Íbúðafjárfesting dregst saman

Íbúðafjárfesting hefur nú dregist saman milli ára þrjá ársfjórðunga í röð samkvæmt þjóðhagsreikningum. Engu að síður mælist hún mikil sem hlutfall af landsframleiðslu. Vöxtur í fólksflutningi til landsins eykur þörf fyrir nýjar íbúðir. Nú um 5.700 íbúðir í byggingu samkvæmt Þjóðskrá og hafa tæplega 3.000 skilað sér á markað það sem af er ári.

6. desember 2021 - Greiningardeild

Samantekt

Íbúðafjárfesting dróst saman um 9,8% milli ára á þriðja ársfjórðungi samkvæmt nýbirtum þjóðhagsreikningum Hagstofu Íslands. Engu að síður var mikið fjárfest í íbúðarhúsnæði á fjórðungnum, eða fyrir 41,3 ma.kr. á verðlagi ársins 2020, sem er aukning frá fyrsta og öðrum fjórðungi ársins. Frá upphafi árs 2019 hefur íbúðafjárfesting mælst að jafnaði tæplega 42 ma.kr. á hverjum ársfjórðungi fyrir sig en slíkt hafði ekki sést síðan 2007. Frá upphafi árs 2006 hefur að jafnaði verið fjárfest fyrir 27,4 ma.kr. á hverjum ársfjórðungi.

Það getur reynst gagnlegt að skoða íbúðafjárfestingu sem hlutfall af landsframleiðslu til þess að leggja mat á það hvort verið sé að fjárfesta mikið eða lítið. Í ljós kemur að frá árinu 1995 hefur að jafnaði 4,1% af vergri landsframleiðslu komið til vegna íbúðafjárfestingar. Á þriðja ársfjórðungi þessa árs mældist íbúðafjárfesting 5,2% af landsframleiðslu og er því verið að fjárfesta talsvert í íbúðarhúsnæði miðað við sögulega þróun, þrátt fyrir samdrátt milli ára. Frá því á fjórða ársfjórðungi 2018 hefur íbúðafjárfesting sem hlutfall af vergri landsframleiðslu mælst ofar meðaltalinu frá 1995.

Íbúðafjárfesting þarf jafnan að þróast í takt við mannfjöldaaukningu í landinu til þess að allir hafi þak yfir höfuðið. Á þriðja fjórðungi ársins fluttu 2.500 fleiri einstaklingar til landsins en frá því, sem er mesti fjöldi aðfluttra umfram brottflutta á stökum ársfjórðungi síðan 2017. Þörf fyrir nýjar íbúðir eykst eðli málsins samkvæmt við slíkar aðstæður og er því mikilvægt að íbúðafjárfesting sé einnig sterk. Við spáum því að íbúðafjárfesting aukist um 2% milli ára á næsta ári og 5% á þarnæsta ári.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Íbúðafjárfesting dregst saman

Þú gætir einnig haft áhuga á

16. mars 2026

Vikubyrjun 16. mars 2026

Við spáum því að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Verðbólguhorfur hafa versnað upp á síðkastið sem sést meðal annars í niðurstöðum úr könnun á verðbólguvæntingum heimila og fyrirtækja sem Seðlabankinn birti í síðustu viku. Við hækkuðum einnig verðbólguspá okkar í síðustu viku.

12. mars 2026

Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku

Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting.

12. mars 2026

Spáum 5,4% verðbólgu í mars

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.

9. mars 2026

Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra

Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.

9. mars 2026

Vikubyrjun 9. mars 2026

Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.

6. mars 2026

Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum

Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.

2. mars 2026

Mánaðamót 2. mars 2026

Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.

2. mars 2026

Vikubyrjun 2. mars 2026

Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.

27. feb. 2026

Hagvöxtur í fyrra drifinn áfram af einkaneyslu

Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.

26. feb. 2026

Undirliggjandi þrýstingur eykst þrátt fyrir óbreytta verðbólgu

Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.

Vefkökur

Íbúða­fjár­fest­ing dregst sam­an

Samantekt

Lesa Hagsjána í heild

Íbúðafjárfesting dregst saman