Spá­um áfram­hald­andi hjöðn­un í fe­brú­ar: Úr 6,7% í 6,1%

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Peningaseðlar
15. febrúar 2024

Verðbólga lækkaði umfram flestar spár í janúar og mældist 6,7%. Við höfðum spáð lækkun úr 7,7% í 7,2%. Það sem kom mest á óvart var töluvert minni verðhækkun á nýjum bílum en einnig nokkur lækkun á flugfargjöldum til útlanda, en við höfðum spáð lítilli hækkun. 

Spáum 0,89% hækkun vísitölunnar í febrúar og lækkun verðbólgu úr 6,7% í 6,1%

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% á milli mánaða í febrúar. Þótt hækkunin yrði töluverð myndi ársverðbólgan hjaðna, úr 6,7% í 6,1%. Það skýrist af því hversu verulega vísitalan hækkaði í febrúar í fyrra, um 1,4%, og nú í febrúar dettur síðasta febrúarmæling út.

Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á vísitölunni milli mánaða í febrúar, þegar útsölur á fötum, skóm og heimilisbúnaði ganga til baka. Hagstofan hefur breytt því hvenær gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni koma inn í mælingar í vísitöluna. Hingað til hafa þær komið í inn mælingar í janúar, en munu framvegis koma inn í febrúar og munu því hafa áhrif til hækkunar nú. Þá spáum við því að reiknuð húsaleiga hækki í febrúar en flugfargjöld til útlanda lækki og verði stærsti áhrifaþátturinn sem vegur á móti hækkunum.

Hafa ber í huga að ýmsir stórir óvissuþættir gætu haft áhrif á verðmælingar næstu mánuði, ekki síst framvinda í kjaraviðræðum sem virðist takmörkuð um þessar mundir. Þótt verðbólguspálíkan okkar taki tillit til launabreytinga er erfitt að ákvarða áhrifin af þeim þegar jafnmikil óvissa ríkir um launaþróun og nú.

Útsölulok lita febrúarmælinguna

Útsölurnar í janúar nú voru nokkuð góðar. Eftir dræmar útsölur í faraldrinum var útsalan nú líkari því sem var fyrir faraldur. Útsölur á húsgögnum og heimilisbúnaði klárast alla jafna í febrúar og við spáum 5% verðhækkun (+0,28% áhrif á vísitöluna) á milli mánaða. Ólíkt útsölum á húsgögnum og heimilisbúnaði eiga útsölur á fötum og skóm það til að dragast inn í febrúar og ganga ekki að fullu til baka fyrr en í mars. Við gerum ráð fyrir að verð á fötum og skóm hækki um 4,9% nú í febrúar (+0,17% áhrif á vísitöluna) og um 5,2% í mars.

Reiknuð húsaleiga hækkar

Samkvæmt spánni hækkar reiknuð húsaleiga um 0,9% (+0,2 áhrif á vísitöluna) á milli mánaða í febrúar þar sem íbúðaverð hækkar um 0,4% og vaxtahlutinn um 0,5%. Nokkuð hefur hægt á íbúðaverðshækkunum síðustu tvo mánuði samkvæmt vísitölu markaðsverðs húsnæðis eins og Hagstofan reiknar hana. Í janúar hækkaði íbúðaverð um 0,2% og í desember um 0,3%, eftir að hafa hækkað nokkuð duglega í nóvember, um 1,4%, og þar áður um 1,5% í október. Það er líklegt að íbúðaverð hækki áfram næstu mánuði, meðal annars vegna aukins eftirspurnarþrýstings vegna aðgerða ríkisstjórnarinnar til aðstoðar Grindvíkingum. Erfitt er að segja til um hversu mikil áhrifin af því verða, en við gerum ráð fyrir hóflegum hækkunum næstu mánuði.

Hagstofan tilkynnti samhliða útgáfu vísitölunnar í janúar að hún hyggðist breyta um aðferð við mat á reiknaðri húsaleigu. Stefnt er að því að ný aðferð verði tekin upp á vormánuðum en Hagstofan gefur út nánari upplýsingar í mars um það hvenær breytingin verður og hvernig henni verður háttað. Þá ættum við að geta byrjað að taka tillit til breyttrar aðferðafræði í okkar spám.

Sorphirðugjald hækkar í febrúar

Í frétt Hagstofunnar með janúarmælingunni kom einnig fram að verðbreytingar á sorphirðu, holræsi og köldu vatni yrðu ekki teknar inn í janúar, eins og áður, heldur í febrúar, þegar fyrsta greiðsla skv. nýjum gjaldskrám fer yfirleitt fram. Við gerum ráð fyrir því að húsnæði, án reiknaðrar húsaleigu, hækki um 1,6% (+0,15% áhrif á vísitöluna), að mestu vegna fyrrnefndra gjaldskrárhækkana.

Dregur úr verðhækkunum á mat

Verð á mat og drykkjarvöru hækkar um 0,2% (+0,03% áhrif á VNV) í febrúar, gangi spá okkar eftir. Töluvert hefur hægt á verðhækkun matarkörfunnar síðustu þrjá mánuði. Í nóvember hækkaði verð á matarkörfunni um 0,17% og aðeins um 0,09% í desember. Í janúar hækkaði hún svo um 0,5% en megnið af þeirri hækkun má rekja til ákvörðunar verðlagsnefndar búvara sem hafði nokkur áhrif á verðmælingar þann mánuð.

Teljum að flugfargjöld lækki

Flugfargjöld til útlanda hafa einnig lækkað töluvert meira en við höfum gert ráð fyrir. Í janúar lækkuðu þau um 11,4%, en við spáðum 2,3% hækkun. Í desember hækkuðu flugfargjöld einnig töluvert minna en við spáðum, eða um 5,3%, en við spáðum tæplega 20% hækkun. Við gerum nú ráð fyrir að flugfargjöld lækki um 5% milli mánaða (-0,07% áhrif á vísitöluna). Samkvæmt verðkönnun okkar varð mjög lítil breyting milli mánaða á bensíni og díselolíu.

Spá um febrúarmælingu VNV

       
Undirliður Vægi í VNV Breyting (spá) Áhrif (spá)
Matur og drykkjarvara 15,1% 0,2% 0,03%
Áfengi og tóbak 2,4% 0,4% 0,01%
Föt og skór 3,6% 4,9% 0,17%
Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu 9,5% 1,6% 0,15%
- Reiknuð húsaleiga 19,0% 0,9% 0,18%
Húsgögn, heimilisbúnaður o.fl. 5,6% 5,0% 0,28%
Heilsa 4,0% 0,1% 0,00%
Ferðir og flutningar (annað) 4,0% 0,5% 0,02%
- Kaup ökutækja 7,0% -0,1% -0,01%
- Bensín og díselolía 3,4% 0,1% 0,00%
- Flugfargjöld til útlanda 1,5% -5,0% -0,07%
Póstur og sími 1,7% -0,4% -0,01%
Tómstundir og menning 10,0% 1,0% 0,10%
Menntun 1,1% 0,0% 0,00%
Hótel og veitingastaðir 5,5% 0,2% 0,01%
Aðrar vörur og þjónusta 6,6% 0,2% 0,02%
Alls 100,0%   0,89%

Við spáum því að verðbólga lækki áfram næstu mánuði

Við gerum ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% í febrúar, 0,64% í mars, 0,18% í apríl og 0,28% í maí. Gangi spáin eftir verður verðbólga 6,1% í febrúar, 6,2% í mars, 5,0% í apríl og 4,9% í maí. Mánaðarbreytingar á vísitölu neysluverðs voru miklar í febrúar og apríl í fyrra og þar sem við spáum nú minni hækkunum en þá, lækkar árstakturinn töluvert þá mánuði. Fyrstu dagar páskanna í ár verða í mars og við gerum ráð fyrir að páskahækkun á flugfargjöldum mælist í mars og lækki á móti í apríl.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
15. apríl 2024
Vikubyrjun 15. apríl 2024
Verðbólga hjaðnar þó nokkuð í apríl, úr 6,8% í 6,1%, en breytist lítið næstu mánuði þar á eftir og verður 5,9% í júlí, samkvæmt okkar nýjustu verðbólguspá. Þótt vaxtahækkanir hafi slegið nokkuð á eftirspurn má enn greina kraft í hagkerfinu og spennu á vinnumarkaði. Þá mælast verðbólguvæntingar enn vel yfir markmiði.
Epli
11. apríl 2024
Spáum lækkun verðbólgu úr 6,8% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,61% á milli mánaða í apríl og að ársverðbólgalækki töluvert, eða úr 6,8% í 6,1%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda og matarkarfan. Apríl í fyrra var stór hækkunarmánuður og þar sem við gerum ráð fyrir töluvert minni mánaðarhækkun nú lækkar ársverðbólga töluvert. Á móti gerum við ekki ráð fyrir því að verðbólga lækki mikið næstu mánuði þar á eftir og búumst við því að hún verði 5,9% í júlí.
Gönguleið
8. apríl 2024
Vikubyrjun 8. apríl 2024
Um 14% fleiri ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í febrúar síðastliðnum en í febrúar í fyrra. Ferðamenn gistu þó skemur en áður, því skráðum gistinóttum fækkaði um 2,7% á milli ára í febrúar.
3. apríl 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 3. apríl 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. apríl 2024
Vikubyrjun 2. apríl 2024
Um 30% fyrirtækja vilja fjölga starfsfólki á næstu sex mánuðum, samkvæmt nýjustu könnun Gallup meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins sem var framkvæmd í mars. Hlutfallið eykst úr 23% frá síðustu könnun sem var gerð í desember.  
Íbúðir
26. mars 2024
Hækkandi íbúðaverð kyndir undir verðbólgu
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,8% milli mánaða í mars og við það jókst ársverðbólga úr 6,6% í 6,8%. Langmest áhrif til hækkunar í mælingunni má rekja til hækkunar á íbúðaverði, og þá sérstaklega utan höfuðborgarsvæðisins. Verð á nýjum bílum hafði mest áhrif til lækkunar í mars.
Seðlabanki
25. mars 2024
Vikubyrjun 25. mars 2024
Peningastefnunefnd Seðlabankans tilkynnti á miðvikudag að stýrivöxtum yrði haldið óbreyttum í 9,25%. Ákvörðunin var í samræmi við spá okkar, en tónninn í yfirlýsingunni var harðari en við bjuggumst við.
Ferðamenn
18. mars 2024
Vikubyrjun 18. mars 2024
Gögn síðasta árs benda til þess að þeir ferðamenn sem hingað komu hafi að meðaltali dvalið skemur en árið á undan en aftur á móti eytt meiru á dag.
Vélsmiðja Guðmundar
15. mars 2024
Að flytja út „annað“ er heldur betur að skila sér
Útflutningur hefur alltaf verið mjög mikilvægur fyrir Íslendinga og íslenskan efnahag. Lengst af var fiskurinn okkar aðal útflutningsvara, svo bættist álið við og nú síðasta áratuginn eða svo hefur ferðaþjónusta rutt sér til rúms og er orðin stærsta einstaka útflutningsvara Íslendinga. Á síðustu árum hefur annar útflutningur, þ.e. útflutningur sem ekki heyrir undir neinn þessara flokka, vaxið hratt og raunar hraðar en ferðaþjónustan, þó faraldurinn torveldi samanburðinn aðeins.
Fjölbýlishús
14. mars 2024
Spáum 6,6% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,57% milli mánaða í mars og að ársverðbólga verði óbreytt í 6,6%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda, föt og skór og matarkarfan. Við eigum enn von á að verðbólgan hjaðni rólega næstu mánuði og verði komin niður í 5,4% í júní.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur