Óvænt­ur kraft­ur í korta­veltu í maí

Kortavelta íslenskra heimila jókst á milli ára í maí, bæði innanlands og erlendis. Síðustu mánuði hefur kortavelta nær alltaf dregist saman á milli ára en eykst nú meira en hún hefur gert frá því í janúar 2023. Þessi aukna kortavelta vekur athygli í þrálátu hávaxtastigi og samdrætti í hagkerfinu á fyrsta ársfjórðungi.
Strönd
14. júní 2024

Alls nam greiðslukortavelta heimila 113 mö.kr. í maí og jókst um 4,3% á milli ára, á föstu verðlagi. Innanlands jókst kortavelta íslenskra heimila um 2,3% að raunvirði í maí og erlendis um 12,2%, á föstu gengi. Nánast allt síðasta ár hefur kortavelta verið minni en í sama mánuði árið áður og því er athyglisvert hversu mikið hún færðist í aukana nú í maí. Aukningin kann að vera merki um kröftugri eftirspurn en búist var við. Eftirspurnarkrafturinn gæti átt þátt í að skýra aukna verðbólgu í maí. Hugsanlega spila kjarasamningsbundnar launahækkanir inn í og ekki síður kjarainnspýting stjórnvalda í tengslum við kjarasamningana.

Færri utanlandsferðir en aukin kortavelta 

Aukin kortavelta Íslendinga erlendis (+12,2%) er ekki síst athyglisverð í því ljósi að Íslendingar fóru mun færri utanlandsferðir í maí í ár en í maí í fyrra. Brottfarir Íslendinga til útlanda voru um 56 þúsund í maí, 5.600 færri en í maí í fyrra, og ferðum fækkaði því um 9,1% á milli ára. Á fyrstu fimm mánuðum ársins fóru Íslendingar um 236 þúsund sinnumaf landi brott en á sama tímabili í fyrra voru ferðirnarum 238 þúsund. Ferðum fækkaði því um 0,9% á milli ára. Það ber þó að hafa í huga að aukin kortavelta erlendis getur skýrst af aukinni netverslun við erlendar verslanir.

77% af kortaveltu heimila var á Íslandi og 23% erlendis og hlutfallið erlendis er svipað og verið hefur síðustu mánuði.Greiðslukortajöfnuður var neikvæður um 5,6 ma.kr. í maí. Almennt er halli á veturna en afgangur á sumrin og misjafnt hvort maímánuður kemur út í halla eða afgangi. 

Einkaneysla stendur í stað en ólík þróun eftir útgjaldaliðum 

Aukin kortavelta Íslendinga erlendis rímar ágætlega við það sem fram kemur í frétt Hagstofunnar með þjóðhagsreikningum. Einkaneysla stóð nánast í stað á fyrsta ársfjórðungi og í fréttinni kemur fram að innlend neysla Íslendinga hafi dregist saman en á móti hafi einkaneysluútgjöld vegna ferðalaga til útlanda aukist. Kortaveltugögnin sem birt voru í dag sýna að jafnvel þótt ferðum Íslendinga hafi fækkað jókst heildarkortavelta þeirra erlendis um 12,2%. 

Skýr kólnun í bílakaupum 

Í frétt Hagstofunnar með þjóðhagsreikningum kemur einnig fram að verulega hafi dregið úr neyslu varanlegra neysluvaraá fyrsta ársfjórðungi, eins og kaupum á bifreiðum. Samgöngustofa birtir gögn um nýskráningar á bílum og samkvæmt þeim hafa aðeins um 6.000 bílar verið skráðir það sem af er ári. Þótt fimm mánuðir séu liðnir af árinu er fjöldinn aðeins um fjórðungur af því sem var nýskráður allt síðasta ár.

Gögn Samgöngustofu taka ekki bara til bíla sem skráðir eru á einstaklinga heldur einnig bílaleigur. Í frétt á vefsíðu Bílgreinasambandsins segir að fólksbílar sem skráðir hafi verið á einstaklinga það sem af er ári séu tæpum 40% færri en á sama tíma í fyrra. Í maímánuði hafi samdrátturinn numið 56,7% á milli ára. Í maímánuði hafi einnig verið verulegur samdráttur í nýskráningum fólksbíla á fyrirtæki á milli ára en varla nokkur munur á fjölda fólksbíla sem skráðir eru á bílaleigur.  

Þessi mikli samdráttur endurspeglast í innflutningi á bílum. Verðmæti bílainnflutnings voru 42% minni í maí á þessu ári en í maí í fyrra, á föstu verðlagi. Samdrátturinná milli ára er svipaður fyrir innflutning áfyrstu fimm mánuðum ársins. 

Einnig má greina nokkuð skýr merki um að landsmenn hafi dregið úr lántöku vegna bílakaupa.Heildarlánsfjárhæð hreinna nýrra bílalána á fyrstu fjórum mánuðum þessa árs var 46% lægri en á sömu mánuðum í fyrra, á föstu verðlagi.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Gönguleið
15. júlí 2024
Vikubyrjun 15. júlí 2024
Erlendir ferðamenn voru 9% færri í júní á þessu ári en í júní í fyrra. Atvinnuleysi var 3,1% í júní og er áfram lítillega meira en á sama tíma í fyrra.
Fataverslun
10. júlí 2024
Spáum að verðbólga aukist lítillega og verði 5,9% í júlí 
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,15% á milli mánaða í júlí og að verðbólga aukist úr 5,8% í 5,9%. Við gerum ráð fyrir að júlímánuður verði nokkuð dæmigerður þar sem sumarútsölur verða til lækkunar á vísitölunni en flugfargjöld til útlanda til hækkunar. Við spáum nokkurn veginn óbreyttri verðbólgu í ágúst og september, en að verðbólga hjaðni í 5,4% í október. 
8. júlí 2024
Vikubyrjun 8. júlí 2024
Hátt vaxtastig hefur hvatt til sparnaðar og hægt á eftirspurn í hagkerfinu. Innlán heimila voru 20% meiri í maí síðastliðnum en í maí í fyrra, samkvæmt nýbirtum Hagvísum Seðlabanka Íslands. Óbundin innlán hafa aukist langmest.
1. júlí 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 1. júlí 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Litríkir bolir á fataslá
1. júlí 2024
Vikubyrjun 1. júlí 2024
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% í júní. Verðbólga mældist því 5,8% og lækkaði úr 6,2%. Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum í mars og apríl dróst saman um 4,6% að raunvirði og launavísitalan hækkaði um 0,2% í maí, samkvæmt tölum sem Hagstofan birti í síðustu viku.
Flugvél á flugvelli
27. júní 2024
Verðbólga í takt við væntingar – lækkar í 5,8%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% á milli mánaða í júní og við það lækkaði ársverðbólga úr 6,2% í 5,8%. Reiknuð húsaleiga, hækkandi flugfargjöld til útlanda og verðhækkun á hótelgistingu höfðu mest áhrif til hækkunar á vísitölunni. Á móti lækkaði verð á fötum og skóm, húsgögnum og heimilisbúnaði og ökutækjum á milli mánaða í júní.
25. júní 2024
Velta í hagkerfinu minnkar á milli ára
Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum dróst saman um 4,6% að raunvirði í mars og apríl og um 2% í janúar og febrúar samkvæmt nýbirtum gögnum Hagstofunnar. Þróunin er ólík eftir útflutningsgreinum. Ferðaþjónusta eykst lítillega á milli ára, velta í sjávarútvegi og álframleiðslu minnkar en velta í lyfjaframleiðslu eykst til muna.
Bílar
25. júní 2024
Merki um lítilsháttar kólnun á vinnumarkaði
Atvinnuleysi er nú aðeins meira en á sama tíma í fyrra og laun hækka minna. Nýbirt launavísitala sýnir 0,2% hækkun á milli mánaða í maí og hafa laun nú hækkað um 6,7% á síðustu tólf mánuðum. Allar líkur eru á að á þessu ári hækki laun mun minna en á síðasta ári, enda hafa nýir kjarasamningar minni hækkanir í för með sér en þeir síðustu.
Paprika
24. júní 2024
Vikubyrjun 24. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% í maí og vísitala leiguverðs um 3,2% samkvæmt gögnum sem bárust í síðustu viku. Englandsbanki hélt vöxtum óbreyttum á meðan svissneski seðlabankinn lækkaði vexti um 0,25 prósentustig. Eftirtektarverðasta innlenda hagtalan sem birtist í þessari viku er eflaust vísitala neysluverðs sem Hagstofan birtir á fimmtudaginn.
Fjölbýlishús
19. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs á hraðri uppleið
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% á milli mánaða í maí. Nafnverð íbúða er 8,4% hærra en á sama tíma í fyrra og raunverð íbúða er 4% hærra. Undirritaðir kaupsamningar um íbúðir á höfuðborgarsvæðinu voru 150% fleiri í maí á þessu ári en í maí í fyrra.  
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur