Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Óljós­ar horf­ur í ferða­þjón­ustu vegna svipt­inga í al­þjóða­sam­skipt­um

Sviptingar í alþjóðaviðskiptum gætu haft margvísleg áhrif á ferðaþjónustu hér á landi. Tollar gætu rýrt kaupmátt Bandaríkjamanna og haft áhrif á komur þeirra hingað til lands. Auk þess eru merki um að áhugi Evrópubúa á að heimsækja Bandaríkin fari dvínandi, sem gæti haft áhrif hingað heim, enda hafa Evrópubúar gjarnan komið við á Íslandi á leið sinni vestur um haf. Í nýrri hagspá gerum við ráð fyrir samdrætti í ferðaþjónustu á þessu ári, en að hún taki aftur við sér á næstu tveimur árum.
Gönguleið
16. apríl 2025

Heimsóknir erlendra ferðamanna hingað til lands hafa verið þó nokkuð færri á fyrstu mánuðum ársins en á sama tíma í fyrra, samkvæmt talningu Ferðamálastofu. Í mars síðastliðnum voru ferðamenn 13,8% færri en í mars í fyrra. Hluta af fækkuninni  má rekja til þess að í fyrra voru páskar í mars, en nú í apríl. Samkvæmt farþegatölum komu helmingi færri Bretar til landsins nú í mars en í fyrra, en vert er að nefna að bent hefur verið á að talningin stangist á við önnur gögn. Þrátt fyrir að ferðamönnum hafi fækkað jókst kortavelta innanlands í janúar og febrúar. Í mars dróst hún þó saman um 5,3% á föstu verðlagi. Hún minnkaði minna en sem nemur fækkun ferðamanna, sem bendir áfram til þess að ferðamenn sem hingað koma eyði meiru en fyrir ári.

Spáum lítils háttar samdrætti á árinu

Í nýrri hagspá gerum við ráð fyrir lítillegum samdrætti í ferðaþjónustu á árinu. Komi til þess að  tollar í Bandaríkjunum veiki kaupmátt Bandaríkjamanna má gera ráð fyrir að þeir verði síður á faraldsfæti. Bandaríkjamenn eru langfjölmennasti ferðamannahópurinn sem heimsækir Ísland og voru um 30% ferðamanna hérlendis á síðasta ári. Af einhverjum ástæðum er nú útlit fyrir að áhugi Breta á ferðalögum til landsins hafi minnkað svo um munar, en þeir eru næst fjölmennastir ferðamanna hér á landi.

Það vegur þó á móti að áhrif eldgosanna á Reykjanesskaga á ferðaþjónustuna hafa farið dvínandi. Á fyrri hluta síðasta árs voru taldar blikur á lofti vegna neikvæðra frétta í tengslum við eldsumbrot. Ferðamönnum fækkaði ekki, en þeir virtust gista skemur og því eyða minni pening. Á fyrstu mánuðum þessa árs hefur kortavelta aukist lítillega á föstu verðlagi, þrátt fyrir fækkun ferðamanna. Við gerum ráð fyrir að ferðamenn gisti lengur hér á landi í ár, og eyði því meira, sem mun vega á móti fækkuninni.

Blikur á lofti í ferðaþjónustu í Bandaríkjunum

Á síðustu dögum hafa erlendir fjölmiðlar fjallað um bráðabirgðatölur sem bera þess merki að ferðalög Evrópubúa til Bandaríkjanna hafi verið mun færri í mars á þessu ári en í mars í fyrra. Bretar hafa verið fjölmennastir evrópskra ferðamanna til Bandaríkjanna en nú í mars fækkaði þeim til dæmis um 14%. Svipaða sögu er að segja um ferðamenn frá Þýskalandi, Frakklandi, Ítalíu og Spáni. Fækkunin hefur verið rakin til aðgerða og yfirlýsinga Bandaríkjaforseta en vert er að nefna að líklega spilar tímasetning páskanna hér veigamikið hlutverk. Ferðalögum til Bandaríkjanna fjölgaði til dæmis töluvert í mars í fyrra, þegar páskarnir lentu í þeim mánuði, og því ekki óeðlilegt að gera ráð fyrir fækkun í mars á þessu ári og fjölgun á móti í apríl.

Þó efumst við ekki um að neikvæðar fréttir um landamæraeftirlit í Bandaríkjunum og óvinsældir Trumps í Evrópu hafi neikvæð áhrif á vilja fólks til að ferðast til Bandaríkjanna, og skýri jafnvel hluta af samdrættinum strax í mars. Þá gerir spá Tourism Economics, sem sérhæfir sig í greiningu á ferðaþjónustu, nú ráð fyrir samdrætti í ferðalögum til Bandaríkjanna á árinu og að heimsóknum erlendra ferðamanna þangað til lands fækki um 9,4% á milli ára, þar sem færri ferðalög frá Kanada vega þyngst. Horfurnar hafa gjörbreyst á örskömmum tíma en í upphafi árs gerði spá Tourism Economics ráð fyrir að ferðalögum til Bandaríkjanna myndi fjölga um tæp 9% á árinu.

Ómögulegt að segja til um heildaráhrif hér á landi

Ferðamenn frá Evrópu hafa gjarnan stoppað á Íslandi á leið sinni til Bandaríkjanna. Minnkandi ferðavilji þeirra til Bandaríkjanna gæti þannig bitnað á ferðaþjónustu hér á landi. Þó er einnig hugsanlegt að evrópskir ferðamenn sem áður hefðu heimsótt Bandaríkin leiti nú á ný mið og að einhverjir þeirra ferðist jafnvel hingað í staðinn. Þá gæti þó tekið tíma að aðlaga framboðið eftir breyttri eftirspurn, ekki síst flugframboð.

Í ljósi alls þessa er mikil óvissa um horfur í ferðaþjónustu hér á landi næstu árin. Sem fyrr segir gerum við ráð fyrir samdrætti í greininni í ár, en að umsvifin aukist svo aftur árin tvö á eftir, eins og nánar er fjallað um í nýrri hagspá.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Stýrivextir
18. nóv. 2026
Óbreyttir vextir í samræmi við væntingar
Peningastefnunefnd hélt vöxtum óbreyttum í morgun og var ákvörðunin einróma. Tónninn var að okkar mati mildur og er ljóst að nefndin hefur vaxandi áhyggjur af kólnandi hagkerfi. Enn er þó lögð áhersla á að verðbólga og verðbólguvæntingar séu langt yfir markmiði. Gangi verðbólguspár eftir gerum við ráð fyrir að nefndin geti lækkað vexti í febrúar.
17. nóv. 2026
Íslendingar auka erlenda neyslu sína
Kortavelta Íslendinga jókst um 2,7% á milli ára í október að raunvirði. Áfram er mikill vöxtur í kortaveltu Íslendinga erlendis á sama tíma og samdráttur mælist innanlands. Við spáum því að einkaneysla aukist lítið í ár en taki síðan smám saman við sér.
16. nóv. 2026
Olían finnur sér leið  
Olíuflutningar frá Persaflóasvæðinu hafa tekið verulega við sér undanfarna mánuði og nálgast magnið sem flutt var áður en átökin brutust út. Mun stærri hluti olíunnar fer nú frá svæðinu um hjáleiðir fram hjá Hormússundi og flutningarnir eru flóknari, áhættusamari og dýrari en áður. Framboð olíuafurða hefur tekið hægar við sér en framboð á hráolíu vegna truflana á olíuhreinsun og flutningum. Það hefur komið sérstaklega niður á framboði á dísilolíu, sem hefur hækkað mun meira í verði en hráolía. 
Vikubyrjun
16. nóv. 2026
Vikubyrjun 16. nóvember 2026
Þrátt fyrir minna flugframboð er fjöldi erlenda ferðamanna það sem af er ári næstum sá sami og í fyrra. Áfram eru merki um kólnun á vinnumarkaði, en skráð atvinnuleysi í október var 0,4 prósentustigum hærra en í október í fyrra. Á miðvikudag er síðasta vaxtaákvörðun ársins hjá peningastefnunefnd Seðlabankans og við spáum óbreyttum vöxtum.
Stýrivextir
12. nóv. 2026
Spáum aftur óbreyttum vöxtum
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Verðbólga er enn mikil og mælist jafn há og við síðustu vaxtaákvörðun, en það er fyrst og fremst vegna utanaðkomandi verðhækkana að mæld verðbólga hefur ekki hjaðnað. Við teljum að það sé farið að styttast í vaxtalækkun.
12. nóv. 2026
Spáum 6,0% verðbólgu í nóvember
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,41% í nóvember og að verðbólga hækki í 6,0%. Flugfargjöld til útlanda lækka alla jafna í nóvember og munu hafa mest áhrif til lækkunar gangi spáin eftir. Við gerum ráð fyrir að nóvembertilboð setji svip sinn á mælinguna, en dagur einhleypra er í miðri verðsöfnunarvikunni.
Vikubyrjun
9. nóv. 2026
Vikubyrjun 9. nóvember 2026
Fjöldi starfandi samkvæmt skrám hélst óbreyttur á milli ára í september. Verðbólga jókst á evrusvæðinu og hefur ekki mælst hærri í þrjú ár. Englandsbanki hækkaði vexti.
5. nóv. 2026
Vinnumarkaður kólnar og það hægir á launahækkunum
Eftirspurn eftir vinnuafli hefur minnkað, atvinnuleysi hefur aukist og vinnumarkaðurinn sýnir skýr merki kólnunar. Kólnun í hagkerfinu hefur dregið úr hækkunartakti launa og í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir hóflegri launahækkunum næstu árin. Þrátt fyrir það teljum við að kaupmáttur aukist áfram, samhliða minni verðbólgu og meiri uppgangi í atvinnulífinu á síðari hluta spátímans.
4. nóv. 2026
Minna af fiski en meiri verðmæti
Útflutningsmagn sjávarafurða hefur dregist saman undanfarin ár, en hátt afurðaverð hefur að miklu leyti vegið upp samdráttinn. Í fyrra jukust útflutningsverðmæti sjávarafurða þrátt fyrir að útflutningsmagnið hefði minnkað. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir áframhaldandi samdrætti í útflutningi sjávarafurða í ár og á næsta ári. Ef lokaráðgjöf fyrir loðnu verður nær upphafsráðgjöfinni gæti samdráttur þó snúist í vöxt og hagvaxtarhorfur batnað.
Mánaðamót 2
2. nóv. 2026
Mánaðamót 2. nóvember 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.