Óvæntur kraftur í kortaveltu í maí
Alls nam greiðslukortavelta heimila 113 mö.kr. í maí og jókst um 4,3% á milli ára, á föstu verðlagi. Innanlands jókst kortavelta íslenskra heimila um 2,3% að raunvirði í maí og erlendis um 12,2%, á föstu gengi. Nánast allt síðasta ár hefur kortavelta verið minni en í sama mánuði árið áður og því er athyglisvert hversu mikið hún færðist í aukana nú í maí. Aukningin kann að vera merki um kröftugri eftirspurn en búist var við. Eftirspurnarkrafturinn gæti átt þátt í að skýra aukna verðbólgu í maí. Hugsanlega spila kjarasamningsbundnar launahækkanir inn í og ekki síður kjarainnspýting stjórnvalda í tengslum við kjarasamningana.
Færri utanlandsferðir en aukin kortavelta
Aukin kortavelta Íslendinga erlendis (+12,2%) er ekki síst athyglisverð í því ljósi að Íslendingar fóru mun færri utanlandsferðir í maí í ár en í maí í fyrra. Brottfarir Íslendinga til útlanda voru um 56 þúsund í maí, 5.600 færri en í maí í fyrra, og ferðum fækkaði því um 9,1% á milli ára. Á fyrstu fimm mánuðum ársins fóru Íslendingar um 236 þúsund sinnumaf landi brott en á sama tímabili í fyrra voru ferðirnarum 238 þúsund. Ferðum fækkaði því um 0,9% á milli ára. Það ber þó að hafa í huga að aukin kortavelta erlendis getur skýrst af aukinni netverslun við erlendar verslanir.
77% af kortaveltu heimila var á Íslandi og 23% erlendis og hlutfallið erlendis er svipað og verið hefur síðustu mánuði.Greiðslukortajöfnuður var neikvæður um 5,6 ma.kr. í maí. Almennt er halli á veturna en afgangur á sumrin og misjafnt hvort maímánuður kemur út í halla eða afgangi.
Einkaneysla stendur í stað en ólík þróun eftir útgjaldaliðum
Aukin kortavelta Íslendinga erlendis rímar ágætlega við það sem fram kemur í frétt Hagstofunnar með þjóðhagsreikningum. Einkaneysla stóð nánast í stað á fyrsta ársfjórðungi og í fréttinni kemur fram að innlend neysla Íslendinga hafi dregist saman en á móti hafi einkaneysluútgjöld vegna ferðalaga til útlanda aukist. Kortaveltugögnin sem birt voru í dag sýna að jafnvel þótt ferðum Íslendinga hafi fækkað jókst heildarkortavelta þeirra erlendis um 12,2%.
Skýr kólnun í bílakaupum
Í frétt Hagstofunnar með þjóðhagsreikningum kemur einnig fram að verulega hafi dregið úr neyslu varanlegra neysluvaraá fyrsta ársfjórðungi, eins og kaupum á bifreiðum. Samgöngustofa birtir gögn um nýskráningar á bílum og samkvæmt þeim hafa aðeins um 6.000 bílar verið skráðir það sem af er ári. Þótt fimm mánuðir séu liðnir af árinu er fjöldinn aðeins um fjórðungur af því sem var nýskráður allt síðasta ár.
Gögn Samgöngustofu taka ekki bara til bíla sem skráðir eru á einstaklinga heldur einnig bílaleigur. Í frétt á vefsíðu Bílgreinasambandsins segir að fólksbílar sem skráðir hafi verið á einstaklinga það sem af er ári séu tæpum 40% færri en á sama tíma í fyrra. Í maímánuði hafi samdrátturinn numið 56,7% á milli ára. Í maímánuði hafi einnig verið verulegur samdráttur í nýskráningum fólksbíla á fyrirtæki á milli ára en varla nokkur munur á fjölda fólksbíla sem skráðir eru á bílaleigur.
Þessi mikli samdráttur endurspeglast í innflutningi á bílum. Verðmæti bílainnflutnings voru 42% minni í maí á þessu ári en í maí í fyrra, á föstu verðlagi. Samdrátturinná milli ára er svipaður fyrir innflutning áfyrstu fimm mánuðum ársins.
Einnig má greina nokkuð skýr merki um að landsmenn hafi dregið úr lántöku vegna bílakaupa.Heildarlánsfjárhæð hreinna nýrra bílalána á fyrstu fjórum mánuðum þessa árs var 46% lægri en á sömu mánuðum í fyrra, á föstu verðlagi.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
