Launa­vísi­tal­an hækk­ar jafnt og þétt

Í apríl 2020 hækkuðu laun nær allra í landinu vegna kjarasamninga. Á þeim tímapunkti má segja að opinberi markaðurinn hafi unnið upp þá töf sem orðið hafði á kjarasamningsbundnum launahækkunum miðað við almenna markaðinn. Sé litið á launabreytingar hjá stóru hópunum á vinnumarkaðnum frá apríl 2020 fram til sama tíma 2021 sést að launin á almenna markaðnum hækkuðu um 5,8% á þessum tíma og um 11,1% á þeim opinbera, 9,9% hjá ríkinu og 12,6% hjá sveitarfélögunum.
Hverasvæði
22. júlí 2021 - Hagfræðideild

Launavísitalan hækkaði um 0,4% milli maí og júní samkvæmt tölum Hagstofu Íslands. Síðustu 12 mánuði hefur launavísitalan hækkað um 7,7%, sem er eilítið hærri árstaktur en verið hefur síðustu mánuði.

Launavísitalan hækkaði um 3,7% í janúar vegna áfangahækkana í kjarasamningum og hefur nú hækkað um samtals 5,5% á fyrstu sex mánuðum ársins. Ekki hefur verið um almennar launahækkanir að ræða samkvæmt kjarasamningum síðan í janúar og kjarasamningsbundnar hækkanir verða ekki aftur fyrr en í janúar 2022. Út frá því hefði mátt ætla að launaþróun væri á rólegum nótum um þessar myndir og staðan yrði þannig út árið. Viðvarandi 0,4% launahækkun á mánuði samsvarar hins vegar tæplega 5% launahækkun á einu ári þannig að það er langt frá því að markaðurinn sé rólegur.

Vísitala neysluverðs hækkaði um 4,3% milli júnímánaða 2020 og 2021. Launavísitalan hækkaði um 7,7% á sama tímabili þannig að kaupmáttaraukningin á milli ára var 3,3%.

Kaupmáttur launa er því áfram mikill í sögulegu samhengi þrátt fyrir töluverða verðbólgu á síðustu mánuðum. Kaupmáttarvísitalan hefur lækkað eilítið frá því í janúar og var kaupmáttur launa í júní 0,8% lægri en í janúar, en þá var kaupmáttur í sögulegu hámarki.

Í apríl 2020 hækkuðu laun nær allra í landinu vegna kjarasamninga. Á þeim tímapunkti má segja að opinberi markaðurinn hafi unnið upp þá töf sem orðið hafði á kjarasamningsbundnum launahækkunum miðað við almenna markaðinn. Sé litið á launabreytingar hjá stóru hópunum á vinnumarkaðnum frá apríl 2020 fram til sama tíma 2021 sést að launin á almenna markaðnum hækkuðu um 5,8% á þessum tíma og um 11,1% á þeim opinbera, 9,9% hjá ríkinu og 12,6% hjá sveitarfélögunum. Mæld launavísitala hækkaði um 7,4% á sama tíma.

Opinberi markaðurinn hefur þannig verið leiðandi í launabreytingum á tímabilinu, þrátt fyrir að staða kjarasamningagerðar hafi jafnast.

Að öllu þessu sögðu er niðurstaðan áfram sú að launabreytingar eru nokkuð stöðugar nú um stundir og meiri en ætla mætti vegna stöðunnar í hagkerfinu og kjarasamninga.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Launavísitalan hækkar jafnt og þétt

Þú gætir einnig haft áhuga á
Íbúðir
21. júlí 2021

Áfram hækkar íbúðaverð

Enn virðist talsverður kraftur í íbúðamarkaði höfuðborgarsvæðisins þó hækkunin milli mánaða nú sé örlítið minni en áður. Íbúðaverð hækkaði um 1,4% í júní eftir 1,6% hækkun í maí og 2,7% í apríl. Spenna virðist þó áfram mikil, sér í lagi á markaði fyrir sérbýli, þar sem ríflega 40% eigna seljast yfir ásettu verði. Seðlabankinn hefur sent skýr skilaboð um að hækkanirnar séu orðnar áhyggjuefni.
Icelandair Hótel Reykjavík Natura
19. júlí 2021

Töluverð hækkun mánaðarlauna á milli 2019 og 2020

Samkvæmt tölum Hagstofunnar voru heildarlaun launafólks í fullu starfi að meðaltali 794 þúsund krónur á mánuði á árinu 2020. Bæði grunnlaun og heildarlaun hækkuðu langmest í gisti- og veitingarekstri milli 2019 og 2020, um 12% og 14%. Það kemur vel heim og saman við að launastigið er lægst í þessum greinum og að allar launahækkanir samkvæmt kjarasamningum á árinu 2020 voru krónutöluhækkanir.
Ferðamenn á Íslandi
13. júlí 2021

Veruleg minnkun atvinnuleysis í júní og mun líklega minnka áfram

Samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar var almennt skráð atvinnuleysi í júní 7,4% af áætluðum fjölda fólks á vinnumarkaði og hafði minnkað úr 9,1% frá því í maí. Um 14.300 manns voru á atvinnuleysisskrá í júní. Ekki er lengur um að ræða atvinnuleysi sem tengist hlutabótaleið þar sem henni lauk í maí. Því var heildaratvinnuleysi í júní einnig 7,4% samanborið við 10,0% í maí og minnkaði þannig um 2,6 prósentustig milli mánaða. Í júní 2020 var almennt atvinnuleysi 7,5% og það hefur því minnkað um 0,1 prósentustig á einu ári.
Olíuvinnsla
12. júlí 2021

Mikil hækkun á hrávöruverði mun skila sér í aukinni verðbólgu í heiminum

Heimsmarkaðsverð á hrávöru hefur hækkað mikið á undanförnum fjórðungum eftir að hafa lækkað lítillega þegar faraldurinn braust út í heiminum. Hrávöruverð hefur ekki verið jafn hátt síðan í september 2011 eða í tæp 10 ár. Verði þessi hækkun varanleg er ljóst að það mun hafa mikil áhrif á verðbólgu í heiminum.
Flugvél á flugvelli
12. júlí 2021

Vikubyrjun 12. júlí 2021

Flugfargjöld til útlanda, samkvæmt mælingu Hagstofunnar, hækkuðu um 5,4% milli mánaða í júní. Þetta er í fyrsta sinn síðan í mars 2020 sem  þessi liður breytist um meira en 5% milli mánaða, en Hagstofan hélt þessum lið nánast óbreyttum eftir að faraldurinn hófst enda lágu flugsamgöngur nánast niðri. Þar áður var ekki óalgengt að þessi liður hreyfðist um tugi prósenta milli mánaða, en jafnan hefur verið dýrast að fljúga í júlí.
Flugvél
8. júlí 2021

Spáum 4,4% verðbólgu í júlí

Hagstofan birtir júlímælingu vísitölu neysluverðs (VNV) föstudaginn 23. júlí. Hagfræðideild Landsbankans spáir 0,3% hækkun vísitölunnar milli mánaða. Gangi spáin eftir hækkar verðbólgan úr 4,3% í 4,4%.
Sólheimasandur
7. júlí 2021

Áhrif faraldursins á fjármál ríkissjóðs voru veruleg á árinu 2020

Áhrif kórónuveirufaraldursins á ríkissjóð Íslands hafa verið veruleg. Fjöldi sértækra efnahagsúrræða litu dagsins ljós sem ætlað var að vinna gegn áhrifum faraldursins. Rekstrartilfærslur frá ríkissjóði til annarra aðila í hagkerfinu jukust verulega á árinu. Útgjöld vegna atvinnuleysis rúmlega þrefölduðust á árinu 2020, og útgjöld vegna félagslegrar aðstoðar jukust um 12%. Í fyrra varð til ný tegund tilfærslna sem var stuðningur við fyrirtæki og nam sá liður um 24 mö.kr.
Seðlabanki Íslands
6. júlí 2021

Mestu kaup Seðlabankans á gjaldeyri síðan í febrúar 2017

Íslenska krónan styrktist á móti evru í júní, en veiktist á móti Bandaríkjadal.  Af 18 viðskiptadögum í júní greip SÍ inní á markaðinn sex daga, öll skiptin á kauphliðinni.
Fasteignir
5. júlí 2021

Vikubyrjun 5. júlí 2021

Frá byrjun árs 2020 til loka apríl 2021 voru hrein ný íbúðalán til heimila, þ.e. ný íbúðalán að frádregnum umfram- og uppgreiðslum eldri fasteignalána, að meðaltali um 20 ma. kr. á mánuði.
Alþingi við Austurvöll
5. júlí 2021

Ríkisreikningur 2020 – neikvæð afkoma en ódýrara að fjármagna mikinn halla

Þrátt fyrir verulega skuldaaukningu á síðasta ári er ljóst að mun ódýrara er nú fyrir ríkissjóð að fjármagna hallarekstur en var í síðustu kreppu. Á árinu 2009, í upphafi fjármálakreppunnar, námu vaxtagjöld ríkissjóðs rúmum 19% af tekjum ársins. Í fyrra var þetta hlutfall 7,6% og var óbreytt frá fyrra ári þrátt fyrir skuldaaukninguna og lækkun tekna. Kjör á lánsfjármörkuðum eru nú verulega betri en var í síðustu kreppu þannig að fjármögnun mikils halla er mun ódýrari.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur