Spá­um hækk­un stýri­vaxta í næstu viku 

Versnandi verðbólguhorfur 

Eins og fram kemur í nýútgefinni verðbólguspá gerum við ráð fyrir að verðbólga mælist 5,4% í mars en hjaðni svo lítillega næstu mánuði þar á eftir. Stríðið í Mið-Austurlöndum hefur valdið miklum sveiflum á heimsmarkaðsverði á olíu, sem er nú orðið töluvert hærra en það var í byrjun árs. Hækkun á olíuverði hefur nú þegar valdið hækkun á bensínverði á dælu hér á landi og mun sjást í verðbólgumælingum nú í mars. Þá hlýtur nefndin að hafa meiri áhyggjur en áður af því að forsendur kjarasamninga, um verðbólgu undir 4,7% í ágúst, haldi. Heilt yfir hafa verðbólguhorfur til næstu mánaða versnað. 

Verðbólguvæntingar hafa þokast upp 

Verðbólguvæntingar eru m.a. mælikvarði á trúverðugleika peningastefnunnar. Seðlabankinn vill að verðbólguvæntingar séu nálægt verðbólgumarkmiði. Þegar verðbólguvæntingar til lengri tíma breytast vegna skammtímaáhrifa á verðbólgu er það skýrt merki um veika kjölfestu verðbólguvæntinga. Þegar kjölfestan er veik er erfiðara fyrir Seðlabankann að hleypa verðhækkunum vegna framboðsskells í gegn, eins og hækkun olíuverðs nú er. Seðlabankinn er því í sérstaklega erfiðri stöðu. 

Meðaltal helstu mælikvarða á verðbólguvæntingar var komið niður í 3,6% í október 2024 þegar peningstefnunefnd hóf vaxtalækkunarferilinn. Þeir hafa haldist þar í gegnum megnið af vaxtalækkunarferlinum, en meðaltalið hefur hækkað það sem af er ári og er núna 4,0%. 

Verðbólguálag á skuldabréfamarkaði, sem eru dagleg gögn og veita okkur því innsýn inn í það sem gerist jafnóðum, sýnir nokkuð stöðugan stíganda síðustu mánuði. Verðbólguálagið til tveggja ára var komið niður í 3,4% í byrjun desember, en er núna 4,5%. 

Aukinn slaki á vinnumarkaði en neysla helst sterk 

Skráð atvinnuleysi mældist 4,9% í febrúar og hélst óbreytt á milli mánaða. Atvinnleysi er því 0,6 prósentustigum hærra en á sama tíma í fyrra. Eins og við fórum yfir í nýlegri hagsjá mælist atvinnuleysi ennþá mjög lítið hjá Íslendingum. Síðustu tvær mælingar Vinnumálastofnunar bera þó greinileg merki þess að atvinnuleysi er að aukast meðal Íslendinga, en það mældist 2,7% í janúar og 2,8% í febrúar, eða 0,4 prósentustigum meira en fyrir ári síðan. Svo hátt hefur það ekki mælst síðan í maí 2022. Hjá innflytjendum hefur atvinnuleysi mælst yfir 10% nú þrjá mánuði í röð. Störfum er auk þess hætt að fjölga og eftirspurn eftir vinnuafli hefur minnkað. Það eru því vissulega blikur á lofti á vinnumarkaði, en einkaneyslan hefur þó engu að síður haldist sterk sem við teljum að muni skipta peningastefnunefndina meira máli í næstu ákvörðun. 

Spáum breyttum tón 

Við teljum að peningastefnunefnd muni ekki velta fyrir sér að lækka vexti. Þess í stað muni ákvörðunin annað hvort snúast um óbreytt vaxtastig eða vaxtahækkun, sem við teljum að verði niðurstaðan. Verðbólguþrýstingur kemur úr ýmsum áttum um þessar mundir. Verðhækkanir erlendis, innlendur eftirspurnarþrýstingur mælist enn sterkur og verðbólguvæntingar eru farnar að aukast.