Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Halli á vöru- og þjón­ustu­við­skipt­um þrjá árs­fjórð­unga í röð

Afgangur af þjónustuviðskiptum náði ekki að vega upp halla af vöruviðskiptum á öðrum ársfjórðungi, ólíkt því sem var fyrir ári síðan. Bæði var meiri halli af vöruviðskiptum og minni afgangur af þjónustuviðskiptum en á öðrum fjórðungi síðasta árs.
Flutningaskip
27. ágúst 2024

Að heimsfaraldursárunum frátöldum hafa þjónustuviðskipti við útlönd vegið upp halla af vöruviðskiptum og þannig skilað töluverðum afgangi á vöru- og þjónustuviðskiptum síðasta áratug. Þann afgang má að langmestu leyti rekja til ferðaþjónustunnar.

Breytt staða eftir heimsfaraldur

Eftir heimsfaraldurinn jókst bæði útflutningur og innflutningur af vörum og þjónustu hér á landi eftir að hafa dregist saman á meðan á faraldrinum stóð. Í fyrra dróst vöruútflutningur aftur saman, sem skýrðist helst af minni útflutningsverðmætum af sjávarafurðum og áli og álafurðum. Vöruinnflutningur jókst aftur á móti lítillega, á verðlagi hvers árs. Vöruskiptahalli jókst því töluvert og hefur aldrei mælst meiri en á síðasta ári. Á sama tíma var afgangur af þjónustuviðskiptum sá mesti sem mælst hefur, sem m.a. mátti rekja til þess hve sterk ferðaþjónustan var. Sá afgangur vó upp hallann á vöruskiptum og það mældist afgangur á öðrum og þriðja ársfjórðungi í fyrra. Sá afgangur er ekki lengur til staðar þar sem halli á vöruviðskiptum hefur haldið áfram að aukast í ár vegna þess að vöruútflutningur hefur dregist saman það sem af er ári á meðan innflutningur hefur aukist lítillega, en afgangur af þjónustuviðskiptum hefur gefið eftir.

Verri staða í ferðaþjónustu á öðrum ársfjórðungi í ár en í fyrra

Á verðlagi hvers árs dróst útflutningur á þjónustu saman um 5% á milli ára á öðrum fjórðungi, en þjónustuinnflutningur jókst aftur á móti um tæplega 6%. Afgangur af þjónustuviðskiptum dregst því saman um 24% á milli ára. Ferðaþjónusta er langstærsti liðurinn í þjónustuviðskiptum við útlönd. Gögn um fjölda ferðamanna, gistinætur og kortaveltu þeirra bentu til samdráttar á öðrum ársfjórðungi og kemur því ekki á óvart að þjónustuútflutningur hafi dregist saman. Nokkrar ástæður geta legið að baki. Fyrst má nefna áhrif eldanna á Reykjanesi, sem líklega hafa haft áhrif á bókanir á þessu tímabili. Páskarnir voru svo fyrr í ár en í fyrra og stærri hluti páskaferðalaga til landsins átti sér stað í mars, á fyrsta fjórðungi.

Aukinn vöruskiptahalli

Á verðlagi hvers árs jókst vöruútflutningur um 4% á öðrum fjórðungi miðað við sama tímabil í fyrra, en innflutningur jókst um 5%. Því mældist meiri halli á vöruviðskiptum í ár en í fyrra. Frá því á öðrum ársfjórðungi í fyrra hafa útflutningsverðmæti af sjávarafurðum dregist saman á milli ára á föstu gengi. Á öðrum fjórðungi í ár eru útflutningsverðmæti sjávarafurða aftur á móti óbreytt á milli ára. Útflutningsverðmæti áls og álafurða hefur dregist saman á milli ára frá fyrsta fjórðungi síðasta árs og sá samdráttur hélt áfram á öðrum fjórðungi þessa árs. Á móti hefur verið töluverður vöxtur í útflutningsverðmætum af fiskeldi (54% aukning á öðrum ársfjórðungi) og af lyfjum og lækningavörum (tæplega 30% aukning á sama tíma), mælt á föstu gengi. Á fyrri helmingi ársins hefur vöruútflutningur því dregist saman, en vöruinnflutningur aukist lítillega og því mælist meiri halli á vöruviðskiptum en á sama tíma í fyrra.

Áhrif utanríkisviðskipta á landsframleiðslu gætu verið neikvæð á fyrri hluta árs

Heilt á litið er því útlit fyrir að framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar verði neikvætt á fyrri hluta ársins, þar sem heildarinnflutningur hefur aukist og heildarútflutningur dregist saman. Á föstudaginn birtir Hagstofan þjóðhagsreikninga fyrir annan ársfjórðung og eru þessar tölur um vöru- og þjónustuviðskipti hluti af þeim reikningum. Á fyrsta fjórðungi var framlag utanríkisviðskipta neikvætt um 1,4%, en þær tölur verða þó líklega endurskoðaðar upp á við að einhverju leyti, vegna betri upplýsinga um kortaveltu á tímabilinu. Það er svo aftur á móti líklegt að framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar verði aftur neikvætt á öðrum fjórðungi.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Flugvél
28. ágúst 2025
Verðbólga hjaðnar þvert á væntingar
Vísitala neysluverðs lækkaði um 0,15% á milli mánaða í ágúst og verðbólga hjaðnaði úr 4,0% í 3,8%. Hjöðnun á milli mánaða kemur ánægjulega á óvart en við spáðum 0,07% hækkun á vísitölunni og óbreyttri verðbólgu. Við gerum nú ráð fyrir að verðbólga verði 3,8% í árslok, að stærstum hluta vegna lægri mælingar nú en við spáðum áður.
Seðlabanki Íslands
25. ágúst 2025
Vikubyrjun 25. ágúst 2025
Seðlabanki Íslands hélt stýrivöxtum óbreyttum í 7,50% í síðustu viku og allir nefndarmenn studdu ákvörðunina. Vísitala íbúðaverðs hefur hækkað um 4,2% á síðasta árinu, en í janúar var árshækkunin 10,4%. Í vikunni birtir Hagstofan verðbólgutölur fyrir ágústmánuð og þjóðhagsreikninga fyrir annan ársfjórðung.
Hús í Reykjavík
22. ágúst 2025
Íbúðamarkaður í betra jafnvægi þótt nýjar íbúðir seljist hægt
Á síðustu misserum hefur dregið töluvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði. Vísitala íbúðaverðs hefur hækkað um 4,2% á síðustu 12 mánuðum, aðeins örlítið umfram almennt verðlag, og ársbreytingin hefur ekki verið minni frá því í byrjun árs 2024. Þótt kaupsamningar hafi verið færri á fyrstu sjö mánuðum þessa árs en á sama tíma í fyrra er enn talsverð velta á markaðnum.
Fólk við Geysi
19. ágúst 2025
Útflutningur í sókn en innflutningur líka
Vöruútflutningur frá Íslandi hefur aukist frá því í fyrra en samt hefur vöruskiptahalli aldrei verið meiri en nú. Þetta skýrist af stórauknum vöruinnflutningi, einkum á tölvubúnaði í tengslum við uppbyggingu gagnavera. Ferðaþjónustan hefur skilað auknum tekjum í ár en á móti hefur utanlandsferðum Íslendinga fjölgað og uppsafnaður kortaveltujöfnuður við útlönd var enn neikvæður í lok júlí.
Frosnir ávextir og grænmeti
18. ágúst 2025
Vikubyrjun 18. ágúst 2025
Við búumst við að peningastefnunefnd Seðlabankans haldi stýrivöxtum óbreyttum á miðvikudag. Auk vaxtaákvörðunarinnar fáum við vísitölu íbúðaverðs í vikunni og nokkur uppgjör. Metfjöldi erlendra ferðamanna fór frá landinu í júlí, atvinnuleysi var óbreytt á milli mánaða og áfram var nokkur kraftur í greiðslukortaveltu heimila.
Seðlabanki Íslands
15. ágúst 2025
Ekki horfur á frekari vaxtalækkun á árinu
Við spáum því að peningastefnunefnd geri hlé á vaxtalækkunarferlinu og haldi stýrivöxtum óbreyttum í næstu viku. Verðbólga jókst umfram væntingar í apríl og verðbólguvæntingar hafa haldist tiltölulega stöðugar. Þá virðist hagkerfið þola vaxtastigið vel, kortavelta hefur aukist sífellt síðustu mánuði og enn er þó nokkur velta á íbúðamarkaði. Peningalegt taumhald losnaði með aukinni verðbólgu í apríl og við teljum ólíklegt að peningastefnunefnd þyki tímabært að lækka raunstýrivexti enn frekar.
Flugvél á flugvelli
14. ágúst 2025
Spáum óbreyttri verðbólgu í ágúst
Við spáum því að verðbólga standi í stað í ágúst og mælist 4,0%. Eins og alla jafna í ágústmánuði má búast við að sumarútsölur gangi til baka að hluta. Einnig má gera ráð fyrir lækkandi flugfargjöldum. Næstu mánuði gerum við ráð fyrir að verðbólga aukist lítillega en hjaðni svo undir lok árs, og mælist 4,0% í desember.
Flugvöllur, Leifsstöð
13. ágúst 2025
Aukinn kaupmáttur, meiri neysla og fleiri utanlandsferðir
Neysla landsmanna virðist halda áfram að aukast og utanlandsferðir hafa verið þó nokkuð fleiri á þessu ári en á sama tíma í fyrra. Launavísitalan hefur enda hækkað um 8,1% á síðustu tólf mánuðum og kaupmáttur haldið áfram að aukast. Atvinnuleysi hefur haldist nokkuð hóflegt. Það er þó lítillega meira en á sama tíma í fyrra og merki eru um að spenna á vinnumarkaði fari smám saman dvínandi.
11. ágúst 2025
Vikubyrjun 11. ágúst 2025
Í síðustu viku tóku gildi nýir tollar á innflutning til Bandaríkjanna. Nokkrar áhugaverðar hagtölur koma í þessari viku: brottfarir um Keflavíkurflugvöll, skráð atvinnuleysi, væntingakönnun markaðsaðila og greiðslumiðlun. Í vikunni fara fram verðmælingar vegna vísitölu neysluverðs og uppgjörstímabil í Kauphöllinni heldur áfram með sex uppgjörum.
Epli
5. ágúst 2025
Vikubyrjun 5. ágúst 2025
Gistinóttum á landinu fjölgaði alls um 8,4% á milli ára í júní. Verðbólga á evrusvæðinu hélst óbreytt á milli mánaða og Seðlabanki Bandaríkjanna hélt stýrivöxtum óbreyttum.