
Bílar
25. júní 2024
Merki um lítilsháttar kólnun á vinnumarkaði
Atvinnuleysi er nú aðeins meira en á sama tíma í fyrra og laun hækka minna. Nýbirt launavísitala sýnir 0,2% hækkun á milli mánaða í maí og hafa laun nú hækkað um 6,7% á síðustu tólf mánuðum. Allar líkur eru á að á þessu ári hækki laun mun minna en á síðasta ári, enda hafa nýir kjarasamningar minni hækkanir í för með sér en þeir síðustu.
Paprika
24. júní 2024
Vikubyrjun 24. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% í maí og vísitala leiguverðs um 3,2% samkvæmt gögnum sem bárust í síðustu viku. Englandsbanki hélt vöxtum óbreyttum á meðan svissneski seðlabankinn lækkaði vexti um 0,25 prósentustig. Eftirtektarverðasta innlenda hagtalan sem birtist í þessari viku er eflaust vísitala neysluverðs sem Hagstofan birtir á fimmtudaginn.
Fjölbýlishús
19. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs á hraðri uppleið
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% á milli mánaða í maí. Nafnverð íbúða er 8,4% hærra en á sama tíma í fyrra og raunverð íbúða er 4% hærra. Undirritaðir kaupsamningar um íbúðir á höfuðborgarsvæðinu voru 150% fleiri í maí á þessu ári en í maí í fyrra.  
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur